Poradnik: jak wybrać dysk twardy

Wadą interfejsu USB jest mała przepustowość, nieprzekraczająca w testach syntetycznych 26 MB/s, w praktyce 20 MB/s. Stanowi to wąskie gardło dla dysków zdolnych przesyłać dane z prędkością powyżej 50 MB/s. Praktycznie wszystkie montowane wewnątrz mobilnych urządzeń modele (także te 5400 obr./min) są wystarczająco szybkie, aby użytkownik nie musiał obawiać się, że jego dysk będzie zbyt wolny – i tak wąskim gardłem urządzenia będzie tu interfejs USB. 

Zaletą USB jest możliwość zasilania urządzeń. Jeden port USB jest w stanie dostarczyć prąd o natężeniu 0,5A. Wystarcza to zdecydowanej większości modelom 2,5 cala. Czasami wyposażony jest w kabel o podwójnej końcówce, umożliwiający czerpanie zasilania z dwóch gniazd, gdyby jedno nie było w stanie dostarczyć wystarczającej ilości energii.

• wygląd - ponieważ parametry wydajnościowe, rozmiary i cena w tej kategorii dysków są bardzo do siebie zbliżone, kluczowego znaczenia podczas wyboru nabierają walory estetyczne. Wśród wielu podobnych dysków warto wybrać ten, który odpowiada naszym gustom i nie wyślizguje się z ręki.

Najważniejsze cechy dysku mobilnego

• wielkość, pojemność, wygląd
  
• złącze USB 2.0
  
• typ dysku: zapis magnetyczny lub flash
• prędkość obrotowa talerzy - 5.400
  
• niezawodność - standard MTBF 600.000
• trwałość i wykonanie obudowy
• głośność dysku – zalecane poniżej 24dBA, lub bezgłośne (flash)

Zdecydowana większość producentów pakuje dyski twarde w antystatyczne opakowania foliowe, które zabezpieczone są plombą - warto sprawdzić czy nie jest ona na ruszona. Jeśli otrzymaliśmy dysk tak zapakowany, możemy być pewni, że jest nowy. Niestety nie jest to regułą: Samsung pakuje swoje dyski w plastikowe opakowania, które bez problemu można otworzyć i ponownie zamknąć bez śladów zewnętrznych.

W drugiej kolejności warto delikatnie poruszać zakupionym napędem. Sprawny, wyłączony dysk twardy nie ma w środku ruchomych części. Jeśli wewnątrz coś grucha, należy zrezygnować z zakupu. Dozwolone jest natomiast ciche obracanie się talerzy - dzieje się to jednak tylko wtedy, gdy obrócimy obudowę dysku wokół osi prostopadłej do elektroniki.

Kolejnym sprawdzianem powinny być wizualne oględziny. Zobacz, czy na bocznych ściankach nie widać śladów montażu do obudowy. Najczęściej objawiają się one jako podłużne, delikatne zarysowania obudowy wzdłuż całej jej długości. Warto też przyjrzeć się, czy inne elementy obudowy nie są naruszone. Jakiekolwiek zgniecenia czy zgięcia blach dyskwalifikują zakup.

Ostatecznym testem, już po instalacji dysku w komputerze, będzie instalacja oprogramowania do monitoringu parametrów S.M.A.R.T. dysku twardego. Wystarczy odczytać parametr Power_On_Hours - nowy dysk powinien w tym miejscu zwrócić wartość jednocyfrową. Nie należy się natomiast martwić, jeśli ten parametr nie wskazuje zera. Każdy dysk twardy jest testowany w fabryce, dlatego pojedyncze godziny pracy o niczym nie świadczą. Jednak wartości rzędu dziesiątek czy setek godzin nie należy już ignorować.

Niestety nigdzie nie ma dostępnej jednoznacznej bazy z listą awaryjnych modeli dysków. W takim przypadku najlepiej jeszcze przed zakupem zapytać o dany napęd na jednym z forów portali internetowych. Jeśli komuś uszkodził się ten lub podobny model dysku twardego, na pewno podzieli się tymi informacjami.

