Testy paneli LCD: 20" NEC 20WGX2 z matrycą AS-IPS

Na naszym testowym biurku zagościł panel z typem matrycy, które darzymy szczególną sympatią. Nieco droższe, ale oferujące znacznie lepsze parametry obrazu niż TN, ekrany S-IPS (Super - In Plane Switching).

Produkowana przez koncern Hitachi, matryca IPS należy do typu wyświetlaczy o poziomym polu elektrycznym. Zmiany kolorów powstałe wraz ze zmianą kąta patrzenia są wyjątkowo małe, a dzięki temu można stwierdzić co kryje się na ekranie prawie pod każdym kątem.

IPS: ciekłokrystaliczne elementy obracają się równolegle do szklanego substratu

Technologia IPS została zaprzęgnięta do pracy po raz pierwszy w 1996 roku. Wówczas jej największym minusem był stosunkowo duży czasy reakcji - rzędu 40~50ms (dla porównania, TFT charakteryzował czas na poziomie 30~35ms). Nowa wersja S-IPS, poprawiła przepuszczalność około 1.5 raza, a kontrast 3 razy. Czas reakcji piksela zmalał do 16 ms.

NEC MultiSync 20WGX2 wyposażony jest w jeszcze nowszy typ matrycy o oznaczeniu AS-IPS (Advanced Super-IPS). Technologia AS-IPS została zmodyfikowana na potrzeby dużych telewizorów, dlatego podstawowe współczynniki - jasność, kontrast - zwiększyły się o koło 30% w porównaniu do standardowych IPS'ów. Poprawiono także reprodukcję kolorów.

I właśnie stąd wzięła się niespotykana dotąd, bardzo wysoka jasność matrycy - 470 cd/m2. Do obecnej chwili, najjaśniejszy ekran jaki mieliśmy okazję przetestować, oferował 'tylko' 400 cd/m2 i była to matryca TN. IPSy nie przekraczały nawet 300-tu.

Kontrast 700:1 to również bardzo wysoki współczynnik dla matryc tej klasy. Dla porównania, nasza redakcyjna iiyama E511S oparta właśnie na matrycy S-IPS, dysponuje kontrastem 400:1. Uwierzcie nam, to widać gołym okiem :)

Tu należy dodać, że 700:1 to kontrast typowy, mierzony zgodnie z normami. Nie powinno się go porównywać z 'kosmicznymi' współczynnikami innych producentów np: 1600:1 czy 2000:1. To zwykłe marketingowe chwyty. Jeśli jednak będzie zmuszeni porównywać ten model z innymi monitorami, to na tę okoliczność firma NEC w swojej ulotce zawarła dodatkowe informacje - w trybie Advanced DV Mode monitor może się pochwalić kontrastem 1600:1.

Sam NEC zwraca uwagę na fakt, że uzyskanie dużej jasności i silnego kontrastu generalnie nie stanowi problemu dla monitorów LCD. Jednak zgodnie z normą ISO pomiarów współczynnika kontrastu dokonuje się w trzech środowiskach pomiarowych: w zupełnym zaciemnieniu, przy oświetleniu 500 luksów (typowe warunki biurowe) i 5000 luksów (światło słoneczne). W rezultacie informację o kontraście konkretnego modelu można porównać z parametrami uzyskanymi przez inny monitor w takich samych warunkach.

Na ekran 20WGX2 założony jest dodatkowy filtr zabezpieczający, który chroni matrycę przed ewentualnymi uszkodzeniami i ułatwia czyszczenie ekranu, ale nadaje mu połysk. Przy jasnym świetle odbija się w nim wszystko niczym w lustrze (Płci pięknej takie rozwiązanie powinno się chyba spodobać. Włączając czarne tło zawsze można szybko zerknąć czy fryzura jest taka jak powinna ;). Nie jest to wielka wada dla graczy, ale stawianie monitora w pomieszczeniu, w którym przez cały czas naszej pracy będzie bardzo jasno, raczej nie ma sensu.

Jednak ta szklana powłoka równocześnie czyni obraz na ekranie nieco żywszym i soczystszym - zwłaszcza w grach 3D lub przy oglądaniu filmów. W porównaniu do matrycy matowej, bardzo mocno potęguje ona wrażenie głębi.

