Przeznaczenie, typ łącza, cena
Trudno wyobrazić sobie życie bez przeogromnego źródła informacji jakim jest internet. Dostęp do globalnej sieci WWW można uzyskać niemal w każdym miejscu na świecie. Duże centra handlowe czy główne ulice miast oferują bezpłatne i bezprzewodowe punkty dostępu (hotspoty) do internetu. W wielu kawiarniach, restauracjach i hotelach również zagościła sieć komputerowa.
Oczywiście obecna sytuacja jest jeszcze daleka od ideału, bo dostęp do internetu i usług jest bardzo łatwy w większych miastach. Mniejsze aglomeracje miejskie czy tereny wiejskie wciąż mają ograniczone możliwości dostępu do internetu lub nie mają ich wcale.
Z niniejszego poradnika dowiesz się, jaki sprzęt sieciowy wybrać do poszczególnych zastosowań. Aby rozbudować swoją sieć lub stworzyć ją od podstaw, zapoznaj się z przeglądem rynku. Oto podstawowy podział urządzeń:
- Urządzenia ADSL
- Urządzenia ADSL z punktem Wi-Fi
- Modemy ADSL
- Routery Wi-Fi draft N
- Routery dwuzakresowe
- Punkty dostępowe
- Routery GSM
- Inne urządzenia sieciowe (np. drukarka z serwerem druku)
Po lekturze niniejszego poradnika będziesz wiedział, jak i ew. o co rozbudować własną sieć. W tekście polecamy też kilkanaście produktów wartych uwagi.
Cena uzależniona od łącza i sprzętu
W zależności od potrzeb i grubości portfela, wybierz odpowiedni sprzęt. Poradnik pomoże ci podjąć wiele decyzji, ponieważ dowiesz się, jakie sieci sprawdzają się najlepiej w poszczególnych zastosowaniach. Poznasz też ceny urządzeń, jakie są niezbędne do poprawnego funkcjonowania wybranej sieci.
W przypadku sieci ceny są naprawdę różne - zależą od tego, jaki rodzaj łącza wybierzesz, jaką szybkość zaoferuje to łącze, a także na jaki sprzęt sieciowy się zdecydujesz. Odpowiednie urządzenia i ich możliwości poznasz na następnych stronach, natomiast pod koniec dowiesz się, na co zwrócić uwagę przy wyborze łącza. W artykule opisaliśmy następujące rodzaje:
- Łącze ADSL
- Łącza operatorów telewizji kablowych
- Łącza lokalnych dostawców internetu
- Mobilny dostęp do internetu
- Rozwiązania alternatywne: WiMAX i dostęp satelitarny
Jak można uzyskać dostęp do internetu i jak rozbudować domową sieć komputerową? Sposobów jest kilka i wymienimy te najpopularniejsze, a jednocześnie z relatywnie niskimi kosztami instalacji i eksploatacji.
Dostęp do Internetu: Łącze ADSL
Dostęp do internetu poprzez ADSL świadczą główni operatorzy telekomunikacyjni: Telekomunikacja Polska (Neostrada oraz Internet DSL), Telefonia Dialog, Netia, Telekomunikacja Kolejowa, a także operatorzy sieci GSM PTC Era oraz Orange.
Co zrobić, by korzystać z internetu poprzez ADSL? Jeśli posiadamy w domu linię telefoniczną któregoś z operatorów i jeszcze żaden z nich nie zadzwonił z propozycją założenia internetu, warto pofatygować się do punktu obsługi klienta lub zadzwonić na infolinie operatorskie. Konsultant z biura obsługi abonenta powinien przedstawić ofertę dostępu do internetu, zlecić sprawdzenie technicznych możliwości podłączenia internetu do linii telefonicznej, jak i pomóc dopełnić wszelkich formalności związanych z założeniem, konfiguracją i rejestracją usługi. Oczywiście można również skorzystać ze stron internetowych (np. w kafejce internetowej czy w pracy) i zapoznać się z warunkami i propozycjami na własną rękę.
Oferta operatorów jest zróżnicowana. Cena zależy od czasu trwania umowy oraz od maksymalnej prędkości dostępu do internetu. Bardzo często operatorzy wprowadzają różne promocje, proponując np. dodatkowe pakiety usług, obniżkę abonamentu za okres kilku miesięcy, czy też kusząc nas atrakcyjnymi prezentami. Przed podjęciem decyzji o zakupie usług u konkretnego operatora warto wziąć pod uwagę kilka czynników.
Oczywiście można nabyć tylko usługę dostępu do internetu bez telefonu. Wiąże się to jednak - np. w przypadku Telekomunikacji Polskiej - z dodatkową opłatą utrzymania łącza (36,6 zł miesięcznie). Z kolei jeden z podstawowych abonamentów telefonicznych to kwota 50 zł. Doliczając do tego 64 zł za Neostradę 1 Mbps mamy do wydania co miesiąc ponad 110 zł. A nie tak, jak kusi operator - 64 zł. Można wykupić pakiet internet + telefon i zlecić zawieszenie usług telefonicznych. Wtedy łączne koszty w pakiecie z 1 Mbps internetem wyniosą około 85 zł.
U innych operatorów sytuacja wygląda podobnie. Do funkcjonowania usługi ADSL niezbędne jest łącze telefoniczne. W Netii również można skorzystać z oferty, jednak i w tym przypadku oferta bez telefonu wiąże się z nieco większą opłatą abonamentową za internet. Ostatni element, na który warto zwrócić uwagę, to koszty instalacji usługi oraz modemu. Często operatorzy stosują tzw. promocje, w których opłata wynosi 1 czy 2 zł. Niemniej warto przed zakupem usług dopytać się o szczegółowe warunki i upewnić się, czy nie ma żadnych haczyków.
W tabeli poniżej przedstawiamy przykładową ofertę głównych operatorów ADSL. Zestawienie obejmuje propozycje wraz z maksymalną prędkością internetu, kwotą abonamentu oraz okresem trwania umowy. Nie jest to oczywiście pełna gama usług, niemniej można z niej wybrać pakiet odpowiedni do naszych potrzeb.
| Operator | Opis usługi | Rodzaj umowy | Maksymalna prędkość łącza do abonenta | Opłata miesięczna od |
| Telekomunikacja Polska | Neostrada | 24 miesiące | 256 kbps | 39,00 zł |
| Telekomunikacja Polska | Neostrada | 12 miesięcy | 1 Mbps | 64,00 zł |
| Telekomunikacja Polska | Neostrada | 12 miesięcy | 6 Mbps | 124,00 zł |
| Netia | Szybki Internet | 24 miesiące | 1 Mbps | 59,00 zł |
| Netia | Szybki Internet | 24 miesiące | 2 Mbps | 74,00 zł |
| Orange | Orange Freedom | 36 miesięcy | 256 kbps | 29,00 zł |
| Orange | Orange Freedom | 12 miesięcy | 6 Mbps | 129,00 zł |
| Orange | Orange Freedom | 24 miesiące | 2 Mbps | 84,00 zł |
| Dialog | Internet 2 Mb/s | 12 miesięcy | 2 Mbps | 65,00 zł |
| Dialog | Internet 8 Mb/s | 24 miesiące | 8 Mbps | 65,00 zł |
| Telekomunikacja Kolejow | K TDI 512 kbit/s | 12 miesięcy | 512 kbps | 21,00 zł |
| Telekomunikacja Kolejow | K TDI 512 kbit/s | 12 miesięcy | 4 Mbps | 55,00 zł |
| Telekomunikacja Kolejow | netka | 12 miesięcy | 1 Mbps | 63,90 zł |
| PTC Era | Era Internet Stacjonarny | 12 miesięcy | 1 Mbps | 59,00 zł |
| PTC Era | Era Internet Stacjonarny | 24 miesiące | 6 Mbps | 119,00 zł |
Dostęp do Internetu: Łącza “kablówek”
W wielu dużych miastach Polski popularnym sposobem dostępu do internetu są łącza oferowane przez operatorów telewizji kablowych. Oferta jest szczególnie popularna na dużych osiedlach i blokowiskach. Przesył danych jest realizowany przy użyciu technologii HFC. Główna sieć szkieletowa złożona jest ze światłowodów i okablowania koncentrycznego. Do użytkownika końcowego doprowadzony jest przewód koncentryczny.