W drugiej kolejności warto sprawdzić komentarze w sklepach internetowych. Im większy sklep i więcej komentarzy, tym lepiej. Tutaj jednak należy zachować pewną ostrożność: komentarze mogą ale oczywiście nie muszą być moderowane przez sprzedawcę.

Warto pamiętać, że tak naprawdę nie ma bezawaryjnych dysków. W każdej serii może zdarzyć się wadliwy egzemplarz. Dlatego pojedyncze doniesienia o awarii nie powinny specjalnie martwić. Dopiero gdy ludzie masowo piszą o problemach z daną serią czy modelem - warto poszukać innego egzemplarza.

Problemy z obsługą dysku twardego można podzielić na dwie grupy: sprzętowe oraz programowe. Zdecydowanie bardziej kłopotliwe są oczywiście te pierwsze.

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy kupowany dysk twardy jest wyposażony w interfejs, którego kontroler znajduje się na naszej płycie głównej. Zdecydowana większość obecnie sprzedawanych dysków twardych wyposażona jest w interfejs Serial-ATA. Jeśli płyta główna była kupowana nie dalej jak pięć lat temu, powinna być wyposażona w taki kontroler. Jeśli zamierzamy kupić starszej generacji dysk, wyposażony jeszcze w interfejs ATA, a do tego kupujemy nową płytę główną, to bezwzględnie należy sprawdzić, czy producent wyposażył ją w kontroler ATA.

Producenci nowych płyt głównych powoli acz systematycznie starają się wycofywać stare rozwiązania z rynku. Zdarzają się zatem konstrukcje, które nie są już wyposażone w starego rodzaju złącza. Jeśli zależy ci na podłączeniu starszego napędu do takiej właśnie płyty, będzie trzeba dokupić zewnętrzny kontroler.

Na problemy programowe narażeni są wyłącznie użytkownicy korzystający z bardzo starego oprogramowania. Jeśli komputer, do którego dokupujemy dysk twardy, pracuje pod kontrolą Windows XP z dodatkiem Service Pack 2, to nie mamy się czym przejmować. Wszystkie nowe Windows Vista czy 7 są już w pełni odporne na jakiekolwiek problemu programowe.

Ma znacznie odwrotne niż by się w wydawało. Im mniej talerzy i głowić ma dysk o danej pojemności, tym lepiej. Oznacza to bowiem, że jest wyposażony w talerze o większej pojemności, a to z kolei przekłada się bezpośrednio na wydajność.

Nie bez znaczenia jest także fakt, że dysk z mniejszą ilością talerzy jest mniej skomplikowany mechanicznie, więc prawdopodobieństwo jego awarii jest mniejsze. W teorii taki dysk powinien także ciszej pracować.

Obecnie największym osiągnięciem producentów dysków twardych są talerze o pojemności 500 GB. Jeśli szukamy dysku o tej właśnie pojemności, warto wybrać egzemplarz jednotalerzowy. Poprzednim etapem były talerze o pojemności 320 GB, jeszcze wcześniej - 250 GB. Warto o tym pamiętać przy zakupach.

Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie zakup dysku o większej prędkości obrotowej. Wyższa prędkość obrotowa przekłada się na szereg parametrów dysku twardego. Im szybciej kręcą się talerze, tym mniejszy jest czas dostępu oraz większa prędkość odczytu i zapisu danych.

Dziś zdecydowana większość producentów wyposaża swoje dyski w 32 MB pamięci podręcznej. Taka ilość jest wystarczająca do większości zastosowań i nie ma sensu dopłacać do większej pojemności.

Oczywiście, choć trudno jest osiągnąć poziom absolutnej ciszy. Jeśli zakupiony dysk twardy jest niezbyt dobrze wyważony, przez co wprowadza elementy obudowy w wibracje, wystarczy dokupić specjalne gumowe mocowania, które zapobiegną przenoszeniu drgań. Jeśli doskwiera ci świszczenie talerzy lub chrobotanie głowicy, to w zasadzie jedynym wyjściem jest zamknięcie dysku w specjalnie do tego przeznaczonej obudowie wyciszającej. Tego typu produkty oferuje kilku producentów, ale najbardziej rozpowszechnionym jest Scythe Quiet Drive. Niestety nie należy do najtańszych.

