Eaton 9PX 3000 – większy brat power banka, czy coś więcej?

Praktycznie wszystko co nas otacza, opiera się na systemach, które korzystają z zasilania. Na systemach, dla funkcjonowania których gwarantowane zasilanie pełni rolę wręcz krytyczną. W związku z tym w serwerowniach, od tych niewielkich, aż po potężne centra danych, spotykać możemy zasilacze awaryjne. Mają one za zadanie zabezpieczać systemy IT przed złą jakością zasilania, lub jego brakiem.

Ponadto zasilacze awaryjne przestają być już tylko urządzeniami adresowanymi do zastosowań profesjonalnych, ale coraz więcej gospodarstw domowych także się w nie wyposaża, w celu podtrzymania pracy komputera, routera, NASa, czy chociażby urządzeń CO.

W zależności od wyżej opisanych potrzeb mamy do czynienia z potężnymi zasilaczami centralnymi, lub indywidualnymi, mającymi chronić poszczególne urządzenia. Jednym z tych drugich (aczkolwiek adresowanym raczej do rynku średnich firm) jest opisywany w niniejszym tekście egzemplarz - EATON 9PX 3000.

9PX 3000 to nowy model firmy EATON, który – jak już z samej nazwy urządzenia wynika – oferuje dopuszczalne obciążenie 3000VA/3000W.  Jednak od „zwykłej dużej baterii” wyróżnia go elektronika, czyli możliwość sterowania jego pracą oraz dodatkowe opcje jak podłączanie zewnętrznych modułów baterii, czy też technologia ABM pozwalająca na wydłużenie żywotności baterii o 50%

Nowy właściciel otrzyma Eatona w dużym tekturowym pudle, które nijak nie wygląda na marketowe ;-). No, ale taka jest prawda, że im bardziej profesjonalne urządzenia, tym mniej producent przykłada uwagi do opakowania, bowiem wie, że to nie ono będzie przekonywać nabywcę, ale cena i możliwości.

Gdy już opakowanie otworzymy, to w jego wnętrzu poza UPSem znajdziemy:

• Stopki do montowania zasilacza w pionie,
• Szyny montażowe do szafy rack 19”,
• Instrukcję,
• Kartę gwarancyjną,
• Płytę z oprogramowaniem,
• Kabel komunikacyjny USB,
• Kabel komunikacyjny RS232,
• Zaślepki do kabli.

Niewtajemniczonym wyjaśnię, że szafa rackowa jest niczym innym, jak specjalną szafą na serwery i inne urządzenia, które standardowo znajdują się w serwerowniach. 9PX 3000 zajmie w takiej szafie wysokość 2U, co z kolei oznacza, że jego wysokość wynosi w granicach  ≈ 9 cm.

Konstrukcja zasilacza wykonana została z profili stalowych pokrytych metalową blachą. Urządzenie, z uwagi na przeznaczenie do montażu w szafach rackowych, przystosowane jest do pracy w poziomie, natomiast jeżeli w firmie nie posiadamy jeszcze takowej, istnieje możliwość postawienia Eatona w pionie i jego ustabilizowania dzięki dokręcanym z boku stopkom.

Konsekwencją możliwości obracania urządzenia jest fakt, że w ten sam sposób może zostać dopasowany panel zarządzający z wyświetlaczem LCD. Dodatkowo, istnieje możliwość jego odchylenia, tak aby poprawić czytelność gdy np. UPS stoi na podłodze, lub jest zamontowany nisko w szafie. W celu obracania wyświetlacza należy zdjąć plastikową ramkę otaczającą wyświetlacz, która pełni jednocześnie zabezpieczenie dla klapki ochraniającej baterię. 

Do baterii dostajemy się po zdjęciu wyżej opisanej plastikowej klapki oraz delikatnym przesunięciu całego lewego panelu przedniego urządzenia. Wtedy można go odchylić i uzyskać dostęp do modułu bateryjnego. Trzeba przyznać, że jest dość sprytnie zakamuflowane i wymaga sięgnięcia po materiały pomocnicze. 

Urządzenie z przodu nie odbiega od standardowego UPSa do serwerowni. Mamy wyświetlacz z przyciskami do sterowania opcjami oraz dwie kratki z których – jak już wiemy – lewa się odchyla w celu wymiany baterii, natomiast za prawą schowany został wentylator. 

Przyznam szczerze, że jest to chyba pierwszy zasilacz awaryjny z którym miałem do czynienia, który można w całości obsłużyć przez przedni panel. Ilość informacji i opcji konfiguracyjnych robi naprawdę ogromne wrażenie. 

Menu jest bardzo rozbudowane, ale pomimo tego nie odniosłem ani razu wrażenia zagubienia się w nim. Powracając do opisu cech zewnętrznych. Zasilacz z przodu nie odbiega od typowych UPSów, natomiast tył to już prawdziwa poezja złączy.