W Polsce głównymi dostawcami usług telewizji kablowej i internetu są UPC, Vectra, Aster, Multimedia Polska. W większości przypadków u operatorów telewizji kablowych można zamówić samą usługę dostępu do internetu bez konieczności wykupywania pakietu telefonicznego, czy też pakietu telewizyjnego.
Oferta operatorów kablówek nie ogranicza się tylko do oferty cennikowej. Bardzo często dołączany jest pakiet telewizyjny lub odwrotnie - zakup pakietu TV, a dodatkowo pakiet internetowy. Promocyjne propozycje zależą od operatora i często są bardzo atrakcyjnym sposobem na posiadanie pełnego pakietu usług telewizji, internetu oraz telefonii.
Co, oprócz sygnału, otrzymujemy w zestawie? Oczywiście odpowiednie urządzenie transmitujące. Specjalny modem kablowy z wejściem kabla koncentrycznego i 1 lub 2 portami Ethernet, niezbędnymi do podłączenia do komputera. Poniżej zdjęcie jednego z popularniejszych modemów kablowych stosowanych m.in. przez UPC - WebStar DPX2203
A jak przedstawia się oferta cenowa? Ceny, szczególnie oferty z prędkością 1 Mbps, są bardzo zbliżone do oferty łączy ADSL. Z kolei dużą zaletą są najszybsze propozycje operatorów telewizji kablowych, np. 30 Mbps za 120 zł. Poniżej przedstawiamy przykładowe propozycje operatorów kablówek
| Operator | Opis usługi | Rodzaj umowy | Maksymalna prędkość łącza do abonenta | Opłata miesięczna od |
| UPC | Internet Student | czas nieokreślony | 1 Mbps | 50,00 zł |
| UPC | Internet Fiber Power 50 | czas nieokreślony | 50 Mbps | 120,00 zł |
| Vectra | jeden Mb | 12-24 miesiace | 1 Mbps | 49,90 zł |
| Vectra | osiem Mb | 12-24 miesiace | 8 Mbps | 59,90 zł |
| Vectra | jeden Mb | czas nieokreślony | 1 Mbps | 60,00 zł |
| Aster | Pakiet TwójNet | - | 512 / 1024 kbps | 73,99 zł |
| Aster | Pakiet TwójŚwiat | - | 10 Mbps | 144,00 zł |
| Multimedia Polska | Internet 512 kb | 12 miesięcy | 512 kbps | 50,00 zł |
| Multimedia Polska | Internet 2 Mb | 24 miesiące | 2 Mbps | 68,00 zł |
Lokalni dostawcy internetu
W mniejszych miastach, gdzie dostęp do operatorów telewizji kablowych jest mocno ograniczony, również można założyć internet bez konieczności wykupowania pakietów telefonicznych. Tu należy szukać dostawców internetowych (tzw. Internet Service Providers). Są to firmy funkcjonujące na rynku lokalnym i oferujące dostęp do internetu wraz z innymi dodatkowymi usługami (np. telefonią VoIP). Jak znaleźć takiego dostawcę? Warto przejrzeć prasę lokalną oraz ogłoszenia na słupach ogłoszeniowych. Można również popytać znajomych, którzy korzystają w domu z internetu. Często lokalni ISP reklamują się na regionalnych forach internetowych, gdzie sporo osób wymienia się informacjami nt. dostępności czy też jakości usług ISP.
Dostawcy internetu mają zazwyczaj niewielkie sieci lokalne (choć zdarzają się ISP posiadający kilka tysięcy abonentów) oparte na okablowaniu światłowodowym, ethernet oraz sieciach bezprzewodowych. Oferta dostępowa jest zazwyczaj bardzo przejrzysta: otrzymujemy łącze asymetryczne (większa prędkość ściągania) o określonej maksymalnej prędkości. Czasami w ramach promocji łącze jest 2 razy szybsze w godzinach nocnych lub w godzinach południowych. Do kompletu dołączona jest prosta i przejrzysta umowa.
Jakie parametry łącz i ceny oferują ISP? Ceny i prędkości są zróżnicowane w zależności od rodzaju podłączenia użytkownika, dostępności usługi, itp. Np. łącze 2 Mbps wraz z własnym publicznym adresem IP w województwie lubelskim, w mieście około 10 tysięcy mieszkańców kosztuje 70 zł miesięcznie.
Mobilny dostęp do internetu
Mobilny dostęp do internetu jest również bardzo często oferowany z notebookiem lub netbookiem oraz modemem. Taka oferta jest atrakcyjna, jeśli planujemy zakup komputera by korzystać nie tylko z internetu, niemniej wiąże się z wyższą opłatą abonamentową, a umowa jest podpisywana na czas określony 24 lub 36 miesięcy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze mobilnego internetu? Ważnym elementem jest zasięg operatora w miejscu, gdzie najczęściej będziemy korzystać z internetu. Może się okazać, że operator ma zasięg sieci GSM na danym terenie, ale zastrzega sobie, że jest to zasięg na zewnątrz budynków. Po wejściu do budynku zasięg drastycznie spada. Szczególnie jest to ważne w miejscach styku zasięgu dwóch nadajników.
W przypadku ofert prepaid nie ma limitu pakietów, jednak płacimy za każdą ściągniętą, wysłaną paczkę danych (taryfikacja zazwyczaj co 100 kB). W przypadku zakupu pakietu usług wraz z modem komórkowym należy zwrócić uwagę, czy dany modem będzie współpracował z naszym komputerem i czy komputer ma odpowiednie złącze (USB, PCMCIA, ExpressCard). Ważna jest również współpraca z systemami operacyjnymi. Nie wszystkie modemy są kompatybilne np. z systemami Linux czy Mac OS X.
Poniżej przedstawiamy zestawienie przykładowych ofert operatorów GSM. Znajdziemy w nich atrakcyjne propozycje abonamentowe, jak również tanie zestawy startowe prepaid (często również z modemem - Heyah).
| Operator | Opis usługi | Rodzaj umowy | Limit pakietu danych* | Opłata miesięczna od |
| PTC Era | Blueconnect | 24 miesiące | 300 MB | 29,00 zł |
| PTC Era | Blueconnect | 12 miesięcy | 10 GB | 99,00 zł |
| PTC Era | Blueconnect 5 | w ramach umowy z telefonem | 5 MB ** | 5,00 zł |
| PTC Era | Blueconnect starter | prepaid | brak | 0,03 zł / 100 kB |
| Orange | Orange Free Standard | 24 miesiące | 1,5 GB | 30***/60 zł |
| Orange | Orange Free Platinum | 24 miesiące | 14 GB | 15***/150 zł |
| Orange | Orange Free na kartę | prepaid | brak | 0,03 zł / 100 kB |
| Orange | internet CDMA **** | 24 miesiące | 3 GB | 75,00 zł |
| Plus | iPlus prywatnie 49 | 24 miesiące | 1 GB | 49,00 zł |
| Plus | iPlus prywatnie 160 | 24 miesiące | 13 GB | 160,00 zł |
| Plus | iPlus simdata | prepaid | brak | 0,03 zł / 100 kB |
| Heyah | Heyah Internet | prepaid | brak | 0,02 zł / 100 kB |
| Play | Play Online | 24 miesiące | 2 GB | 35,00 zł |
| Play | Play Online | 24 miesiące | 10 GB | 80,00 zł |
| Play | Play Online na kartę | prepaid | 2 GB | 30,00 zł |
* - po wykorzystaniu limitu Operator zastrzega sobie możliwość obniżenia prędkości łącza
** - po wykorzystaniu limitu Operator nalicza opłatę za transmisję danych zgodnie z cennikiem
*** - opłata abonamentowa przez pierwsze 5 miesięcy / opłata przez następne miesiące trwania umowy
**** - dostęp do internetu przy użyciu technologii CDMA (sieć komórkowa w paśmie 450 MHz)
Rozwiązania alternatywne i wybór łącza
Czy oprócz wymienionych sposobów dostępu do internetu są jeszcze inne? Wśród ofert dla użytkownika indywidualnego znajdą się jeszcze dwie propozycje. Pierwsza z nich to WiMAX - technologia przeznaczona do łączności radiowej na dużych obszarach. Obecnie technologia ta jest dość intensywnie promowana jako idealne rozwiązanie dla miast i tworzenia miejskich sieci komputerowych (MAN). Komercyjną usługę WiMAX ma w swojej ofercie Netia. Zasięg usługi ogranicza się jednak do obszarów dużych miast i okolic. Informacje o zasięgu sieci WiMAX Netii oraz cenniku (opłaty nie są znacząco wyższe od dostępu ADSL) można znaleźć na stronie internetowej.