Pośrednio z hałasem dysku twardego można sobie poradzić także wyciszając obudowę. Wystarczy wykleić jej wnętrze specjalnymi matami wygłuszającymi.

Przy wszystkich zabiegach wyciszających należy pamiętać o jednej istotnej wadzie tych rozwiązań: niemal wszystkie z nich powodują wzrost temperatury pracy dysku twardego. Dlatego po instalacji danego rozwiązania należy przez pewien czas kontrolować temperaturę pracy dysku. Jeśli nie przekracza 50 stopni C, wszystko jest w porządku. Jeśli rośnie ponad tę wartość, trzeba pomyśleć nad jakimś rodzajem wymuszonego chłodzenia.

To zależy od kontrolera. Te najprostsze integrowane na płytach głównych nie mają takich ograniczeń. Warto jednak pamiętać, aby dyski do RAID miały identyczną prędkość obrotową oraz pojemność. Jeśli zaniedbamy któryś z tych parametrów, macierz nie będzie pracować optymalnie.

W zdecydowanej większości przypadków nie musi. Większość obudów komputerowych jest tak zaprojektowana, że dyski twarde umieszczone są w miejscu, gdzie w obudowie znajduje się wlot chłodnego powietrza. W ten sposób praca wentylatora w zasilaczu wymusza obieg powietrza wokół obudowy dysku.

Zakup chłodzenia warto rozważyć, jeśli dysk zainstalowany jest w obudowie w niekonwencjonalny sposób lub jeśli mamy zamiar zastosować więcej niż dwa takie napędy.  Wymuszonego chłodzenia wymagają tylko napędy, których prędkość obrotowa jest większa niż 7200 obr./min. Jeśli mamy zamiar kupić do zestawu dysk WD Raptor lub WD VelociRaptor, chłodzenie będzie niezbędne.

Decydującym parametrem w tym wypadku jest temperatura pracującego dysku. Jeśli na odczycie S.M.A.R.T. przekroczy ona 50 stopni C, należy się zastanowić nad jakimś rodzajem chłodzenia. Warto zwrócić uwagę, że odwrotnie niż w przypadku procesorów, nie należy temperatury zbijać zbyt mocno. Dysk twardy znacznie lepiej się czuje pracując z temperaturą rzędu ~40 stopni aniżeli przy temperaturze ~20 stopni. Decydują o tym względy czysto mechaniczne - w wyższej temperaturze elementy mechaniczne są lepiej smarowane. Analogicznie jak w przypadku silnika samochodowego.

Z założenia nie można wskazać takiego napędu. Dyski twarde są precyzyjnymi urządzeniami mechanicznymi, przez co są narażone na awarie. Żadnemu producentowi nie udało się jeszcze wyprodukować dysku twardego w 100% odpornego na awarię. Jeśli zależy ci na bezpieczeństwie danych, należy zastosować których z mechanizmów chroniących przed ich utratą.

Dobrym rozwiązaniem jest połączenie dysków twardych w macierz RAID-1. W takim wypadku awaria jednego napędu nie narazi nas na utratę danych. Niezależnie od tego należy wykonywać regularne kopie zapasowe. Nawet sprzętowy RAID nie uchroni nas przed żadną awarią programową czy przypadkowym usunięciem danych.

Dyski przeznaczone do montowania we wnętrzu komputerów stacjonarnych mogą być wyposażone w interfejs:

SATA, SATA-II, czyli Serial ATA (oba wyglądają identycznie) – to obowiązujący od kilku lat standard dyskowy. Pierwsza wersja oferuje przepustowość do 150 MB/s, druga 300 MB/s.

Po lewej dysk ze złączem SATA. Po prawej dysk ze złączem IDE

IDE lub ATA, ew. PATA (Paralell ATA) – znacznie starszy interfejs dyskowy, obecnie na wymarciu. Najszybsza wersja ATA133 charakteryzowała się przepustowością 133 MB/s. Podstawową różnicą pomiędzy SATA a PATA jest sposób transmisji danych. SATA wykorzystuje szeregowe przesyłanie wykorzystując bardzo duże częstotliwości magistrali danych. W wypadku PATA pakiety danych przesyłane były równolegle szerokim 40 żyłowym kablem. Zakłócenia pomiędzy poszczególnymi żyłami kabla i konieczność ekranowania ich (m.in. wykorzystywanie 80 żyłowych kabli z co druga żyłą nieaktywną) doprowadziły do śmierci tego standardu.