1. Wyświetlacz LCD informujący o statusie urządzenia oraz umożliwiający konfigurację bez użycia komputera,
2. Otwierany panel do wymiany baterii,
3. Miejsce na kartę zarządzającą. Model testowy nie był w nią wyposażony. Można dokupić osobno, lub wybrać model EATON 9PX 3000RTN, który jest w nią wyposażony standardowo.
4. Osiem gniazd IEC C13 10A podzielone na dwie grupy programowalne (jasna i ciemna) oraz dwa gniazda IEC C19 16A.
5. Porty:
6. 1 x USB,
7. 1 x zdalnego włączenia i wyłączenia (ROO),
8. 1 x zdalnego wyłączenia (RPO),
9. 1 x przekaźnika.

Złącze zewnętrznej baterii EBM (External Battery Module).

Pomimo, że tego typu urządzeń raczej się nie rozkręca - w końcu dostęp do wymiany baterii został tak skonstruowany, aby nie było takiej konieczności - to jednak pokusiłem się o to, czego wynik możecie na poniższym zdjęciu. 

Eaton 9PX 3000 jest urządzeniem o podwójnej konwersji (lub też inaczej "online"), a to oznacza, że wchodzące do zasilacza napięcie najpierw przetwarzane jest na napięcie stałe, aby następnie przechodzić do falownika gdzie następuje jego zamiana na prąd zmienny zasilający podłączone urządzenia. Część napięcia stałego w międzyczasie zasila akumulator do którego jest także podłączony falownik, powodując tym samym, że w przypadku wystąpienia braku zasilania następuje bezzwłoczne przełączenie na zasilanie bateryjne.

W przeciwieństwie do układu Line - Interactive, układ online w całości odsperowuje chronione urządzenia od źródła napięcia sieciowego, stanowiąc swego rodzaju prądowy firewall. Kolejną różnicą, o której już wcześniej wspomniałem, jest fakt, że w układzie Line - Interactive przełączenie na zasilanie awaryjne może trwać 10 ms, podczas gdy w testowanym Eatonie - z uwagi na jego charakterystykę - następuje ono bezwzłocznie. Tym samym taki zasilacz sprawdzi się w środowiskach nie tylko IT, ale także w zastosowaniach medycznych, gdzie z uwagi na charakter pracy występujących tam urządzeń, muszą one mieć gwarantowane najlepszej jakości bezprzerwowe zasilanie.

Kolejną cechą Eatona jest posiadanie wewnętrznego układu bypass, który nawet w przypadku awarii nie odetnie zasilania do chronionych urządzeń. Jednocześnie istnieje możliwość dokupienia zewnętrznego układu bypass (nr katalogowy EHBPL3000RPDU1U), który został zaprojektowany tak, aby w przypadku czynności serwisowych zasilacza (lub jego wymiany) możliwe było przełączenie podłączonych urządzeń na zasilanie sieciowe, bez konieczności ich rozłączania.

Trzeba przyznać, że Eaton 9PX 3000 jest urządzeniem, którego zakup powinien być przemyślany. Chodzi tutaj zarówno o dość pokaźną kwotę, jak i specyfikę urządzenia. Czasami może się jednak okazać, że potrzeby przy sporządzaniu zapotrzebowania zostały niedoszacowane i uzyskiwane czasy podtrzymania są niewystarczające. Wtedy istnieje możliwość skorzystania z zewnętrznych baterii, które będą zarządzane przez zasilacz. Będą stanowiły "rozszerzenie" istniejących. 

Noszą one nazwę External Battery Module (EBM) i podłączane są bezpośrednio do zasilacza. Dla testowanego zasilacza przeznaczony został model 9PXEBM72RT kosztujący poniżej 900$, a których może zostać podłączonych w sumie do 4 sztuk.  Sam moduł z przodu wygląda jak zasilacz (brakuje mu tylko panelu zarządzania) i takie ma też rozmiary. Razem z UPSem może zostać zamontowany w szafie rackowej w pozycji poziomej, lub jak na poniższym zdjęciu, w pozycji pionowej. 

Można rzec, że parametry zasilacza awaryjnego to połowa tego czego oczekuje klient. Drugą połowę stanowi oprogramowanie zarządzające i to pomimo faktu, że w przypadku testowanego Eatona chyba wszystkie funkcje można ustawić z poziomu zewnętrznego wyświetlacza LCD.

Intelligent Power Manager to aplikacja, która obsługuje nie tylko model 9PX 3000, ale też wiele innych zasilaczy firmy Eaton. Dostępna jest na wiele systemów operacyjnych, w tym najnowszych Windows 10.

