Przegląd kart do 400 zł: Sapphire Radeon 9550

Kolejny Radeon 9550 w naszych testach uświadomił nam problemy z podkręcaniem "zablokowanych" modeli, ale jednocześnie pozwolił też znaleźć rozwiązanie, jak najprościej, 'bezinwazyjnie' obejść tą blokadę.

Sapphire Radeon 9550 to z całą pewnością "przetaktowany w dół" model Radeona 9600 - zresztą jak większość kart z serii 9550. W stosunku do 9600 nie ma żadnych zasadniczych różnic, jedyna to GPU taktowany częstotliwością 250 MHz zamiast 325. Ale o tym zapewne wiecie już naszych poprzednich testów.

Producent wyposażył kartę w niewielki, aluminiowy coolerek, z dodatkową diodą świecącą w kolorze niebieskim. Głośność wiatraczka jest przeciętna, zdecydowanie powyżej 25 db.

Kości pamięci to 5 ns Samsungi (oznaczenie TC50). Trzeba zauważyć, że na rynku dostępne są również serie kart z kostkami pamięci o czasie dostępu 4ns, które jeszcze lepiej się podkręcają.

Diagnozujemy kartę programem RivaTuner: 128-bitowa szyna do pamięci, chip w wersji RV350, 128 MB pamięci, zegary fabryczne 250/390 MHz.

Na rynku można również spotkać niewielkie ilości kart wyposażonych w chip RV360 (podobnie jak Radeony 9800 z R350 i R360). W rzeczywistości nie ma żadnej różnicy pomiędzy wersją RV350 i RV360 - jeśli chodzi o zakres wykonywanych funkcji 3D. Chip RV360 wykonano z przeznaczeniem do kart, w których GPU ma pracować z zegarem powyżej 400 MHz. To oczywiście gratka dla overclockerów. Niewykluczone, że z powodu chwilowych braków RV350 zdecydowano się niewielką partię RV360 sprzedać do tańszych kart, albo - bo też istnieje taka możliwość - jakaś partia RV360 okazała się mało udaną i niezdolną do pracy z częstotliwościami powyżej 400 MHz. Tego niestety nie wiemy.

Tu zaczyna się nasza przygoda z kartą Sapphire 9550. Jak już wspomnieliśmy, podniesienie zegara GPU do 325 MHz, zmienia naszą kartę w droższego o ok 100 zł Radeona 9600. Zatem do dzieła ...

Niestety, na najnowszych sterownikach CATALYST 4.9 spotyka nas przykra niespodzianka - karta nie daje się podkręcać. Po każdym przesunięciu suwaków do góry, częstotliwości powracają do ustawień fabrycznych. Żaden z dostępnych w dniu testów programów do "overclockigu Radeonów" nie był w stanie "obejść" blokady - ani Riva Tuner, ani 3DRageTweaker, ani ATI Tray Tools. Żadnego efektu nie dawało również zastosowanie skryptu "ATI Overclocking Antiprotection", instalowanie sterowników Omega oraz DNA. Efekt zawsze był ten sam - zegary powracały do ustawień domyślnych jeszcze przed uruchomieniem jakiejkolwiek aplikacji 3D.

Oczywiście jednym ze sposobów dających 100% efekt jest przerobienie zegarów w samym BIOSie. Można ściągnąć z sieci programik 'RadEdit", umożliwiający wyedytowanie BIOSu, ale zabieg taki jest o tyle niebezpieczny, że w przypadku problemów z obrazem może być już niezwykle ciężko powrócić do stanu "fabrycznego".

Rozwiązanie okazało się 'leżeć' niemalże w zasięgu ręki. Zainstalowaliśmy sterowniki Catalyst dostarczone na płytce CD wraz z kartą. Niestety, nie była to wersja pierwszej świeżości - zaledwie Catalyst 4.6 - więc rozwiązanie jest tylko częściowe. Uświadamia nam jednak, że blokada przed podkręcaniem nie pochodzi bezpośrednio z Biosu karty, lecz ukryta jest w sterownikach ATi. Daje to nadzieje, że gdy tylko twórcy "overclockerów" rozgryzą te zabezpieczenia, zaaplikują je w swoich programach.

W efekcie mogliśmy już bez żadnych problemów, przy użyciu RivaTuner 15.1, podnieść "szafirkowi" zegary do 350/490 MHz.

Wyniki wydajności były zbliżone do tych, które uzyskaliśmy na podkręconym do 325/500MHz Radeon 9550 od Gigabyte.

Podkręcony na 350/490 MHz Sapphire 9550:


• 11 800 punktów w 3D mark 2001 (800x600)
• 10 000 punktów w 3D mark 2001 (1024x768)
• 3770 punktów w 3D Mark 2003 (800x600)
• 51.9 fps w Aquamark 3 (800x600)

• procesor Intel Pentium 4HT 2.4 GHz, FSB 800
• płyta główna Gigabyte 8IPE1000Pro2, intel 865PE
• pamięć : 512 MB (2x 256) DDR400 GeiL
• dysk twardy 80GB Barracuda 7200.7

Test wydajności w środowisku DirectX 8.1. Wyrównane szanse mają karty FX 5200, Radeon 9200 i GeForce3 Ti-200. W gorszej sytuacji są GeForce4 MX440, które mają starszy silnik graficzny zgodny jedynie z DirectX 7.

Wyciągamy pierwsze wnioski: szyna do pamięci do podstawowy element decydujący o wydajności karty. Wystrzegajmy się zatem kart z szyną 64-bitową. Po drugie, nie ma żadnej różnicy w wydajności pomiędzy wersją 64 i 128 MB, a zatem dopłacanie do karty wyposażonej w dwa razy więcej pamięci, jest bezcelowe.

W tym benchmarku wyjątkowo dobrą wydajnością może się pochwalić Radeon 9550 oparty na procesorze RV350 z silnikiem graficznym ATi Smartshader 2.0. Jest o około 15% wydajniejszy od GeForce FX 5500, czyli poprawionego i podkręconego FX 5200.

Po testach syntetycznych czas na część praktyczną - wydajność w grach. Ustawienia grafiki na HIGH- QUALITY, mapa INFERNO. Jak widać zadowalającą wydajność (za zadowalające przyjmujemy około 50 fps) można już uzyskać na karcie MX440 (128bit).

Logo nVidii na początku UT2003 nie pozostawia żadnych wątpliwości, karty Radeony wypadają tu znacznie słabiej. Nawet Radeon 9550, który w 3DMark2003 uzyskał o 15% lepszy wynik, tu ustępuje GeForce FX 5500 aż o 29%.

Taktowany częstotliwością 300MHz czteropotokowy GPU w karcie GeForce FX 5500, osiąga szybkość wypełniania na poziomie 1200 Megapikseli na sekundę (300 x 4), a dzięki temu udaje mu się pokonać bardzo wydajnego dotychczas GeForce3 Ti-200 (architektura 4x2).

Aquamark 3 potwierdza bardzo wysoką wydajność silnika graficznego DX9 w karcie Radeon 9550. Mimo Niższej częstotliwości taktowania osiąga o 10% lepsze wyniki.

Już na sam koniec nasze tradycyjne zestawienie jakości obrazu 2D. Należy jednak pamiętać, że odnosi się ono do konkretnych modeli kart które tu przetestowaliśmy. W zależności od marki karty którą kupicie, może się nieco różnić od naszego poniższego zestawienia.