W wypadku dysków 2,5 cala interfejs PATA ma nieco zmodyfikowaną postać. Razem ze złączem sygnałowym zostało zintegrowane gniado zasilania. Jeśli chcemy podłączyć taki dysk do stacjonarnego komputera potrzebna jest specjalna przejściówka.

SAS – Serial Attached SCSI – następca standardu SCSI (analogicznie jak SATA jest następcą PATA). Używany głównie w dyskach serwerowych. Fizycznie kompatybilny z SATA. Dyski SATA można podłączać do kontrolera SAS, ale zgodności w drugą stronę już nie ma.

Dyski zewnętrzne mogą być wyposażone w jeden lub więcej z interfejsów:

- USB 2.0– popularny interfejs komputerowy. Oferuje transfer 480Mbit/s, czyli 60 MB/s. W praktyce jednak maksimum jakie można osiągnąć to około 28 MB/s. Starszy standard 1.1 oferuje przepustowość około 1,5 MB/s

FireWire(IEEE 1394)  - standard konkurencyjny wobec USB, opracowany przez Apple. Oferuje przepustowość 400 Mbit/s, jednak w praktyce pozwala na osiągnięcie minimalnie lepszych transferów niż USB 2.0. Najnowsza wersja FireWire 800 jest dwukrotnie szybsza, jednak ma bardzo ograniczoną popularność.

gniazdo Firewire

FireWire 800

eSATA – zewnętrzna wersja interfejsu SATA, różni się nieco kształtem złącza. Wadą jest brak zasilania, co wymusza stosowanie dodatkowego zasilacza lub kabla USB.

Dysk jest jednym z niewielu mechanicznych urządzeń w komputerze, w dodatku jest to niezwykle precyzyjna konstrukcja. Z tego powodu narażony jest na awarie na skutek zużycia. Znajomość podstaw budowy umożliwi unikanie sytuacji mogących doprowadzić do awarii.

Obudowa – rama nośna i jednocześnie radiator znajdującej się wewnątrz dysku mechaniki. Obudowa jest szczelna, nie można jej otwierać – zanieczyszczenia znajdujące się w powietrzu bardzo szybko zniszczą powierzchnię talerzy. Jednocześnie nie można zatykać otworów wentylacyjnych dysku.

- Talerze – wypolerowane krążki aluminium lub szkła pokryte nośnikiem magnetycznym.

- Głowice – każda powierzchnia talerza ma własną głowice odczytującą i zapisującą dane. Głowice znajdują się ok. 200 mikrometrów nad powierzchnią talerzy, unoszone na poduszce powietrznej wytwarzanej dzięki znacznej prędkości obrotowej. Z tego powodu dyski są bardzo wrażliwe na wstrząsy, które mogą spowodować kolizję głowicy z talerzem i uszkodzić powierzchnię, na której przechowywane są dane.

- SMART - Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology -  system monitorowania i powiadamiania o błędach działania twardego dysku. Dzięki niemu dysk potrafi ocenić swój stan i jeśli awaria jest wysoce prawdopodobna, zaalarmować system operacyjny i użytkownika komputera.

- NCQ - Native Command Queuing – sposób optymalizacji pracy dysku polegający na zmianie kolejności zadań zapisu i odczytu tak, aby zadania były wykonywane przy minimalnej ilości skoków głowic dysku i obrotów talerzy. Pozwala to uzyskać większą wydajność podczas dużych obciążeń. Wymagane jest wsparcie technologii zarówno przez dysk, jak i kontroler, co w praktyce oznacza, że musi być to kontroler SATA-II.

- AAM - Advanced Acoustic Management – system umożliwiający ograniczenie hałasu wydawanego przez dysk twardy.

- APM - Advanced Power Management - zaawansowane zarządzanie energią – technologia pozwalająca na automatyczne wyłączanie nieużywanych urządzeń komputera. Technologia wyparta przez standard ACPI.