Sam monitor jest bardzo solidnie wykonany i ma dość oryginalną budowę. Cienka, 17 milimetrowa ramka wokół ekranu nadaje mu charakterystycznej lekkości. Na samym dole, w nieco futurystycznym stylu 'doczepiony' jest mały panel z przyciskami sterującymi.

Ale projektanci bynajmniej nie sili się na stworzenie całkiem 'chuderlawego' LCD'ka. Patrząc z boku, to całkiem "muskularna' konstrukcja. Taka grubsza obudowa daje wrażenie większej solidności, no i sprawia, że monitor ma swój 'charakter'. Na lewym boku umieszczone są dwa porty USB. Pozostałe dwa, wraz z wejściem do hub'a, znajdują się z tyłu, obok wyjść VGA.

Na zdjęciu po lewej widać w stopce prostokątne wycięcie (od wewnętrznej strony) - to otwór na kable VGA, którego wyjście znajduje się tuż przy podstawce monitora - fotka poniżej. Zresztą pokrywę stopki również można zdjąć, aby wygodnie przeprowadzić przez nią wszystkie kabelki.

Wnękę na wyjścia VGA maskuje dodatkowa klapka. W efekcie końcowym kabli sygnałowych praktycznie nie widać i nie dyndają bezwładnie z monitora. Na biurku taki panel prezentuje się doskonale niemal z każdej strony.

Ten model Nec'a niestety nie ma ani funkcji podnoszenia ekranu, ani tym bardziej pivota. Szkoda. Mamy za to przynajmniej równie przydatną możliwość obracania monitora wokół własnej osi - czyli obrót ekranu w poziomie, bez odrywania podstawy od biurka.

Świetnym rozwiązaniem w zestawie przycisków regulacyjnych jest mini joystick - na fotce poniżej to coś wyglądające jak 'pokrętło'. Odchyla się w czterech kierunkach, pozwalając na szybkie i płynne przechodzenie przez kolejne funkcje w menu. Jest szalenie wygodne.

Pozostałe, główne przyciski sprawiają wrażenie trochę za 'luźnych'. Kiwają się niczym zęby mleczne u przedszkolaka, ale mimo to też są w miarę wygodne. Mają dobrze wyczuwalny, miękki klik.

Na przycisku włącznika umieszczona jest mała dioda, świecąca na niebiesko gdy monitor jest aktywny. A z nią wiąże się rzecz niespotykana, a jeśli już, to na pewno niezwykle rzadko. Regulowane natężenie jasności diody LED - w skali od 0 do 100% Bajer niesamowity :)

Menu NECa jest bardzo przejrzyste i wygodne, a co najważniejsze, nie brakuje w nim przydatnych funkcji. Można szybko i łatwo zmienić jasność lub kontrast (funkcja Hot Key). Mamy szeroki zakres temperatur - 5000, 6500, sRGB, 7500, 8200 i 9300, z pełną regulacją RGB przy większości z nich.

Tryby DV Mode możemy uruchamiać z menu lub dedykowanym przyciskiem. Możliwość szybkiego przełączania się pomiędzy różnymi ustawieniami obrazu, to jedna z cech, którą w ergonomii oceniamy najwyżej.

Oto pełna lista dostępnych funkcji z menu ekranowego. Podajemy tylko te dostępne dla sygnału cyfrowego, bo podłączanie takiego monitora bez analog raczej nie ma sensu (no chyba, że jako dwa takie same obok siebie)

sekcja jasność i kontrast
• jasność: 0 - 100%
• kontrast: 0 - 100%
• Advanced DV mode: OFF, ON
• DV Mode: Standard, Movie, Photo, Text, Gaming
  
  sekcja temperatury
• temperatura 9300K + regulacja RGB
• temperatura 8200K + regulacja RGB
• temperatura 7500K + regulacja RGB
• tryb sRGB
• temperatura 5000K + regulacja RGB
• tryb Native (6500K)
  
  sekcja Tools
• ostrość obrazu i czcionek
• Expansion Mode
• wyłącznik czasowy: 0 do 24 godzin
• jasność diody LED: 0 - 100%
• Hot Key: OFF, ON (joystik pełni funkcje szybkiej regulacji jasności i kontrastu)
• reset do ustawień fabrycznych
  
  sekcja menu tools
• języki (niestety, polskiego brak)
• OSM w lewo/prawo
• OSM w dół/góra
• OSM wyłącznik czasowy: 0 - 120 sekund
• OSM zablokowanie
• sygnalizowanie zmiany rozdzielczości: OFF, ON
  
  sekcja info: aktywne złącze, rozdzielczość, model LCD, numer seryjny.

