World of Warcraft: Wrath of the Lich King
Wrath of the Lich King to kolejny dodatek do najpopularniejszego MMO na świecie. Tak jak poprzednio, i tym razem czeka na nas mnóstwo questów, wiele malowniczych krain oraz niezliczone ilości potworów. Blizzard - twórca tej wspaniałej gry - zafundował nam oprócz tego wszystkiego mały upgrade swojego silnika graficznego. Nie jest to żadną tajemnicą, że właśnie wygląd tej gry to jej najsłabsza strona. "Bajkowa" i prosta grafika ma jednak swoich zwolenników i charakterystyczny dla całej sagi Warcrafta urok. Wprowadzone w nowym dodatku ulepszenia spowodowały, że gra nabrała sporo życia i cieszy oko jeszcze bardziej.
Rozpoczynając naszą przygodę na nowym kontynencie, od razu możemy zauważyć o ile bardziej szczegółowy zrobił się świat. Na sam początek łódź, którą wpływamy do nowej krainy jest bardziej zaawansowana niż ta, którą pływaliśmy po "the great sea". Podążając dalej, nowy "Inn" oraz bardziej dokładne modele postaci, itd. Ja osobiście najbardziej ucieszyłem się z dodania cieni, mała rzecz a cieczy oko (do pełni szczęścia brakuje co prawda przesiadki na zupełnie nowy engine, który obsługiwałby co najmniej w pełni dobrodziejstwa DX9 ale może doczekamy się tego w kolejnej produkcji Blizzarda).
Nie ma jednak róży bez kolców. Pomimo tego, że grafika jak na dzisiejsze czasy nie powala na kolana, nawet na mocniejszych maszynach zdarza się, że nie jesteśmy do końca zadowoleni z płynności z jaką jest wyświetlana.
Jaki więc komputer wystarczy nam, by cieszyć się grą, jakie podzespoły są najistotniejsze, jakie ustawienia pozwolą nam na uzyskanie jak najpłynniejszej rozgrywki? Między innymi na te pytania postaram się odpowiedzieć w poniższym tekstcie.
High
Nowy dodatek z pewnością już do granic możliwości wycisnął swój silnik graficzny, ustawienie opcji na "High" pozwala na uzyskanie naprawdę przyjemnego obrazu, różnica jest szczególnie widoczna przy konfrontacji z wersją "Low".
Ustawienia graficzne
Odpowiednie dobranie parametrów wyświetlanego obrazu może pozwolić nam na dostosowanie gry do naszych potrzeb. W niektórych przypadkach pozwoli to uzyskać kilka klatek więcej, co za tym idzie, płynniejszą animację.
WoW jest aplikacją bardzo odporną na zmiany rozdzielczości, dlatego z powodzeniem możemy ustawić maksymalną rozdzielczość jaką oferuje nasza matryca, nie martwiąc się o to, że gra straci z tego powodu na płynności.
Zaznaczenie opcji "Vertical Sync" spowoduje ograniczenie maksymalnej liczby klatek wyświetlanych na naszym monitorze do zadanej częstotliwości odświeżania. Oznacza to, że jeśli częstotliwość odświeżania to np. 85 Hz to nasz frame rate nie przekroczy tej wartości w momentach, w których byłby w stanie wygenerować wyższą liczbę klatek. W praktyce pozwoli to uniknąć nieprzyjemnego efektu nakładania się na siebie obrazu oraz odpocząć naszemu komputerowi w mało skomplikowanych sceneriach, w których fps jest znacznie wyższy niż częstotliwość odswieżania.
Następnie "Multisampling" - anti-aliasing czyli wygładzanie krawędzi w praktyce. Jeśli mamy wystarczająco dużo mocy obliczeniowej warto w to zainwestować. W rozdzielczości FullHD wystarczy 4x, w niższych rozdzielczościach możemy pokusić się o opcję 8x. Z pewnością poprawi to jakość wyświetlanego obrazu.
Ostatnią opcją, na którą warto tutaj zwrócić uwagę to "Windowed Mode" czyli tryb okienkowy. Pozwala to nam na rozgrywkę oraz szybkie przełączanie się między innymi aplikacjami. Jedyną wadą tego jest to, że już tylko przy posiadaniu interfejsy Aero i odpaleniu np. MSIE musimy liczyć się z dosyć sporym spadkiem liczby wyświetlanych klatek na sekundę.
Podopcja "Maximized" uruchomi wyświetlanie gry z pełną rodzielczością naszego pulpitu. W przeciwnym razie okno z grą wyświetli się z zadaną przez nas rozdzielczością.