- FDB - Fluid Dynamic Bearing - typ łożyska zapewniający cichszą pracę dysku.

- Zapis prostopadły – sposób ułożenia domen magnetycznych na talerzach. Są one umieszczone prostopadle, a nie - jak wcześniej - równolegle do jego powierzchni. W wyniku tego zabiegu otrzymujemy gęściejsze upakowanie danych na talerzu, czego rezultatem są szybciej pracujące i wyposażone w mniejszą ilość talerzy dyski o dużych pojemnościach. Obecnie warto kupować przede wszystkim takie dyski.

- RAID – Redundand Array of Independend Drives – macierz stworzona z kilku dysków (widziana przez system jako jeden dysk) w celu zmiany charakterystyki dysków – poprawienia wydajności i/lub zwiększenia bezpieczeństwa danych. Macierze RAID to temat na odrębny artykuł.

Klasyczne dyski twarde opisywane są za pomocą następujących parametrów:

Format szerokości – wielkość dysku: urządzenia 3,5" wykorzystuje się w komputerach stacjonarnych, 2,5" w notebookach.

- Prędkość obrotowa (RPM) – prędkość z jaką kręcą się talerze dysku. Przekłada się na wyższą wydajność urządzenia. Najwolniejsze dyski pracują obecnie z prędkością 4200 obr./min, klasyczne modele notebookowe 5400 obr./min, do pecetów stacjonarnych 7200 obr./min i 10 000 obr./min (model WD Raptor i Velociraptor), natomiast modele z interfejsem SAS 10 i 15 tys. obr./min.

- Bufor lub pamięć podręczna usprawniająca przepływ danych do i z dysku. Od 2 do 64 MB. Generalnie im więcej pamięci podręcznej, tym wydajność komputera z takim dyskiem może być wyższa - nie należy jednak przeceniać tego parametru, bo lepsza konstrukcja z mniejszym buforem może być szybsza.

- Interfejs – starszy PATA, czyli paralel ATA, nowszy SATA (150 MB/s) lub SATAII (300 MB/s). Dyski do zastosowań profesjonalnych mają interfejs SAS, który wymaga innego kontrolera.

- Pojemność – podawna w GB (gigabajtach) i TB (terabajtach). Najczęściej, po sformatowaniu dysku w systemie odkrywamy, że dysk oferuje mniejszą pojemność niż deklaruje producent - np: zamiast 500 GB, pojemność wynosi jedynie 465 GB. Aby zrozumieć dlaczego tak się dzieje zapraszamy do osobnego artykułu, w którym opisujemy to zjawisko: "Bajt bajtowi nierówny".

- Liczba talerzy – liczba nośników danych we wnętrzu dysku – od 1 do 4. Dyski mające jeden talerz są mniej awaryjne, cichsze i lżejsze. Nie wszystkie strony talerza muszą być wykorzystane. Dla przykładu, jeżeli producent opracował technologię zapisu 300 GB na talerz, może produkować modele dwutalerzowe o pojemności 600 GB i 450 GB – w tym drugim wypadku konstrukcja ma jedną głowicę mniej, a jedna strona jednego talerza jest niewykorzystana.

- Średni czas dostępu - czas w milisekundach upływający od momentu żądania dostępu do danych do chwili otrzymania ich – dla klasycznych dysków parametr ten wynosi od 7 do 20 ms. Dla dysków SSD jest to w teorii poniżej 1 ms.

- MTBF  - Mean Time Between Failures - Średni czas między awariami. Określany na podstawie badania statystycznego

W wypadku dysków zewnętrznych

Interfejs komunikacyjny z PC – USB, eSATA, FireWire (FW800). Im ich więcej, tym bardziej uniwersalny dysk, ale i droższy. W praktyce interfejsy inne niż USB dość rzadko są wykorzystywane.

W wypadku klasycznych dysków twardych na naszym rynku ze świeczką szukać modeli sprzedawanych inaczej niż w antystatycznej torebce lub przezroczystym, plastikowym pudełku. Luksusem jest miniaturowa instrukcja obsługi i komplet śrubek. Oprócz poprawiania parametrów technicznych dysków niewiele da się tu zrobić - dysk to niezbyt atrakcyjne urządzenie. Najbardziej ekstrawaganckim pomysłem była częściowo przezroczysta obudowa w modelu Raptor firmy Western Digital.