Jej niewątpliwą zaletą jest fakt, że jest to oprogramowanie sieciowe (dostęp na porcie 4679) udostępniające możliwość zarządzania i monitorowania urządzeniami z dowolnego miejsca. Potrafi zarządzać nie tylko zasilaczami awaryjnymi, ale także jednostkami dystrybucji energii (ePDU). Ponadto współpracuje ze środowiskami wirtualnymi, zabezpieczając je przed awariami zasilania. Jest to niewątpliwie udany przykład centralizacji.

Pierwsze uruchomienie wita nas komunikatem logowania. Uwierzytelnienie się przy pomocy domyślnych ustawień admin : admin informuje o konieczności zmiany hasła.

Zarządzanie odbywa się poprzez rozwijalne drzewko / menu po lewej stronie gdzie znajduje się m.in. lista i mapa węzłów (zasilaczy), dzienniki zdarzeń, możliwość aktualizacji zasilaczy, sposoby ich wykrywania jak też ustawienie akcji. Akcjami są zdarzenia po których może nastąpić powiadomienie użytkownika, np. wiadomością e-mail, czy okienkiem pop-up.

Intelligent Power Protector z wyglądu bardzo przypomina poprzednika. Również, jak poprzednik, dostęp do niej uzyskujemy na adresie IP komputera na którym jest zainstalowana i porcie 4679. Co bardziej wnikliwi zapytają, jak to jest możliwe, że dwie różne aplikacje mogą działać na jednym adresie IP i tym samym porcie? Odpowiedź jest prosta. Nie mogą ;-).

Tak więc, jeżeli chcemy zainstalować IPP (skrót od Intelligent Power Protector) to albo odinstalujemy wcześniej opisaną IPM (Intelligent Power Manager), albo ją po prostu wyłączymy. Inaczej się nie da. Wydaje się to niepotrzebnym utrudnieniem, które można by było rozwiązać poprzez zmianę portu na którym aplikacja nasłuchuje. Przynajmniej na pierwszy rzut oka, takie rozwiązanie powinno zadziałać. No, ale może producent ma jakieś ważne powody dla których przyjął taką, a nie inną strategię.

Intelligent Power Protector jest aplikacją wyglądającą bardzo podobnie do wcześniej przedstawionej, aczkolwiek jest przeznaczona do instalowania na urządzeniach posiadający bezpośredni dostęp do zasilacza awaryjnego.

Aplikacja, dzięki hierarchicznemu menu jest czytelna, a ponadto okazuje się być bardzo funkcjonalną. Już ekran startowy, prezentujący w rzeczywistości pracę podłączonego UPSa, oferuje większość informacji, których użytkownik może potrzebować. 

Znajdziemy tam szczegółowe informacje nie tylko o napięciach wejściowych i wyjściowych urządzenia, ale także ich częstotliwości, schemacie pracy urządzenia, jego obciążeniu, jak też obciążeniu grup gniazd (grupy gniazd zostały przedstawione na zdjęciu ukazującym tył urządzenia pod pozycją nr 4).

Ponadto swoje miejsce znalazł także wykres, który w ustawieniach domyślnych prezentuje:

• Napięcie wejściowe,
• Poziom obciążenia,
• Pojemność baterii,
• Czas pracy bateryjnej.

To wszystko w dwugodzinnym przedziale czasu, który jednak można zmienić w przedziale od 1 godziny do 1 tygodnia w opcjach odpowiedzialnych za generowanie wykresu. Również tam można odnaleźć wiele dodatkowych parametrów, które mogą podlegać monitorowaniu. 

Ilość informacji prezentowana na bieżąco powinna zadowolić większość administratorów. Nie udało mi się natomiast odnaleźć możliwości wyeksportowania danych prezentowanych na wykresie, tak aby użytkownik mógł je przenieść do własnej aplikacji w celu wizualizacji danych. Taki drobny szczegół, ale czasami mógłby ułatwić życie.

Ponadto aplikacja oferuje możliwość weryfikacji pracy urządzenia w czasie przeszłym, poprzez logi zwane tutaj „Listą zdarzeń” i „Kalendarz zdarzeń”.

Trzeba tutaj wyróżnić fakt, że powyższe opcje przedstawiają zdarzenia dotyczące obsługiwanego zasilacza. Czyli znajdziemy tu informacje o zaniku zasilania w zasilaczu, przerwie w komunikacji oraz innych zdarzenia i incydentach. Zaś informacje o funkcjonowaniu samej aplikacji Intelligent Power Protector zapisywane są w drzewku „Ustawienia” → „Log”.

Plusem jest fakt, że informacje z „Listy zdarzeń”, jak i „Logu” mogą zostać wyeksportowane do pliku *.csv.

Jak przystało na porządną aplikację, tak i tutaj producent przewidział możliwość tworzenia akcji mających się wykonywać pod wystąpieniu ustawionego przez użytkownika zdarzenia. Zdarzenia mogą obejmować stany:

• Ok – czyli poprawne funkcjonowanie,
• Ostrzeżenie,
• Krytyczny,
• Utrata komunikacji.