Co zrobić, jeśli mieszkamy na zupełnym odludziu, gdzie nie można podłączyć linii telefonicznej, zasięg operatora GSM zupełnie zanikł, a dostęp lokalnych ISP jest niemożliwy? Tu z pomocą przychodzi dostęp satelitarny. Zasada działania opiera się na komunikacji: specjalny modem - antena satelitarna - satelita. Taki zestaw składa się z typowej czaszy anteny satelitarnej, specjalnego konwertera nadawczo-odbiorczego oraz modemu satelitarnego. W przypadku skorzystania z takiego rodzaju łączności z internetem musimy liczyć się z dość dużymi kosztami zarówno zakupu zestawu, jak i miesięcznego abonamentu.
Koszt zakupu modemu wraz z anteną to kwota około 1800 zł, a najtańsza opcja abonamentowa z limitem danych (prędkość ściągania do 3,6 Mbps, wysyłania 384 kbps) 2,4 GB to kwota około 90 zł. Wydatek około 100 zł na dostęp do internetu w miejscu, gdzie nie ma innej możliwości podłączenia, nie jest aż tak wysoki, jakby się mogło wydawać. Prędkości również są zadowalające.
Poniżej przedstawiamy schemat połączenia zestawu internetu satelitarnego.
Jakie łącze wybrać?
Poznaliśmy już niektóre propozycje dostępu do internetu. Czas na wybór odpowiedniego łącza. Wybór wydaje się prosty, jednak przed zakupem warto przeanalizować i zastanowić się, jakie łącze jest nam niezbędne.
Warto wziąć pod uwagę następujące czynniki:
- dostępność różnych operatorów: w przypadku dużych miast możemy liczyć na niemal pełną ofertę wszystkich dostawców (ADSL, internet mobilny, telewizja kablowa). W mniejszych miastach lub na wsi mamy ograniczone pole do 1-2 operatorów
- dodatkowe usługi: może warto wziąć ofertę razem z telefonem (oferta ADSL), ewentualnie z pakietem telewizji kablowej
- mobilność: jeśli często korzystamy z internetu w podróży czy poza miejscem zamieszkania, to warto zastanowić się nad ofertą mobilnego internetu
- prędkość połączenia z internetem - jeśli wykorzystujemy internet tylko do przeglądania stron internetowych, odbierania poczty i ściągania niewielkich plików, to wystarczy nam 1 Mbps (czyli oferta cenowa w granicach 50-70 zł). Jednak jeśli ściągamy duże pliki czy też oglądamy filmy w jakości HD, to warto pokusić się o najszybsze łącza 6-30 Mbps.
- symetryczne czy asymetryczne: większość operatorów proponuje łącza asymetryczne - większa prędkość ściągania, mniejsza wysyłania. Jeśli planujemy uruchomić nasz prywatny serwer WWW, wysyłać duże ilości plików, warto poszukać łącza symetrycznego - takie same prędkości ściągania i wysłania (np. 1 Mbps/1 Mbps).
- cena: często ważnym czynnikiem jest cena dostępu do internetu. Szczególnie w przypadkach, gdy sporadycznie korzystamy z internetu i nie zależy nam na szybkim łączu, to warto przyjrzeć się najbardziej ekonomicznym ofertom o prędkości 512 kbps. Cena takiego łącza nie przekracza 50 zł. Z kolei lokalni ISP mogą oferować takie łącza nawet za 35-40 zł.
Załóżmy że wybraliśmy już odpowiedniego dostawcę usług internetowych. Każdy operator dostarcza urządzenia abonenckie (modem, router, punkt dostępowy, modem komórkowy, modem ADSL) pozwalające na dostęp do internetu jednego komputera. Choć zdarzają się wyjątki - np. usługa Neostrady oferowana jest również w opcji z routerem Livebox, niemniej ma pewne ograniczenia co do ilości komputerów podłączonych przewodowo.
W dzisiejszych czasach w gospodarstwach domowych często posiadamy więcej niż jeden komputer. Czasami dodatkowo korzystamy ze służbowego laptopa czy też wykorzystujemy palmtopy/palmofony do komunikacji internetowej. Marzy nam się podłączenie drukarki sieciowej czy dodatkowego dysku sieciowego na wspólne dane. Dlatego przedstawimy propozycje urządzeń i rozwiązań pozwalających na rozszerzenie dostępu do internetu na wszystkie komputery, a także umożliwiające stworzenie niewielkiej sieci domowej.
Urządzenia ADSL
Jeśli nie jesteśmy wymagającymi użytkownikami, którzy chcą mieć tylko dostęp do internetu na wszystkich stacjach roboczych, to wystarczą niedrogie urządzenia dostępowe. W przypadku usług ADSL możemy nabyć zintegrowany modem ADSL z routerem i kilkuportowym przełącznikiem sieciowym.
Najważniejsze cechy prostego routera ADSL
- odpowiedni typ modemu Annex A (np. dla Neostrady) lub Annex B (np. łącza Netii)
- zintegrowany przełącznik sieciowy (switch), 4 porty fast ethernet 10/100 Mbps
- funkcja serwera DHCP i DNS
- zapora sieciowa
- ochrona przed atakami DoS
- filtrowanie według adresów MAC
- mechanizm kontroli rodzicielskiej (blokowanie wybranych adresów stron WWW)
- priorytetyzacja ruchu sieciowego QoS
- konfiguracja poprzez przeglądarkę internetową WWW
W przypadku wyboru niedrogiego routera z modemem ADSL warto zwrócić uwagę na rodzaj rodzaj specyfikacji łącza DSL. Rozwiązania segmentu ekonomicznego bardzo często przystosowane są do jednego typu łącza: Annex A lub Annex B. Routery tego typu nie mają modułu sieci bezprzewodowej, dlatego nie musimy martwić się o konfigurację WiFi oraz jej zabezpieczenie. Ważnym elementem jest także odpowiednia priorytetyzacja ruchu sieciowego. Nawet proste routery ADSL powinny zapewniać możliwość ustawienia odpowiedniego priorytetu dla aplikacji, portu w przełączniku czy też według protokołu sieciowego. Po ustawieniu konfiguracji QoS, w zależności od wymagań użytkownika, można będzie optymalnie wykorzystać dostępne pasmo usługi ADSL.
W jaki sposób podłączyć linię telefoniczną, modem z routerem i komputery? Poniżej schemat przedstawiający przykładową sieć opartą o D-Link DSL-2542B. Wbudowany modem ADSL pozwala podłączyć router bezpośrednio do gniazdka telefonicznego. Czteroportowy przełącznik służy do podłączenia lokalnych stacji roboczych lub np. drukarki sieciowej. Konfiguracja sieci oparta jest na wbudowanym w router serwerze DHCP. Nie wymaga on ze strony użytkownika zaawansowanych konfiguracji adresacji IP na komputerach klienckich.