Nic więc dziwnego, że cała para idzie w urządzenia zewnętrzne. Tutaj można zagrać eleganckim (minimalistyczna seria firmy LaCie), czy nietuzinkowym wzornictwem. Dysk to jednak ciągle tylko dysk. Pole do popisu mają natomiast twórcy akcesoriów dyskowych. Dla użytkowników stacjonarnych pecetów przeznaczone są rozmaite systemy wyciszające – od elastycznych śrubek po całe wyłożone materiałem dźwiękochłonnym pudełka.

Powoli acz systematycznie rozwija się rynek stacji dokujących - tutaj niebagatelną rolę miało rozpowszechnienie się interfejsu SATA, który ma łatwo rozpinające się złącze. Najnowszym gadżetem jest przystawka do dysku przenośnego Seagate – FreeAgent Dock Star (cena w USA 99 dolarów), która jest w stanie zmienić go w bardzo prostego NAS-a.

W ofercie LaCie znajdziemy także dysk, który oferuje funkcjonalność DMR-a, umożliwia odtwarzanie na telewizorze (do którego jest podłączany przez HDMI) filmów DivX.

Osobną kategorię stanowi oprogramowanie. W wypadku dysków do komputerów stacjonarnych praktycznie nigdy nie jest dołączane do produktu. Można je jednak pobrać ze strony WWW producenta. Zdecydowaną większość tych programów jest jednak w stanie zastąpić uniwersalny HD Tune.

W wypadku dysków przenośnych dość często producenci dodają do swoich produktów aplikacje do backupu danych lub obsługi przycisków, w jakie wyposażony jest dany model. W praktyce jednak obecność lub nie takiego oprogramowania nigdy nie jest brana pod uwagę przy wyborze sprzętu. Taki element wyposażenia można więc traktować jako wartość dodaną i nie zwracać nań większej uwagi

Choć świat dużymi krokami zmierza w stronę SSD, to z klasycznymi konstrukcjami nie pożegnamy się jeszcze przez następne kilka lat. W tym czasie nie ujrzymy z pewnością żadnych rewolucyjnych rozwiązań, ale i bez nich dyski twarde są najbardziej ekonomicznymi nośnikami danych. Żaden inny nośnik nie może pochwalić się podobną ceną za 1 GB pojemności.

Zwiększająca się objętość przenoszonych plików sprawia, że oprócz pendrive’ów, których opłacalność zakupu kończy się na modelach 16 GB, coraz częściej będziemy używać dysków zewnętrznych. Nadzieję na zwiększenie szybkości transferu pomiędzy takimi urządzeniami i komputerem niesie standard USB 3.0.

Już wkrótce ujrzymy następcę standardu SATA 3.0 Gbps – czyli SATA 6.0 Gbps, zwany też potocznie SATA 3.0, oferujący transfer na poziomie 600-750 MB/s. Taka przepustowość jest jak najbardziej potrzebna, gdyż możliwości SATA II są w stanie już dzisiaj w 100 proc. wykorzystać macierze RAID zbudowane z dysków SSD, a do jego granic zbliżają się  pojedyncze takie dyski, np. OCZ Vertex EX. (szybkość odczytu danych na poziomie 260 MB/s).

Specyfikacja nowego standardu została ostatecznie uzgodniona w tym roku i na rynku są już dostępne pierwsze urządzenia: płyty główne z tym intefejsem pokazano już w maju tego roku na Computeksie, obecnie można już kupić modele Asusa i Gigabyte wyposażone w ten interfejs. Na początku października premierę miał dysk firmy Seagate Barracuda XT. Jest to pierwszy dysk Serial ATA 3.0 o pojemności 2 TB.

Seagate Barracuda XT

Rozwój usług sieciowych spowoduje jednak, że część prywatnych plików będziemy przechowywać na serwerach dostawców usług. Na razie jednak pewniejszym i szybszym sposobem jest dobry dysk twardy.