Ustawienia zakładki efekty
Opcje znajdujące się w zakładce "efekty" mają nieco większy wpływ na to jak będzie wyglądał wyświetlany obraz oraz jak będzie się to przekładać na płynność wyświetlanej grafiki.
Generalnie: im niższych parametrów będzie wyświetlana grafika tym, płynniej będzie ona wyświetlana.
Jednak UWAGA, redukować te opcje warto w przypadku bardzo słabych komputerów. Na mocnych maszynach różnica w uzyskanym FPS'ie przy ustawieniach "Low" i "High" to około 5-10% w zależności od wyświetlanego obrazu. Przy FPS'ie rzędu 50+ nie ma to najmniejszego znaczenia - dlatego proponuję usawienia "High".
Opcje w tej zakładce odpowiedzialne są za:
- "View Distance" - obszar dookoła naszej postaci, w którym gra pozwala na generowanie obiektów/postaci, im większy tym z większego dystansu dojrzymy jakiegoś potwora oraz nasze pole widzenia się zwiększy. Opcja ma ta zauważalny wpływ na wydajność.
- "Environment Detail, Terrain Detail" - dokładność otaczającego nas świata. Mały wpływ na wydajność.
- "Texture Resolution, Texture Filtering" - jakość wyświetlanych tekstur na postaciach oraz obiektach. Zauważalna bardziej w przypadku postaci, przekłada się na dokładniejsze odwzorowanie naszego ekwipunku. Mały wpływ na wydajność.
- "Spell Detail" - jest to opcja związana z efektami graficznymi, które widzimy w momencie używania naszych umiejętności, głównie czarów. Opcję tę warto zredukować w potyczkach PVP, pozwoli to nam łatwiej widzieć naszych przeciwników jaki i wszystko co się dookoła nas dzieje. Mały wpływ na wydajność.
- "Ground Clutter" - są to wszelkiego rodzaju trawy, kwiatki czy też małe krzaki, obiekty z pojedyńczych tekstur. Opcje dotyczą obszaru w jakim są one widoczne jak i ich ilości. Mały wpływ na wydajność.
- "Shadow Quality" - opcja odpowiedzialna za jakość wyświetlanych cieni, od ciemnej plamy pod naszą postacią do bardziej realnie wyglądających cieni.
- "Specular Lightning" - efekty związane z oświetleniem i wszelkiego rodzaju odbiciami widzialnymi w grze, np: na wodzie lub ziemi. Mały wpływ na wydajność.
- "Full-Screen Glow Effect" - jest to opcja, która umożliwia uzyskanie efektu błyszczenia się niektórych obiektów w grze. Jej efekt da się wyraźnie zauważyć na poniższych zrzutach ekranu, z włączoną i wyłaczoną opcją. Mały wpływ na wydajność.
Testy: Platforma testowa
- Processor:
Intel Core 2 Duo E6550: 2,33 GHz, FSB 1333 MHz; cache L2 4MB
Intel Core 2 Duo E6550: podkręcony na 3,5GHz
- Płyta główna: Asus P5K
- Twardy dysk: Hitachi Deskstar HDPT7250 250GB 7200RPM 8MB Cache SATA
- pamięć RAM: OCZ Technology SLI edition PC-6400 4-4-4-12, 2, 4, 8GB
- Karty graficzne:
EVGA GeForce GTX 280,
Gigabyte GeForce GTX 260,
EVGA GeForce 9800GTX+,
EVGA GeForce 9800GT,
ASUS GeForce 9600GT,
ASUS Radeon 4870 1024MB,
ASUS Radeon 4870 512MB,
Palit Radeon 4850,
ASUS Radeon 4830,
HIS Radeon 4670 - Zasilacz: PC Power & Cooling SILENCER 750W(OCZ Technology)
- System operacyjny: Windows Vista Ultimate SP1 64 bit
- Sterowniki:
dla kart nVidia - 180.48,
dla kart ATI - Catalyst 8.12 - Wersja WOTLK: 3.0.3 (9183) + komplet najpopularniejszych addonów.
Blizzard niestety nie zaimplementował w swój produkt żadnego benchmarka, a z racji na złożoność gry nie ma prostego sposobu na to, by w dokładnie taki sam sposób przetestować wszystkie konfiguracje.
Testy przeprowadzone zostały w nowym mieście skupiejącym największą ilość graczy - Dalaran.
Rozdzielczość 1920 x 1080, ustawienia grafiki na "High", AAx4 32 Bit.