Oprócz tego, do monitora dołączone jest oprogramowanie NaViSet, dzieki któremu większość czynności kalibracyjnych możemy wykonać bezpośrednio z pulpitu Windows. NaViSet instaluje się jako dodatkowe zakładki w sekcji "Ustawienia Ekranu > Zaawansowane".

regulacja jasności, kontrastu i wybór trybów DV

- regulacja barw RGB

- regulacja ostrości obrazu i czcionek

- zestaw palet testowych

Co tu dużo pisać, obraz jest po prostu bajeczny :) Doskonała jasność i kontrast, rewelacyjne odwzorowanie kolorów, świetna temperatura barw. Śliczna, czysta biel i głęboka czerń. Fantastyczne, super ostre czcionki - nawet z włączonym ClearType wyglądają doskonale.

A to wszystko potwierdzają jeszcze testy kolorymetrem. Mamy tu niemal wzorcową krzywą charakterystyki kolorów - żadna ze składowych RGB nie 'wychyla' się od pozostałych. Jak niemal każda matryca typu IPS, również i ta świetnie trzyma temperatury. W trybie Native, z ustawieniem kolorów na 6500K, przy zmianie jasności w zakresie od 20 do 100%, odchylenia temperatury są niewielkie.

Inną niespodzianką jest maksymalna luminancja. Jak widać poniżej, test wykazał aż 518 cd/m2, czyli o 10% więcej niż deklaruje producent.

ustawienia fabryczne STANDARD

Choć w MENU monitora nie jest dostępna regulacja gamma, to widać wyraźnie, że poszczególne tryby obrazu korzystają właśnie między innymi z różnic w jej ustawieniach. Dla 'Movie' 'Gaming' i 'Photo' poziom jasności i kontrastu jest cały czas taki sam - 100% i 50%, nawet temperatura kolorów jest identyczna ~6500K. Różnice, które widać na ekranie pomiędzy nimi, to różne poziomy gammy, co zresztą potwierdzają krzywe charakterystyki kolorów.

fabryczny tryb MOVIE

I tak dla trybu 'Gaming' jest ona nieco zwiększona - aby w 'ciemniejszych' grach dobrze było widać wszystko na ekranie (szczególnie takie Doomy, Quake, PREY etc.). Dla 'Movie' i 'Photo' zmniejszona, aby nadać obrazom większy kontrast i głębie.

fabryczne ustawienia DV Mode:

• STANDARD: luminancja ~500 cd/m2, temperatura 6300K
• MOVIE: (wyższa gamma) luminancja ~500 cd/m2, temperatura 6300K
• PHOTO: (niższa gamma, większy kontrast) luminancja ~480 cd/m2, temperatura 6500K
• GAMING: (wyższa gamma, mniejszy kontrast) luminancja ~470 cd/m2, temperatura 6500K
• TEXT: (jasność 50%) luminancja ~300 cd/m2, temperatura 6400K
  
  * We wszystkich trybach można definiować jasność i kontrast - monitor je dla nas zapamięta.
  W MOVIE, PHOTO i GAMING nie można regulować temperatury kolorów.

Ale luminancja 480cd/m2 to potworna dawka 'promieniowania' dla oczu. O ile zdjęć nikt nie będzie oglądać dłużej jak 30 minut, a filmów z reguły nie ogląda się z nosem przy ekranie, to na dłuższe giercowania zdecydowanie taka luminancja jest niezdrowa. W trybie 'Gaming' polecamy zmniejszyć jasność przynajmniej do 50% - oczywiście jeśli szanujecie swój wzrok. Nawet wtedy matryca będzie dawać około 300 cd/m2.