• Marek Konderski
• Tomasz Stiller
• Wojtek Kiełt

Dysk twardy w komputerze gracza ma być przede wszystkim pojemny i wydajny. Ta ostatnia cecha jest istotna głównie w rozbudowanych grach, gdzie poszczególne poziomy długo się wczytują. 

Aby poprawić wydajność systemu dyskowego możliwe jest skorzystanie z dobrodziejstw RAID. Dużo lepszym i co ważniejsze prostszym rozwiązaniem jest zastosowanie dwóch dysków – jednego na system i aplikacje użytkowe, drugiego na gry. Szybszym dyskiem powinien być właśnie ten drugi.

Najważniejsze cechy dysku dla gracza:

• najlepszy stosunek wydajność do ceny
• format dysku 3.5”
• złącze SATA
• typ dysku: magnetyczny
• prędkość obrotowa talerzy 7200
• pojemność dysku co najmniej 500 GB
  zalecane: jeden dysk na system, drugi na przechowywanie danych/gier
   
• liczba talerzy – zalecane 1, max 2, na każde 500GB
  
  
• technologia S.M.A.R.T.
• niezawodność - standardMTBF 600.000
  
• głośność dysku – bez znaczenia, zalecane poniżej 28dBA
• technologia NCQ – tak
• pamięć cache co najmniej 16 MB
• średni czas dostępu poniżej 10 ms 

Mianem entuzjasty określa się zazwyczaj tego, kto chce mieć sprzęt o najwyższej wydajności. Ta grupa ludzi to prawdziwa żyła złota dla producentów sprzętu. Przeznaczają na zakupy spore sumy pieniędzy i często wymieniają posiadany sprzęt. W kręgu zainteresowania tej grupy odbiorców powinny się znaleźć klasyczne modele, wyposażone w min. 32 MB pamięci podręcznej, dyski dedykowane do macierzy RAID oraz urządzenia SSD. Budując taki komputer warto poważnie zastanowić się nad wykorzystaniem macierzy RAID.

Najważniejsze cechy dysku dla entuzjasty:

• najwyższa wydajność
  
• format dysku 3.5” lub 2.5"
• złącze SATA II
• typ dysku: magnetyczny lub SSD
• prędkość obrotowa talerzy 7.200 lub 10.000
  
• pojemność dysków:
  - dysk główny o wysokiej wydajności od 150GB
  - dodatkowy dysk do przechowywania danych od 500 GB
  mile widziane łącznie dysków w tryb RAID
   
• liczba talerzy – zalecane 1, max 2, na każde 500GB
  
  
• technologia S.M.A.R.T.
• niezawodność - standard MTBF 600.000, lub MTBF ponad 1.000.000
• głośność dysku – bez znaczenia
• technologia NCQ – tak
• pamięć cacheod 16 MB, mile widziane 32MB
• średni czas dostępu poniżej 10 ms

Z punktu widzenia producentów dysków, profesjonalista to ktoś, kto potrzebuje bardzo wydajnego systemu dyskowego, lub wysokiego bezpieczeństwa danych.

Obecnie, aby uzyskać bardzo szybki system dyskowy, należy wykorzystać dobrej jakości dyski SSD. Takie modele, nawet niepołączone w RAID, są w stanie wykorzystać całkowicie przepustowość Serial ATA II. W praktyce jednak SSD ze względu na koszty i małą pojemność rzadko będą stosowane. Znacznie bardziej opłacalnym rozwiązaniem jest budowa systemu dyskowego min. z kilku dysków. Jeden szybki zostaje przenaczony na system i aplikacje, a z pozostałych dwóch tworzona jest macierz RAID (mirror) przeznaczona do przechowywania ważnych plików.

Macierz RAID można także tworzyć z wykorzystaniem zwykłych dysków przeznaczonych np. dla entuzjastów. Jednak nie wszystkie dyski radzą sobie dobrze w RAID – taką gwarancję mamy korzystając ze specjalnie do tego przeznaczonych modeli.