Zaś źródłem zdarzeń może być:

• Źródło zasilania,
• Komponenty zasilania,
• Wszystkie widoki.

Administrator może zdefiniować akcję mającą wystąpić po wystąpieniu zdarzenia, jaką może być widoczna na powyższym screenie:

• Wysłanie wiadomości e-mail,
• Wykonanie komendy – np. skryptu, czy uruchomienie aplikacji,
• Powiadomienie

Dzięki takim opcjom administrator może dopasować wiele parametrów mających podlegać monitorowaniu.

Z ciekawszych funkcji IPP jest obsługa redundancyjnego zasilania serwerów. Polega ona na tym, że jeżeli serwer zasilany jest z dwóch zasilaczy awaryjnych o różnej wydajności, to w przypadku braku zasilania może dojść do sytuacji, że słabszy UPS wyśle do serwera komunikat o potrzebie zamknięcia systemu operacyjnego i wyłączenia serwera pomimo, że np. drugi UPS ma jeszcze spory zapas energii. Dzięki IPP można tę sprawę uregulować i dopiero gdy mocniejszy UPS zacznie „padać”, to dopiero ten sygnał zostanie wzięty pod uwagę i serwer zostanie bezpiecznie wyłączony. 

Żyjemy w świecie gdzie informacja stała się narzędziem o niespotykanym dotychczas znaczeniu. Informacja postrzegana w różny sposób: czy to jako news w stacji telewizyjnej, czy też jako materiał do przeczytania w ulubionym przez Was portalu. Ale informacja to nie tylko klasyczne jej rozumienie. Większość dzisiejszych firm, w mniejszym lub większym stopniu korzysta z informacji w swojej działalności. Są to bazy klientów, kontrahentów, bazy magazynowe, czy jeszcze inne, niezdefiniowane tutaj.

Wszystkie one mają jeden wspólny mianownik, jakim jest informatyka. Chyba nie ma już firm, które do zarządzania wyżej wymienionymi przykładami wykorzystywałyby systemy nieoparte na narzędziach IT. Do tego dążyliśmy, dążymy i będziemy dążyć, aby wszystko co możliwe było scentralizowane, zinformatyzowane i najlepiej jeszcze w chmurze, dostępne z dowolnego miejsca na ziemi. Wszak o wygodę, wydajność i oszczędność tu chodzi, które mają być wynikiem przedstawionych procesów. Wszystkie te systemy wymagają zasilania, które musi być podtrzymywane i tu wkraczają właśnie rozwiązania UPS.

Eaton 9PX 3000 to zasilacz awaryjny o naprawdę sporych możliwościach. W tej klasie urządzeń wykonanie po prostu musi stać na wysokim poziomie i tak też jest w tym przypadku.

Oprogramowanie możliwości ma spore i podobnie jak inne firmy, także Eaton wykorzystuje je do obsługi wielu zasilaczy. Można dzięki niemu ustawiać alerty i powiadomienia oraz zarządzać wieloma zasilaczami w sieci. Niewiele rzeczy tak irytuje jak kilkanaście różnych programów do obsługi kilkunastu urządzeń, więc tutaj centralizacja jest jak najbardziej na miejscu.

Funkcja bypassu i dołączania zewnętrznych modułow baterii (EBM) jest czymś co znacznie podnosi wartość urządzenia oraz czyni go podatnym na mogące występować w przyszłości zmiany w zabezpieczaniu chronionych urządzeń. 

Jeżeli ktoś chciałby zakupić takiego super-UPSa w domu, to odradzam z tego względu, że posiada on wentylatory, które non stop pracują powodując wyraźnie słyszalny szum. To po pierwsze.

Po drugie. Eaton 9PX 3000 wyposażony jest w funkcję "zimnego startu", więc możecie go wykorzystać jako power banka dla swoich smartfonów. Wyobraźcie sobie jak długo moglibyście poszukiwać dzięki niemu pokemonów ;-).  A to, że jest duży i ciężki? No cóż… Czasami posiadanie super sprzętu wymaga poświęceń ;-).

Jednak taki problem, to nie problem. W końcu od czego są wózki bagażowe? Zawsze można go wsadzić na taki wózek i ciągnąć za sobą jak walizkę na kółkach… 

Na koniec taki mały sucharek:

Co mówi informatyk, gdy braknie prądu?

- UPS…

• Bardzo duże możliwości konfiguracyjne,
• Wysoka jakość wykonania,
• Bardzo duże możliwości konfiguracji poprzez przedni panel,
• Możliwość podłączania zewnętrznych modułów baterii,
• Funkcja Bypass,
• Wysoka wydajność,