Po ustawieniu kamery w stałej pozycji (trzykrotne naciśniecie klawisza "End" z maksymalnego zbliżenia) za każdym razem miasto zostało okrążone trzykrotnie. Raz zgodnie z ruchem wskazówek zegara i dwa razy w kierunku przeciwnym.
Test zaczynał się dopiero po pełnym załadowaniu i wczytaniu gry. Jako rozultaty podane zostały wyniki w postaci średniej ilości klatek wyświetlanych w czasie 1 sekundy oraz najwyższy wynik uzyskany podczas testu.
Kolejny test miał na celu zmierzenie liczby klatek podczas spoglądania na statyczny obraz. Uzyskany w ten sposób wynik odzwierciedla możliwości danej konfiguracji nie zwracając uwagi na elementy losowe zachodzące w świecie, występujące w poprzednim teście.
Wyniki testów: platformy z GeForce GTX 280 i GTX 260
Rozdzielczość 1920 x 1080, ustawienia grafiki na "High", AAx4 32 Bit.
Zainstalowany jako pierwszy GeForce GTX 280 z procesorem taktowanym zegarem 3,5GHz spisywał się w Dalaran bardzo dobrze. Nawet przy 2 GB pamięci operacyjnej średni FPS był przyzwoity.
Jak dużą rolę odgrywa dla WoW'a procesor można łatwo zauważyć na poniższych rezultatach. Dużo niższe taktowanie wiąże się z dość sporym spadkiem liczby klatek, nawet gdy posiadamy bardzo mocną grafikę.
Wyświetlanie statycznego obrazu również nie sprawia tej karcie najmniejszego problemu. Tutaj akurat z niewiadomego powodu dał o sobie znać RAM.
GeForce GTX 260 w Dalaran również nie miał najmniejszych problemów. Jego wydajność prezentuje się co prawda na niższym poziomie, jednak jak na potrzeby Warcrafta jest to cały czas bardzo dużo.
W przypadku statycznego obrazu również bezproblemowo.
Wyniki testów: platformy z Radeon 4870 1GB, 4870 512MB, Radeon 4850
Rozdzielczość 1920 x 1080, ustawienia grafiki na "High", AAx4 32 Bit.
Na pierwszy ogień z dostarczonych radeonów trafiły bardzo podobne 4870 wyposażone w odpowiednio 1GB i 512MB pamięci.
Różnice między kartami są małe. Podobna sytuacja w przypadku testu statycznego, chociaż tutaj dobrodziejstwa wynikające z posiadania dodatkowych 512MB pamięci na karcie są bardziej widoczne.
Niestety, na słabszych komputerach z małą ilością RAMu, FPS w Dalaran przez ciągłe doczytywanie, spadał poniżej 25 klatek.
Próba statycznego obrazu nie pozstawia jednak wątpliwości, obie karty są bardzo mocne.
Kolejnym z radeonów był 4850. W swojej wydajności bardzo podobny do 4870 z 512MB pamięci.
Jak zwykle w przypadku mocnego procesora - bezproblemowo. W przypadku wolniejszego - nadal płynnie poza konfiguracją z 2GB pamięci.
W przypadku testu statycznego bardzo równo. Różnica w wydajności około 30% na korzyść mocniejszego procesora.
Podsumowanie: co ma kluczowy wpływ na wydajność WoW
Testowane konfiguracje idealnie nadają się do instancji 5-cio jak i 10-25-cio osobowych raidów PVE. Dzieje się tak dlatgo, że instancje to praktycznie niezmienna dla naszego komputera liczba informacji do przetworzenia.
Podczas testowania powyższych zestawów miałem możliwość uczestniczenia w raidach 25 osobowych na komputerach wyposażonych we wszystkie powyższe karty graficzne. Średni FPS w przypadku najsłabszych konfiguracji utrzymywał się na poziomie +30. Podczas raidowania na mocniejszych konfiguracjach FPS był praktycznie stały i wynosił ograniczone z góry maksimum czyli 60 - ograniczone przez "Vertical Sync".
Do raidów PVP oraz latania po nowym kontynencie niestety odradzam komputery wyposażone w 2GB RAMu. Dla potrzeb tej gry, zwłaszcza w środowisku Visty, jest to za mało. Warcraft jest bardzo RAM'ożerny, wszelkiego rodzaju spadki FPS'u przytrafiają się z powodu potrzeby doczytywania danych o nowo napotykanych graczach oraz przedmiatach, które posiadają.