Najważniejsze cechy dysku dla profesjonalisty:

• wysoka wydajność lub najwyższa bezawaryjność
  
• format dysku 3.5” lub 2.5"
• złącze SATA II
• typ dysku: magnetyczny lub SSD
• prędkość obrotowa talerzy 7.200 lub 10.000
  
• pojemność dysków, zalecane:
  - dysk główny o wysokiej wydajności od 150GB
  - dodatkowy dysk do przechowywania danych od 500 GB
  zalecane łącznie dysków w tryb RAID, dla podwyższenia wydajności lub bezpieczeństwa danych
  
  
• liczba talerzy – zalecane 1, max 2, na każde 500GB
  
  
• technologia S.M.A.R.T.
• niezawodność - ponad standard, MTBF 1.000.000
  
• głośność dysku – bez znaczenia
• technologia NCQ – tak
• pamięć cache co najmniej 16 MB
• średni czas dostępu poniżej 10 ms

Komputery typu Home Theatre PC, zwane także Media PC, to domowe centra multimedialne. Ponieważ taki pecet stoi w zazwyczaj eksponowanym miejscu, gdzieś niedaleko telewizora, najważniejszym parametrem dysku przeznaczonego do takiego komputera jest cicha praca. W większości wypadków dysk trzeba dodatkowo wyciszać za pomocą elastycznego mocowania tłumiącego wibracje. 

Najważniejsze cechy dysku do HTPC:

• duża pojemność, niskie zużycie energii, cicha praca
  
• format dysku 3.5” lub 2.5"
• złącze SATA
• typ dysku: magnetyczny
  
• prędkość obrotowa talerzy zalecane5.400 lub 5.900
  
• pojemność dysku co najmniej 500GB
• technologia S.M.A.R.T.
• liczba talerzy – im mniej, tym lepiej
   
• niezawodność - standard MTBF 600.000, lub ponad standard 1.000.000
• zużycie energii - ponad standard
• głośność dysku – poniżej 26dBA
• technologia NCQ – bez znaczenia
• pamięć cache co najmniej 8 MB
• średni czas dostępu - bez znaczenia

Serwer jest maszyną udostępniająca zasoby innym maszynom w sieci i zazwyczaj obsługuje  setki operacji dyskowych na sekundę. Z tego powodu powinien być wyposażony w bardzo szybki i wydajny system dyskowy. 

Idealnymi dyskami dla korporacyjnych serwerów są urządzenia SSD o minimalnym czasie dostępu. Ich wadą jest olbrzymia cena 1 GB pojemności, więc nie każdy może sobie pozwolić na takie rozwiązanie.

W warunkach domowych, gdzie serwer nie będzie tak bardzo obciążony, sprawdzą się nawet zwykłe dyski w macierzy RAID. 

Najważniejsze cechy dysku serwerów:

• duża pojemność, wysoka niezawodność, niski średni czas dostępu
  
• format dysku 3.5” lub 2.5" - coraz częściej stosuje się modele 2,5 cala
• złącze SAS, Fibre Channel - najlepszy stosunek wydajności do ceny oferuje SAS
  
• typ dysku: magnetycznylub SSD
  
• prędkość obrotowa talerzy 10.000 lub 15.000
  
• pojemność dysku od 80 GB
• liczba talerzy - bez znaczenia
   
• niezawodność MTBF  1.400.000 i więcej
  
• średni czas dostępu - zalecane poniżej 4 ms
  
• zużycie energii - w małych serwerowniach bez znaczenia, przy farmach serwerów im mniejsze, tym lepiej
• głośność dysku - bez znaczenia
• technologia NCQ - tak
• pamięć cache od 16 MB

Stosunkowo nową kategorią sprzętu, która zaistniała w świadomości każdego z nas, są NAS-y (Network Attached Storage), czyli dyski sieciowe. Klasyczny NAS to zaledwie sama obudowa z odpowiednią elektroniką. Użytkownik we własnym zakresie musi kupić dyski twarde – 3,5 cala, choć są już modele na mniejsze 2,5-calowe napędy, i skonfigurować je.

Urządzenie NAS podłączane jest do sieci lokalnej i umożliwia wygodną wymianę plików pomiędzy komputerami działającymi w jednej sieci, oraz współdzielenie zasobów bez włączania konkretnego komputera. Ta ostatnia funkcja umożliwia wykorzystanie NAS-a jako centralnego banku filmów czy plików MP3 dla całego domu.