Rozbudowa sieci ADSL: urządzenia ADSL z punktem Wi-Fi
Jeśli dysponujemy łączem ADSL oraz kilkoma urządzeniami wyposażonymi w interfejs bezprzewodowy WiFi, to warto zainwestować w urządzenia z wbudowanym punktem dostępowym WiFi. Pozbędziemy się części kabli sieciowych oraz będziemy mogli wygodnie korzystać w całym domu z internetu.
Najważniejsze cechy routera ADSL z punktem WiFi:
- odpowiedni typ modemu Annex A (np. dla Neostrady) lub Annex B (np. łącza Netii)
- zintegrowany przełącznik sieciowy (switch), 4 porty fast ethernet 10/100 Mbps
- funkcja serwera DHCP i DNS
- zapora sieciowa
- ochrona przed atakami DoS
- filtrowanie według adresów MAC
- mechanizm WEP 64/128, WPA, WPA2 zabezpieczenie sieci bezprzewodowej
- filtrowanie adresów MAC sieci bezprzewodowej
- punkt dostępowy WiFi w standardzie 802.11g i działający w paśmie 2,4 GHz
- strefa DMZ
- wsparcie dla DDNS (np. dyndns)
- mechanizm kontroli rodzicielskiej (blokowanie wybranych adresów stron WWW)
- priorytetyzacja ruchu sieciowego QoS
- mechanizm konfiguracji sieci, np. Push’n’Connect, WPS
- konfiguracja poprzez przeglądarkę internetową WWW
W przypadku urządzeń ADSL z modułem sieci bezprzewodowej należy pamiętać o jej odpowiednim zabezpieczeniu oraz konfiguracji. Należy włączyć jak najsilniejsze szyfrowanie, a jeśli jest to niemożliwe, to przynajmniej uruchomić filtrowanie adresów MAC oraz ukryć nazwę SSID sieci. Bardziej wymagający użytkownicy mogą sięgnąć po urządzenia z gigabitowym przełącznikiem sieciowym oraz modułem sieci bezprzewodowej 802.11n. Niektóre z takich urządzeń mają wyświetlacze OLED informujące o prędkości ściągania czy też podłączonych komputerach.
Sposób podłączenia urządzeń do routera z interfejsem WiFi wygląda podobnie jak w przypadku klasycznego routera kablowego. Urządzenia klienckie z interfejsem ethernet podłączamy do przełącznika. Z kolei urządzenia z interfejsem bezprzewodowym podłączamy do sieci bezprzewodowej. Oczywiście wcześniej ustawiamy odpowiednią konfigurację SSID oraz sposób zabezpieczeń. Poniżej przykładowy schemat sieci
Rozbudowa sieci ADSL: modemy ADSL
Jeszcze innym sposobem podłączenia i rozbudowy sieci jest instalacja samego modemu ADSL. Jest to proste urządzenie najczęściej z jednym portem RJ-11 oraz jednym RJ-45. Pozwala na podłączenie linii telefonicznej oraz jednego komputera. Oczywiście zamiast komputera podłączamy przełącznik sieciowy, dowolny router xDSL lub punkt dostępowy.
Najważniejsze cechy modemu ADSL
- modem w technologii ADSL2+ pozwalający na maksymalny download 24 Mbps oraz maksymalny upload 3,5 Mbps
- możliwość zarządzania zdalnego i lokalnego
- port ethernet 10/100 Mbps
- funkcje logowania zdarzeń
Schemat rozbudowy sieci oparty na modemie ADSL i routerze polecany jest użytkownikom, którzy planują bardziej zaawansowane rozbudowanie sieci, ewentualnie nie mogą znaleźć odpowiedniego zintegrowanego rozwiązania modemo-routera z przełącznikiem sieciowym. Na temat wyboru odpowiedniego modelu routera xDSL powiemy w dalszej części poradnika.
Poniżej przedstawiamy schemat sieci opartej o modem ADSL i router xDSL.
Rozbudowa "kablówki" i lokalnego ISP: routery Wi-Fi draft-N
W przypadku łącza internetowego od dostawcy telewizji kablowej otrzymujemy zazwyczaj specjalny modem kablowy z gniazdem ethernet, które pozwala na rozbudowę sieci. Podobnie jest w przypadku, gdy dostawcą jest lokalny ISP czy dostępu z satelity, a zakończenie gniazda abonenckiego to gniazdko ethernet. O ile umowa nie zabrania rozbudowy takiej sieci, to w takim przypadku mamy dość duże możliwości konfiguracji i wyboru odpowiedniego urządzenia. Nieco inaczej przedstawia się sytuacja, w której od lokalnego ISP otrzymamy dostęp do internetu realizowany drogą bezprzewodową. Tym przypadkiem zajmiemy się nieco później.
Jaki router xDSL wybrać do rozbudowy sieci? Nie ma większych ograniczeń co do montażu urządzeń. Ogranicza cię co najwyżej kwota, jaką jesteś w stanie wydać na urządzenie dostępowe. Z kolei mnogość rozwiązań routerów utrudnia jedynie wybór tego odpowiedniego. Dlatego wybraliśmy kilka propozycji wartych uwagi. Nie tylko ze względu na atrakcyjną ceną, ale również ciekawe możliwości urządzeń. Bardziej wymagający użytkownicy powinni zwrócić uwagę na nowy produkt D-Linka, router DIR-685. Urządzenie ma kolorowy wyświetlacz LCD i wbudowany dysk twardy 2,5 cala. Dodatkowe porty USB można wykorzystać do podłączenia pamięci flash czy też drukarki.
Najważniejsze cechy routera xDSL
- port ethernet WAN 10/100 Mbps (warto zwrócić uwagę na tą cechę, niektóre routery mogą posiadać port o prędkości tylko 10 Mbps)
- 4-portowy przełącznik sieciowy 10/100 Mbps a jeszcze lepiej 10/100/1000 Mbps
- priorytetyzacja QoS - priorytetyzacja aplikacji, portów i protokołów
- ochrona przed atakami DoS
- zapora sieciowa
- możliwość przekierowania portów
- routing statyczny i dynamiczny
- szyfrowanie WEP 64/128, WPA, WPA2
- filtrowanie adresów MAC
- możliwość przepuszczania ruchu VPN
- kompatybilność ze standardami 802.11 b/g/n
- blokada adresów stron internetowych
- wsparcie dla mechanizmu RADIUS
- konfiguracja poprzez przeglądarkę
- rozbudowane logowanie zdarzeń zarówno od strony WAN jak i LAN
- strefa DMZ
- funkcja serwera DHCP, DNS
- mechanizm konfiguracji sieci, np. Push’n’Connect, WPS
- wsparcie dla DDNS (np. dyndns)
Rozbudowa "kablówki" i lokalnego ISP: routery dwuzakresowe
Sieci bezprzewodowe mogą działać w paśmie 2,4 GHz oraz 5 GHz. Prezentowane do tej pory urządzenia miały popularny interfejs 2,4 GHz, oferujący w Polsce do 13 kanałów częstotliwości. W miejscach, gdzie występuje duża ilość sieci bezprzewodowych, powstają zakłócenia pogarszające jakość transmisji. Z tego powodu producenci sprzętu sieciowego SOHO (do użytku domowego i małych biur) coraz częściej sięgają po standard, który działa w paśmie 5 GHz. D-Link, Netgear, Linksys tworzą urządzenia działające zarówno w paśmie 2,4 GHz, jak i 5 GHz.
Zasada podłączenia routera i tworzenia sieci jest taka sama, jak w przypadku routerów pracujących na częstotliwości 2,4 GHz. Ważnym elementem jest dobór odpowiedniej karty sieciowej do komputerów i urządzeń pracującej w paśmie 5 GHz. Dwuzakresowe routery xDSL bardzo często wyposażone są w dodatkowe funkcje usprawniające ich pracę. Przykładem może być WRT610N, oferujący system LELA, który ułatwia proces konfiguracji sieci. Z kolei D-Link DIR-855 ma ekran OLED wyświetlający dodatkowe informacje o statusie pracy sieci.