tryb GAMING z jasnością obniżoną do 50%

To samo dotyczy trybu 'TEXT'. Dłuższe czytanie, praca czy przeglądnie internetu przy fabrycznych ustawieniach NEC'a będzie horrorem dla Waszych oczu. Do takich zastosowań zdecydowanie polecamy użytkownikom tego monitora zjechanie z jasnością. Przy 20% będziecie mieć ergonomiczną, 'zdrową' luminancje na poziomie 160 cd/m2. Zaledwie 5% wyżej już skacze do poziomu 220!

tryb TEXT z jasnością obniżoną do 20%

W menu natrafiamy na ciekawie zapowiadającą się funkcje 'Advanced DV Mode' - DV to skrót od Dynamic Visual. Ponoć jest dedykowana przede wszystkim graczom, a po jej włączeniu obraz ma dynamicznie zmieniać jasność i kolory, w zależności od sceny na ekranie. Dla przykładu, zwiedzając ciemne zakamarki w takich grach jak np: Doom3 czy PREY, obraz miałby nieco rozjaśniać się, aby graczowi było łatwiej zobaczyć co jest na ekranie. Niestety, nie mogliśmy dopatrzyć się sensownego działania ADM, a już tym bardziej jakichś korzyści z tej funkcji. Prawdę powiedziawszy, miejscami efekt był wręcz odwrotny.

Chcieliśmy zrobić dla Was kilka fotek pokazujących działanie ADVM, ale z racji że ekran ma błyszczącą powłokę, na zdjęciach wychodził jakiś koleś z aparatem ;)

Równomierność podświetlenia. Co prawda pomiędzy środkiem a rogami ekranu jest rozbieżność sięgająca 19%, ale wszystkie rogi świecą z niemal identyczną jasnością, czyniąc ten ekran bardzo równomiernie podświetlonym. Mieliśmy już do czynienia z matrycami, w których rozbieżność nie przekraczała 10%, ale biorąc pod uwagę tak wysoką jasność 20WGX'a, jest to naszym zdaniem dobry wynik.

Jeśli chodzi o czas reakcji matrycy, to podawane przez NECa 12 ms jest prawie zgodne z prawdą. Smużenie na 20WGX jest zbliżone do naszej testowej, redakcyjnej iiyamy E511S. W programie testowym 'Pixel Persistence Analyzer' wypada na poziomie 6-7 punktów, a więc w praktyce jest szybka i tylko w niektórych testach czasami można odnieść wrażenie, że pojawia się lekkie smużenie.

Zresztą co tu dużo pisać, na NECu jeden cały wieczór przegrałem w PREY i jakość obrazu oraz szybkość matrycy oceniam jako w wyśmienitą. Zwłaszcza po ostatnim patchu dodającym rozdzielczości 16:10.

Kąty widzialności znakomite. Zarówno w poziomie i w pionie. Nawet po odchyleniu się o 70° w prawo i w lewo, kolory nie ciemnieją, ani nie łapią dziwnych odcieni. Inna sprawa, że z powodu 'szklanej' powłoki i odbijających się w niej refleksów, ciężko patrzeć na ekran pod takimi kątami.

Kapitalny sprzęt. Taki panel aż miło było testować. Cena ponad 2000 zł za monitor oferujący taką jakość obrazu i funkcjonalność, nie jest bynajmniej wysoka. WGX po raz kolejny dowodzi, że w jakości odwzorowania kolorów, kątów widzenia i równomierności podświetlenia, matryce klasy IPS są nie do pobicia.

To fajnie, że na masową skalę tłucze się tanie ekrany TN, dzięki którym producenci monitorów mogą zaoferować bardzo tanie LCD'ki niewymagającym, domowym użytkownikom. Każdy, nawet najtańszy panel LCD z TN'en będzie zdrowszy, wygodniejszy i lepszy od dobrego CRT'ka. Ale taniość TN'ów bynajmniej nie prowadzi producentów monitorów w dobrym kierunku, bo jakość obrazu jaką oferują jest dużo poniżej poprzeczki którą ustawiły matryce IPS.

Po tygodniu testowania, NECa 20WGX bez chwili namysłu postawiłbym na swoim biurku, a to oznacza, że panel ten otrzymuje od nas naszą najwyższą rekomendację. Miejmy tylko nadzieje, że NEC nie oferuje tego modelu z dwoma różnymi typami matryc ;)