W przypadku słabszych komputerów z mniejszą ilością RAM'u i wolniejszym procesorem polecam stanowczo redukcję "View Distance". Pozostałe opcje nie mają aż tak wielkiego wpływu na wydajność.
Duży wpływ na płynność naszej gry posiadają również zainstalowane przez nas "addon'y". Niektóre z nich mogą bardzo negatywnie wpłynąć na nasz FPS. Są to głównie addon'y, które pracują na bazach danych posiadających dużą liczbę rekordów. Między innymi wskazujące nam lokacje potworów czy też przedmiotów potrzebnych do quest'ów lub wskazujące, gdzie możemy znaleść złoża metali czy roślinki. Zobaczyć jak bardzo dany addon obciąża nasz komputer można używając np. "Titan Bar'a".
Bez względu na to jak mocny posiadamy komputer, źle dobrane addon'y mogą spowodować gigantyczne obciążenie i sprawić, że gra nie będzie grywalna.
Odpowiednie dobranie opcji wyświetlanego obrazu jak i konfiguracja naszego komputera niestety nie zawsze gwarantują stałą i płynną pracę. WoW jest grą online i dodatkowo za wszystko to co jest wyświetlane na naszym monitorze odpowiedzialny jest serwer, do którego jesteśmy podłączeni. Słabe lub niestabilne połączenie z serwerem ma niestety negatywny wpływ na nasz FPS.
Duży przepływ informacji między naszym komputerem a serwerm powoduje zwolnienie gry przez konieczność ciągłego aktualizowania informacji, selekcje informacji nowych i przeterminowanych.
Podczas przeprowadzonych przeze mnie testów, doczytywanie informacji o nowo pojawiających się na ekranie graczach, nierzadko powodowało spadek wyświetlanych klatek na sekundę do bardzo niskich wartości(0-5). A propos doczytywania, WoW jest grą, która na dysku zajmuje do kilkunastu GB, istotne jest by dysk, na którym się znajduje był defragmentowany kilka razy w roku.
Wyniki testów: platformy z GeForce 9800 GTX+, 9800GT i 9600GT
Rozdzielczość 1920 x 1080, ustawienia grafiki na "High", AAx4 32 Bit.
Pora na GeForce'a 9800GTX+. Tak jak i poprzednie karty bezproblemowo przy wysokim taktowaniu procesora. Dopiero podczas testu w Dalaran z 2 GB pamięci i wolniejszym procesorze średni FPS spadł do 22 klatek.
Próba generowania statycznego obrazu pokazuje jednak, że GTX+ nie jest wcale słabą kartą.
GeForce 9800GT w połączeniu ze słabszym procesorem okazał się pierwszą z testowanych kart, która miała spore problemy z utrzymaniem płynnej grafiki podczas testów w Dalaran.
W połączeniu z mocniejszym procesorem wszystko było w porządku.
Małe różnice w rezultatach testu statecznego zaznaczają górną granicę wydajności tego układu.
GeForce 9600GT jest najsłabszym z dzieci nVidi, które przyszło mi testować. Najsłabszy wcale nie oznacza słaby. Przy dobrym procesorze zapewnia całkiem przyzwoite wyniki.
Gorzej jeśli takowym nie dysponujemy. Core2Duo 2,33 GHz niestety nie zagwarantuje nam całkowicie płynnej pracy podczas przebywania w Dalaran.
Rezultat statycznego testu nie zachwyca, jednak generowana grafika przy stałym obciążeniu zachowuje płynność.
Wyniki testów: platformy z Radeon 4830 i 4670
Rozdzielczość 1920 x 1080, ustawienia grafiki na "High", AAx4 32 Bit.
Radeon 4830 we współpracy z mocniejszym procesorem pracował porównywalnie z Radeonem 4850 i procesorem 2,33 GHz.
W przypadku wolniejszego procesora w Dalaran nie było już kolorowo. Średni wynik tylko w przypadku konfiguracji z największą pamiecią operacyjną był na granicy płynności.
W przypadku testu statycznego rezultaty były na bardzo podobnym poziomie.
Ciekawe natomiast jest to, że Radeon ten we współpracy z procesorem taktowanym zegarem 2,33GHz okazał się nieznacznie wydajniejszy od Radeona 4850.
Ostatnią testowaną kartą był Radeon 4670.
W Dalaran karta okazała się odrobinę wydajniejsza od Radeona 4830 - niezależnie od zamontowanego procesora.
W tescie statycznym niespodziewanie, pomimo lepszych wyników w Dalaran, 4670 okazał się najsłabszy.