Rozbudowa sieci bezprzewodowej
W przypadku gdy lokalny dostawca ISP dostarcza internet w postaci bezprzewodowej (antena + karta bezprzewodowa lub antena + punkt dostępowy), to sprawa staje się nieco bardziej skomplikowana. Poniższy schemat przedstawia przykładową konfigurację takiego dostępu.
Rozbudowa sieci i rozdzielenie sygnału zmusza do skorzystania z urządzenia, które integruje w sobie funkcję punktu dostępowego z funkcją WISP. Jeśli zastosujemy dowolny punkt dostępowy z funkcją WISP, to rozszerzymy nieco możliwości dostępu do internetu. Do gniazd LAN można podłączyć za pomocą przewodów sieciowych dowolną ilość komputerów. Niestety ma to swoje ograniczenia, ponieważ w tym przypadku możemy podłączać tylko komputery poprzez kabel ethernet.
Można jednak stworzyć bardziej uniwersalną i skalowalną strukturę sieci domowej. W takim przypadku korzystamy z dwóch urządzeń. Jedno z nich to punkt dostępowy w trybie klienta (AP Client), a do niego podłączony dowolny router xDSL. W jaki sposób stworzyć taką sieć i jakie urządzenia dobrać? Potrzebujemy urządzenia, które będzie odbierać sygnał bezprzewodowy od operatora ISP, a następnie przekazywać go na wbudowane gniazdo ethernet. Punkt dostępowy w trybie klient ma za zadanie być tylko łącznikiem pomiędzy bezprzewodowym sygnałem od ISP a gniazdem ethernet APC, które łączymy do gniazda WAN routera.
Schemat podłączenia punktu dostępowego oraz routera zamieszczamy poniżej. Rozwiązanie jest dość kosztowne (zakup dwóch urządzeń), jednak najbardziej uniwersalne. Umożliwia dowolną konfigurację sieci w domu, w zależności od naszych potrzeb. Sygnał operatora ISP jest odbierany poprzez antenę punktu dostępowego, następnie przekazywany na port ethernet. Z kolei podłączony router odbiera sygnał i rozsyła go do komputerów lokalnej sieci poprzez łącza kablowe lub sieć WiFi. Oczywiście router ma już własną adresację IP, różną od tej, którą stosuje operator ISP.
Najważniejsze cechy punktów dostępowych do połączenia z ISP
- punkt dostępowy działający w odpowiednim paśmie 2,4 lub 5 GHz (w zależności od operatora ISP)
- możliwość pracy w trybie klient AP (AP Client)
- odkręcana antena (najczęściej ze złączem RP-SMA) - niezbędne w przypadku anteny operatora ISP
- szyfrowanie WEP 64/128 bit
- zabezpieczenia WPA/WPA2
- wsparcie dla Radius
- 2 porty ethernet
- możliwość klonowania adresów MAC
Internet komórkowy
Istnieje również możliwość stworzenia sieci domowej z dostępem do internetu poprzez modem komórkowy. Jednym ze sposobów jest klasyczne udostępnianie połączenia internetowego (ICS) z komputera, do którego podłączony jest modem UMTS. Rozwiązanie może nie jest trudne w konfiguracji, jednak podstawową wadą jest konieczność ciągłej pracy komputera udostępniającego połączenie. Pojedynczy komputer może oczywiście korzystać z łącza poprzez np. modem w postaci klucza USB. Takie rozwiązanie konstrukcyjne jest bardzo uniwersalne. Mogą być podłączone zarówno do komputera stacjonarnego, jak i do notebooka czy netbooka. Na wolnym rynku modem komórkowy możemy kupić już za niecałe 200 zł.
Idealnym rozwiązaniem do stworzenia sieci lokalnej i rozdzielenie internetu byłby specjalny router integrujący możliwości klasycznej sieci lokalnej oraz łączności GSM/UMTS. I takie rozwiązanie jest dostępne na rynku, np Linksys WRT54G3G-EU lub WRT54G3G-EM. Przed zakupem należy jednak upewnić się co do kompatybilności routerów z posiadanymi modemami. Wspomniany Linksys współpracuje z wybranymi modelami kart PCMCIA (16- i 32-bitowymi). Z kolei Option Globesurfer X.1 ma możliwość podłączenia modemów USB, również tylko wybranych modeli.
Najważniejsze cechy routerów GSM/UMTS
- obsługa HSDPA
- slot USB, ExpressCard lub PCMCIA
- przełącznik sieciowy 10/100 Mbps
- alternatywne łącze WAN w postaci gniazda ethernet
- priorytetyzacja QoS - priorytetyzacja aplikacji, portów i protokołów
- ochrona przed atakami DoS
- zapora sieciowa
- możliwość przekierowania portów
- szyfrowanie WEP 64/128, WPA, WPA2
- filtrowanie adresów MAC
- możliwość przepuszczania ruchu VPN
- mechanizm NAT
- kompatybilność ze standardami 802.11 b/g
- blokada adresów stron internetowych
- konfiguracja poprzez przeglądarkę
- rozbudowane logowanie zdarzeń zarówno od strony GSM oraz LAN
- strefa DMZ
- funkcja serwera DHCP, DNS
- wsparcie dla DDNS (np. dyndns)
Inne urządzenia w sieci domowej
Czy do rozbudowanej sieci możemy podłączyć tylko komputery? Jeśli posiadamy sieć komputerową zarówno przewodową, jak i bezprzewodową, to można ją wykorzystać nie tylko do rozdzielania internetu.
Drukowanie - do sieci komputerowej możemy podłączyć drukarkę z wbudowanym serwerem druku. Jeśli drukarka nie posiada printserwera możemy zakupić dodatkowe urządzenie, które pełni taką rolę. Przykładem może być niewielki serwer druku Linksys PSUS4-EU, który oprócz możliwości współdzielenia drukarki posiada także 4 portowy switch. Jeszcze ciekawsze rozwiązanie proponuje D-Link. Model DPR-1260 pozwala na współdzielenie 4 drukarek. Dodatkowo serwer może komunikować się z siecią drogą bezprzewodową.
D-Link DPR-1260
Jeśli nie chcemy stosować dodatkowych urządzeń w sieci to warto zainteresować się drukarkami z wbudowanym interfejsem bezprzewodowym, np. HP Photosmart C6380.
Magazyn danych - w domowej sieci komputerowej świetnym rozwiązaniem są magazyny przechowywania danych. Dzięki takim urządzeniom możliwe jest szybkie i współdzielenie plików oraz tworzenie kopii zapasowych danych. Na rynku znajduje się wiele rozwiązań typu NAS (Network Attached Storage) czy SAN (Storage Area Network). Urządzenia NAS pozwalają na udostępnianie zasobów poprzez np. SMB, NFS czy FTP, udostępnianie muzyki, zdjęć i filmów. Systemy NAS oferują możliwość pobierania plików poprzez HTTP czy też z sieci Torrent. Ciekawym rozwiązaniem jest urządzenie ICYBOX NAS-4220 pozwalające na montaż 2 dysków twardych SATA. Gigabitowy interfejs ethernet zapewnia doskonałe transfery w sieci. Dodatkowo do urządzenia można wgrać dodatkowe pakiety rozszerzające możliwości o serwer SSH wraz z możliwością dostępu do konsoli urządzenia. Również D-Link oferuje urządzenie o podobnej funkcjonalności - DNS-343 umożliwia montaż aż 4 dysków twardych SATA. Dodatkowo kieszeń może pełnić rolę serwera wydruków.
