Nieco ponad tydzień temu informowaliśmy o planach Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych (ZAiKS) dotyczących rozszerzenia tzw. opłaty od czystych nośników na urządzenia mobilne, takie jak smartfony i tablety. Wyniki sondy, w której pytaliśmy was czy jesteście za tym projektem 303 spośród 314 osób odpowiedziało „nie”. Stowarzyszenie nie zamierza jednak rezygnować. Aby udowodnić, że nie jest to taki zły pomysł zorganizowano nawet dla dziennikarzy i twórców konferencję „Opłaty od czystych nośników. Fakty i mity, zmiany w prawie i podział środków”.
„Katalog urządzeń od których pobierane są opłaty od czystych nośników w obecnym kształcie nie zawiera nowoczesnych urządzeń audiowizualnych tj. smartfonów czy tabletów. To sprawia, że producenci i importerzy sprzętu nie płacą opłat na rzecz polskich twórców i ich marża jest odpowiednio wyższa”– podkreślał Krzysztof Lewandowski, dyrektor generalny Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Dlatego też żąda on (wraz z SAWP i ZPAV) zmiany obowiązujących przepisów.
Dodatkowych opłat boją się przede wszystkim użytkownicy. Dyrektor ZPAV zapewnia jednak, że po zmianach przepisów ceny urządzeń wcale nie powinny wzrosnąć. Jako dowód na to przedstawiono dane z innych państw, w których podobne opłaty są już pobierane.
Opłat obawiają się jednak także sami producenci sprzętu. Według organizacji – to jednak oni właśnie swoją polityką prowadzą do tego, że zmiana przepisów jest konieczna. „To twórcy sprawiają, że smartfony są smart. Producent iphone’a umieścił aplikację do odsłuchiwania muzyki przechowywanej na urządzeniu pośród czterech najważniejszych funkcji telefonu. Gdyby nie autorzy, wykonawcy i producenci muzyczni, rynek urządzeń mobilnych w takim kształcie jak dziś nigdy by nie powstał” – mówił Bogusław Pluta z OZZ ZPAV.
ZAiKS tłumaczy tę potrzebę jeszcze jednym czynnikiem. Otóż Polska ma jeden z najniższych w Europie stosunków wysokości zebranych tego typu opłat do liczby ludności. Sytuację tę obrazuje poniższa grafika:
Obecnie opłata od czystych nośników obejmuje między innymi płyty CD, odtwarzacze MP3, radia oraz komputerowe dyski twarde. Organizacjom producenci oddać muszą wówczas do 3 proc. od ceny sprzedaży. Przychody te są następnie dzielone pomiędzy twórców, wykonawców oraz producentów fonogramów i wideogramów. W 2013 roku z tytułu opłat od czystych nośników (za lata 2008-2013) podzielono łącznie 9,77 miliona złotych.
Źródło: ZAiKS, MSL Group, i Media Connection