ICYBOX NAS-4220
Bardziej zaawansowane urządzenia jak np. QNAP TS-209 II oprócz udostępniania plików oferują również obsługę baz danych MySQL oraz posiadają wbudowany serwer WWW. Z kolei najprostsza obudowa Synology o symbolu DS109j umożliwia montaż jednego dysku SATA a po wgraniu najnowszego oprogramowania 2.2 wspiera m.in. archiwizację Time Machine dla systemów Mac OS X. Systemy SAN to również ciekawe rozwiązania - udostępnione zasoby są widoczne jako dyski twarde. Niedrogim rozwiązaniem tego typu jest 2 dyskowa obudowa Netgear SC101T dysponuje własnym protokołem przesyłania danych i w sieci gigabitowej transfery pomiędzy urządzeniem a komputerem mogą dochodzić nawet do 180 Mbps.
Telefonia VoIP - posiadając dostęp do internetu oraz rozbudowaną sieć domową możemy pokusić się o wykorzystanie jej do wprowadzenia telefonii VoIP. Specjalne bramki VoIP podłącza się do routera lub przełącznika sieciowego. Prostą bramkę VoIP posiada w swojej ofercie D-Link - DVG-5121SP oraz Linksys - PAP2T-EU. Oba urządzenia posiadają możliwość podłączenia dwóch aparatów telefonicznych. Urządzenie D-Linka posiada dodatkowe zabezpieczenie umożliwiające podłączenie rezerwowej linii PSTN uruchamianej w przypadku braku usług VoIP.
Multimedia - domowa sieć komputerowa to nie tylko magazyny danych czy drukowanie w sieci. Ważnym elementem są również multimedia. Oferta producentów w tej dziedzinie jest również bardzo szeroka. Począwszy od serwerów mediów, np. odtwarzacz mediów Netgear EVA9150, który umożliwia oglądanie multimediów zgromadzonych na dyskach sieciowych, komputerach na odbiorniku TV. Pozwala także na gromadzenie treści multimedialnych na wewnętrznym dysku twardym oraz oglądanie filmów online np. z serwisu YouTube.
Rolę serwera mediów mogą pełnić różnego rodzaju kieszenie multimedialne z interfejsem sieciowym. Obudowa sieciowa Ovislink MU-7000AV odtwarza filmy w popularnych formatach AVI, DIVX, MPEG czy XVID. Ma możliwość odtwarzania plików MP3, a także oglądania zdjęć. Wygodę obsługi poprawia pilot zdalnego sterowania.
Bardzo ciekawym urządzeniem w atrakcyjnej cenie 600 zł jest obudowa Human Media hBox HMC-49tv. Wbudowany analogowy i cyfrowy tuner TV pozwala na nagrywanie programów telewizyjnych, z kolei interfejs LAN umożliwia odtwarzanie multimediów z komputerów PC lub dysków sieciowych. Odtwarzacz ma możliwość montażu wewnętrznego dysku twardego.
Human Media hBox HMC-49tv
Proste urządzenie do przekazywania dźwięku z komputera na kino domowe udostępnia Apple. Stacja bazowa Airport Express poprzez wbudowany port audio może odtwarzać dźwięk z dowolnego komputera i programu iTunes.
Oprócz wymienionych wyżej zastosowań domową sieć możemy również wyposażyć w różnego rodzaju kamery internetowe IP umożliwiające nie tylko prowadzenie konferencji wideo ale również podgląd obrazu np. z internetu. Bardziej zaawansowani użytkownicy mogą pokusić się o własny serwer WWW czy też magazyn danych dostępny z internetu.
Ciekawe rozwiązanie w swojej ofercie ma Belkin - USB Network HUB pozwala współdzielić 5 portów USB urządzenia w sieci. Posiadacze telefonów z systemem operacyjnym Symbian S60 mogą przy pomocy pakietu oprogramowania SymNC stworzyć z telefonu komórkowego z interfejsem WiFi podręczny serwer NAS oraz zarządzać komputerami przy pomocy Remote Desktop Protocol. Sieć komputerową można również rozbudować wykorzystując istniejące w domu kable energetyczne. Ten rodzaj sieci komputerowej zwany PLC umożliwia przesyłanie danych z prędkością do 200 Mbps.
1. Jaki standard sieciowy urządzeń wybrać?
Obecnie na rynku dostępne są urządzenia pracujące w standardach IEEE: 802.11 a, b, g oraz n. Choć n (a właściwie draft n) jest dopiero od niedawna oficjalnym standardem, to mnóstwo urządzeń zostało wyposażone w interfejsy sieciowe tego rodzaju. Nadal dużą popularnością cieszą się takżevurządzenia w standardzie 802.11 g, o maksymalnej prędkości do 54 Mbps.
Jeśli sieć, którą budujemy, będzie wykorzystywana tylko do przeglądania stron internetowych, czasami do wymiany plików czy też do drukowania sieciowego, to prędkość 54 Mbps jest w zupełności wystarczająca.
Standard 802.11 n pozwala na teoretyczny transfer nawet do 600 Mbps, jednak użyteczna prędkość nie przekracza 75-85 Mbps. Jest wystarczająca dla sieci, w której będą przesyłane duże ilości danych (kopie archiwizacyjne, multimedia, gry). Racjonalnym uzasadnieniem jest również przypadek, gdy sieć składa się z 4 czy więcej komputerów. Warto w takich przypadkach wykorzystać najszybszy standard 802.11n i zakupić wszystkie urządzenia właśnie w tym standardzie, działające w paśmie 2,4 GHz.
Z kolei jeśli sieć będzie narażona na zakłócenia, np. poprzez inne bezprzewodowe sieci lokalne, to nic nie stoi na przeszkodzie, by zastosować pasmo 5 GHz. Jeszcze w ubiegłym roku znalezienie urządzenia działającego jako 802.11n i w paśmie 5 GHz było trudnością, ale obecnie nie ma z tym problemu. Dla przykładu, Netgear oferuje zarówno punkt dostępowy (WNHDE111), jak i adapter sieciowy USB (WNDA3100) o takich właśnie parametrach. Przejście na technologię 5 GHz będzie również dobrym posunięciem, jeśli będziemy przesyłali w sieci np. strumień wideo HD, czy też sieć będzie bardzo mocno obciążona transmisją danych.
2. Jak zabezpieczyć moją sieć bezprzewodową?
Tworząc domową sieć przewodową i bezprzewodową musimy zdawać sobie sprawę z potencjalnych niebezpieczeństw. To, co jest zaletą sieci WiFi, jest również jej wadą - zasięg, sygnał sieci. Często sygnał sieci dociera daleko poza dom czy mieszkanie. W takim przypadku każdy, kto znajdzie się w zasięgu sieci, może z niej skorzystać. Pół biedy, jeśli tylko przejrzy strony internetowe czy odbierze swoją pocztę. Problem pojawia się w momencie, gdy wykorzysta podłączenie do sieci np. do włamania do naszych komputerów, czy też włamania na inne serwery w internecie. Dlatego warto trzymać się kilku zasad dotyczących bezpieczeństwa sieci bezprzewodowych.
Warto włączyć jak najsilniejsze szyfrowanie WPA2-PSK. Należ przy tym pamiętać, że starsze urządzenia bezprzewodowe mogą mieć problem z połączeniem się z siecią zabezpieczoną takim szyfrowaniem. Kolejne utrudnienie dla potencjalnego włamywacza to ukrycie rozgłaszania nazwy sieci SSID, a jeżeli pozostawiamy ją w postaci widocznej, to warto zmienić domyślną nazwę sieci (standardowa wskazuje zazwyczaj na producenta sprzętu).
Jeśli z jakiś powodów nie chcemy stosować zabezpieczeń, warto przynajmniej włączyć filtrowanie adresów MAC. Praktycznie jest to żadne zabezpieczenie, jednak utrudnia proces dostępu i infiltracji naszej sieci. Na koniec, nawet przy włączonych zabezpieczeniach, warto przeglądać od czasu do czasu logi systemowe routera. Większość urządzeń ma możliwość wysłania informacji systemowych na e-mail. Na koniec obowiązkowo należy założyć silne hasło administratora zarządzającego routerem, punktem dostępowym.
3. Słaby zasięg interfejsu bezprzewodowego?
Ważnym elementem funkcjonowania sieci bezprzewodowej jest odpowiednie umiejscowienie routera. Urządzenie powinno być ustawione w takim miejscu, by w pobliżu nie znajdowały się przeszkody mogące tłumić sygnał. Dlatego nie polecamy stawiania routera na podłodze obok gniazd energetycznych, pomiędzy meblami, czy też wysoko pod sufitem. Jeśli sygnał sieci jest rozgłaszany na jednej kondygnacji, wystarczy umiejscowić router np. na biurku.
Może zdarzyć się tak, że router, który zakupiliśmy, nie pokrywa zasięgiem całego mieszkania. Różne przeszkody w postaci ścian czy mebli tłumią sygnał i wraz ze wzrostem odległości komputera od nadajnika poziom sygnału maleje. By rozszerzyć czy też polepszyć zasięg działania sieci, można zamontować lepszą antenę - jednak nie zawsze jest to możliwe. W takim przypadku opcją jest położenie dodatkowego okablowania i podłączenie odległego komputera poprzez port ethernet. Nieco lepszym rozwiązaniem jest podłączenie do położonego kabla punktu dostępowego i stworzenie drugiej sieci bezprzewodowej dla odległych komputerów.
Czasami zdarza się, że nie ma możliwości położenia dodatkowego kabla sieciowego. W takim przypadku rozwiązaniem jest zakup urządzeń z funkcją WDS. Ten tryb pracy pozwala na rozsyłanie przez główny router pakietów do punktu dostępowego z włączoną funkcją WDS. Z kolei punkt dostępowy wzmacnia sygnał i przekazuje go do klientów sieci.
4. Czy mogę wgrać inne oprogramowanie do mojego routera/punktu dostępowego?
Niektóre modele routerów i punktów dostępowych mają możliwość wgrania alternatywnego oprogramowania. Są to zazwyczaj nieoficjalne wersje systemów, tworzone przez pasjonatów i hobbystów. Wgrywanie tego typu wiąże się jednak z utratą gwarancji na urządzenie w przypadku jego uszkodzenia.
Niemniej warto sprawdzić, jakie możliwości oferuje alternatywne oprogramowanie. Jest szczególnie ciekawe ze względu na niektóre rozszerzone funkcje, a także lepsze mechanizmy monitorowania ruchu sieciowego. Bardzo ciekawym oprogramowaniem przydatnym szczególnie dla posiadaczy routerów Linksys (seria WRT54) oraz Asus (seria WL-500) jest oprogramowanie Tomato. Podobnie OpenWRT, który oprócz funkcji alternatywnego, bardziej rozbudowanego oprogramowania, ma możliwość samodzielnej instalacji dodatkowych pakietów. Prężnie rozwijana jest również dystrybucja DD-WRT. Pamiętajmy jednak, że przed jakąkolwiek ingerencją i wgrywaniem alternatywnego oprogramowania należy sprawdzić, czy posiadany router jest w pełni kompatybilny z nowym softem. Przywracanie firmowego oprogramowania może być bardzo trudne lub wręcz niemożliwe.
5. Po co w routerze port USB, port audio czy dysk?
Producenci wychodząc naprzeciw oczekiwaniom użytkowników tworzą uniwersalne urządzenia pozwalające nie tylko na rozdzielenie sygnału sieciowego. Częstą praktyką jest montaż jednego lub więcej portów USB. Funkcjonalność magistrali USB w routerze może być różna. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić, jakie możliwości oferuje. Do portu USB można podłączyć drukarkę i stworzyć wspólny serwer wydruków. Możliwe jest również podłączenie dysku, który będzie pełnił rolę sieciowego systemu NAS. Niekiedy jednak port USB służy tylko do zapisania konfiguracji sieci - ma to miejsce np. w D-Linku DIR-655.
Port audio dostępny np. w punktach dostępowych Apple Airport Express służy do podłączenia go np. do kina domowego. Po podłączeniu Airport do sieci komputerowej możemy przy jego pomocy transmitować bezprzewodowo muzykę z komputera do kina domowego.
Z kolei D-Link w swoim najnowszym produkcie DIR-685 wprowadził jeszcze bardziej zaawansowane rozwiązania sieciowe oraz multimedialne. Router ma wbudowany dysk twardy 2,5 SATA, który może pełnić rolę serwera plików. Dodatkowo wbudowany kolorowy ekran 3,2 cala, oprócz wyświetlania aktualnego statusu pracy sieci, potrafi pokazywać pogodę, wiadomości czy też wyświetlać zdjęcia. Wbudowane porty USB i technologia SharePort umożliwia współdzielenie urządzeń peryferyjnych. Co ciekawe, do portów USB można również podłączyć modem 3G.
6. Czy wyłączać router na noc lub gdy nie jest używany?
Urządzenia sieciowe typu punkt dostępowy, switch i router są przeznaczone do pracy ciągłej 24/7 i nie ma potrzeby wyłączania. Warto jedynie podłączyć te urządzenia do bardzo dobrej listwy energetycznej, chroniącej przed przepięciami. Router warto odłączyć od zasilania (wyjąć wtyczkę) oraz rozłączyć kable sieciowe w przypadku wyładowań atmosferycznych. Unikniemy w ten sposób uszkodzenia sprzętu w przypadku wyładowania.
Rodzaje złącz, gniazd i wyjść
Gniazdo ethernet - ośmiopinowe gniazdo stosowane m.in. w lokalnych sieciach komputerowych do łączenia ze sobą urządzeń sieciowych przy pomocy kabli UTP oraz wtyczek RJ54. Rozpowszechnione od standardu 10BASE-T.
Kabel UTP, kabel ethernet, skrętka nieekranowana - najbardziej popularny rodzaj kabla sieciowego stosowanego w domowych sieciach. Przewód składa się z 4 par przewodów skręconych w odpowiedni sposób. Obecnie najpopularniejszym standardem są w dalszym ciągu kable UTP kategorii 5 oraz 6. Ze względu na coraz większe prędkości transmisji danych, popularny staje się również standard kabla kategorii 7 (skrętka podwójnie ekranowana)
RP-SMA (RSMA) - złącze służące do łączenia urządzeń wykorzystujących okablowanie koncentryczne. W sieciach bezprzewodowych stosowane w gniazdach anten, bezprzewodowych kartach sieciowych oraz antenach punktów dostępowych.
RJ-11 - 4-pinowa wtyczka telefoniczna przeznaczona do łączenia urządzeń telekomunikacyjnych. Najczęściej stosowana do łączenia aparatu telefonicznego z gniazdkiem lub podłączenia linii telefonicznej do modemu ADSL.
RJ-45 - 8-pinowa wtyczka używana najczęściej do zakończenia skrętki. Powszechnie stosowana w sieciach komputerowych
Podstawowe definicje
WiMAX - (Worldwide Interoperability for Microwave Access) - bezprzewodowa technologia pozwalająca na dostęp do usług szerokopasmowych na dużych obszarach. Oparta jest na standardach IEEE 802.16 oraz ETSI HiperMan, co zapewnia pełną kompatybilność urządzeń różnych producentów. Maksymalna prędkość transmisji technologii WiMAX jest określana na 75 Mbps, a zasięg oscyluje w granicach 30-50 km przy optycznej widoczności nadajników. WiMAX w głównej mierze stosowany jest do tworzenia miejskich sieci MAN, ale również do dostarczania szerokopasmowego internetu.
Hotspot - bezprzewodowy punkt dostępowy do internetu w miejscach publicznych. Często spotykany na lotniskach, w restauracjach, salach konferencyjnych czy w centrach handlowych. W zależności od konfiguracji, dostęp do internetu poprzez hotspot może być bezpłatny. Często również wykorzystuje się systemy mobilnej płatności, czy też tradycyjne sposoby płatności.
Wyszukiwarki hotspotów można znaleźć w internecie pod adresami:
WEP - system szyfrowania stosowany powszechnie w sieciach WiFi. Do szyfrowania stosowane są klucze 40- i 104-bitowe oraz 24-bitowy klucz inicializacyjny. Stąd wśród producentów sprzętu określenie szyfrowanie WEP 64 i 128 bit. Protokół WEP i klucze 40- i 104-bitowe są dość słabym mechanizmem zabezpieczeń i są bardzo łatwe do złamania.
WPA - bezpieczniejszy od WEP standard szyfrowania stosowany w sieciach WiFi. WPA jest standardem przejściowym pomiędzy WEP a WPA2. W WPA stosuje się 2 rodzaje przydzielania kluczy. WPA Personal (WPA PSK) - wykorzystywany jest jeden wspólny klucz oraz WPA Enterprise, gdzie klucze przydzielane są przez serwer RADIUS.
WPA2 - oparty na standardzie IEEE 802.11 i ulepszony system szyfrowania WPA. Podobnie jak w przypadku WPA, stosuje się 2 rodzaje przydzielania klucza. Sam algorytm WPA2 jest wstecznie kompatybilny z WPA.
802.11 a/b/g/n - standardy IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) dotyczące sieci bezprzewodowych. W zależności od rodzaju standardu, określone są prędkości danej sieci oraz jej częstotliwość pracy. Najczęściej stosowane standardy to 802.11 a, b, g oraz n. W dniu 15 września 2009 roku oficjalnie zatwierdzono standard 802.11n, który umożliwia bezprzewodową łączność do 600 Mbps.
| Standaryzacja 802.11 | ||
| Standard | Prędkości sieci w Mbps | Częstotliwość pracy |
| 802.11 | 1,2 | 2,4 GHz |
| 802.11a | 6, 9, 12, 18, 24, 36, 48, 54 | 5 GHz |
| 802.11b | 1, 2, 5.5, 11 | 2,4 GHz |
| 802.11g | 1, 2, 5.5, 6, 9, 11, 12, 18, 24, 36, 48, 54 | 2,4 GHz |
| 802.11n | 100, 300, 600 | 2,4 lub 5 GHz |
MAC - 48-bitowy adres karty sieciowej. Adres MAC ma postać AB:CD:EF:GH:IJ:KL, gdzie pierwsze 24 bity oznaczają producenta danej karty sieciowej. Z kolei 24 ostatnie bity to unikatowy numer karty danego producenta.
Klonowanie MAC - proces przypisania innego adresu MAC dla danego urządzenia lub karty sieciowej. Klonowanie często stosuje się podczas rozbudowy dostępu do internetu bezprzewodowego. Dostawcy ISP stosują autoryzację urządzeń poprzez filtrowanie adresów MAC kart sieciowych lub punktów dostępowych. W takim przypadku adres MAC karty sieciowej otrzymanej od dostawcy internetu wpisuje się do nowego urządzenia dostępowego. Klonowanie czy też zmiana adresu MAC urządzeń sieciowych w celu nieautoryzowanego dostępu określana jest zazwyczaj mianem MAC spoofingu.
SSID - identyfikator sieci bezprzewodowej (nazwa sieci bezprzewodowej) składający się maksymalnie z 32 znaków. Urządzenia, które mają pracować w jednej sieci bezprzewodowej, powinny mieć ten sam identyfikator SSID. Często stosuje się ukrywanie nazwy sieci SSID jako zabezpieczenie jej przed nieautoryzowanym dostępem. Nie jest to skuteczna metoda zabezpieczenia, natomiast użytkownicy, którzy chcą mieć dostęp do tak skonfigurowanej sieci, muszą przed połączeniem podać nazwę sieci.
Router - urządzenie sieciowe przeznaczone do łączenia segmentów sieci. Router pozwala zachować danej sieci jej wewnętrzną charakterystykę i adresację. Wszystkie połączenia do innych sieci realizowane są poprzez router.
Switch, przełącznik sieciowy - urządzenie sieciowe pozwalające na łączenie segmentów sieci. W odróżnieniu od routera, który działa w 3 warstwie modelu OSI (warstwa sieciowa), switch działa w warstwie drugiej (łącza danych). Zadaniem switcha jest przekazywanie ramek pomiędzy segmentami sieci.
SPI (Stateful Packet Inspection) - działająca w warstwie sieci modelu OSI funkcja zapory sieciowej. Firewall bada każde połączenie przechodzące i sprawdza czy jest poprawne. W zależności od weryfikacji dane są akceptowane lub odrzucane.
QoS - jest mechanizmem zapewniającym odpowiednią jakość transmisji danych na potrzeby danego oprogramowania czy usług. Routery xDSL dostępne obecnie na rynku mają zaimplementowane funkcje QoS, pozwalające na przypisanie odpowiednich priorytetów dla aplikacji czy urządzenia podłączonego do danego portu.
WDS - rodzaj bezprzewodowego mostu pomiędzy urządzeniami sieciowymi. Tryb pracy sieci, w którym główny punkt dostępowy przekazuje pakiety do kolejnych punktów dostępowych WDS. Punkty dostępowe odbierające sygnał wzmacniają go i przekazują dalej, np. do urządzeń klienckich. Rozwiązanie często stosowane w domowych sieciach, gdzie zasięg we wszystkich pomieszczeniach nie jest dostateczny.
Podsumowanie
Bogata oferta dostawców internetu może nieco przerażać. Technologiczne nowości oraz dziwne urządzenia, które monter umieszcza w naszym domu podczas podłączania internetu, zaczynają przyprawiać o zawrót głowy. Nie należy jednak popadać w panikę. Niemal każde rozwiązanie dostępu do internetu stosowane w domu jest konstrukcją maksymalnie przyjazną użytkownikowi. Oczywiście, jeśli chcemy sami rozbudować domową sieć komputerową, musimy mieć choć podstawową wiedzę - chociażby na temat adresacji sieci komputerowych. Z kolei sposób konfiguracji konkretnego modelu urządzenia znajdziemy w instrukcji obsługi. Niejednokrotnie instrukcja jest przetłumaczona na język polski. Dodatkowe kreatory połączeń (LELA, WPS, Click’n’Connect) umożliwiają podłączenie klientów do sieci oraz wręcz wymuszają wprowadzenie silnych zabezpieczeń oraz zmianę hasła adminstratora routera.
Elementem decyzyjnym wymagającym przemyślenia jest prędkość połączenia internetowego, jakie chcemy uzyskać. Często zapis umowy uniemożliwia zmiany prędkości przez okres jej trwania. Przy rozbudowie sieci warto brać pod uwagę jej przeznaczenie. Jeśli sieć będzie umożliwiać tylko dostęp do internetu, to wystarczą proste urządzenia za niewiele ponad 100 zł. Z kolei sieci nastawione na streaming wideo, multimedia i muzykę muszą korzystać z sieci gigabitowych, a bezprzewodowo ze standardu 802.11n. Jeśli remontujemy mieszkanie lub budujemy dom, to już na etapie projektu warto zaplanować rozmieszczenie gniazd sieciowych, gniazd energetycznych oraz punktu styku sieci LAN. Wygodnym rozwiązaniem jest zamontowanie w każdym pomieszczeniu gniazda ethernet wraz z okablowaniem. Dzięki temu nie będzie problemów z rozbudową sieci w przyszłości.
Przy zakupie urządzeń dostępowych warto również brać pod uwagę ewentualną modernizację sieci. W przypadku routerów częstym problemem jest brak wystarczającej liczby gniazd sieciowych. Z kolei zakup szybkiego serwera NAS z gigabitowym portem minie się z celem, jeśli podłączymy go do routera, w którym gniazda są typu fast-ethernet.
Po zbudowaniu sieci zadbajmy o bezpieczeństwo. Niebezpieczeństwo to nie tylko nieautoryzowany dostęp do sieci z zewnątrz. Kilka komputerów w sieci domowej i nieodpowiedzialne działania innych użytkowników to potencjalnie większe prawdopodobieństwo infekcji wirusowej.
Mamy nadzieję, że informacje jakie zawarliśmy w poradniku przybliżą nieco tematykę sieci domowych oraz ich wykorzystania.