Międzynarodowy zespół badaczy przyjrzał się bliżej składowi ciała niebieskiego, którego uderzenie zakończyło erę dinozaurów. Punktem wyjścia była szczegółowa analiza śladów metali — przede wszystkim niklu — zachowanych w globalnej warstwie osadu znanej jako granica KPg, oddzielającej kredę od paleogenu. To właśnie ta warstwa wiązana jest z impaktem, po którym doszło do masowego wymierania większości gatunków na Ziemi.
Od lat toczył się spór, czy katastrofę wywołała planetoida, czy kometa. Nowe ustalenia wyraźnie kierują jednak uwagę na planetoidę — i to o konkretnych cechach. W projekt zaangażowany był m.in. dr Philippe Claeys z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, a celem prac było możliwie precyzyjne ustalenie pochodzenia impaktora.
Granica KPg wyróżnia się obecnością metali wyjątkowo rzadkich w skorupie ziemskiej, jednak kluczowa okazała się specyficzna sygnatura izotopowa niklu. Na tej podstawie naukowcy doszli do wniosku, że planetoida Chicxulub była chondrytem węglowym z rzadkiej grupy Ornans, obejmującej zaledwie około 5 proc. znanych meteorytów. Badacze podkreślają, że nie jest to typ materiału, który najczęściej kojarzy się z okazami spotykanymi w muzealnych zbiorach.
Start Starshipa już wkrótce. Specjalistyczne kamery już gotowe
Chondryty węgliste Ornans mają wyraźny niedobór substancji lotnych, takich jak siarka, woda czy cynk, w porównaniu z najbardziej rozpoznanymi meteorytami. Jak ujął to dr Philippe Claeys: "Chondryty węgliste Ornans zawierają znacznie mniej pierwiastków lotnych, w tym siarki, niż inne rozpoznane dotychczas typy meteorytów". Taka charakterystyka stawia pod znakiem zapytania część dotychczasowych modeli opisujących, co dokładnie przesądziło o skali środowiskowych skutków uderzenia.
W wielu wcześniejszych ujęciach kluczową rolę w łańcuchu zdarzeń po impakcie przypisywano siarce dostarczonej przez impaktor — miała ona sprzyjać powstawaniu chmur pyłu ograniczających dopływ światła słonecznego, prowadząc do globalnego ochłodzenia i zapaści ekosystemów. Najnowsze wyniki sugerują jednak, że decydujący mógł być inny element: ilość drobnego pyłu wyrzuconego do atmosfery, a nie sama zawartość siarki w planetoidzie.
Zespół zaznacza, że nowe dane nie podważają samej teorii impaktu jako przyczyny wymierania dinozaurów, ale korygują to, co mogło być głównym "napędem" katastrofy środowiskowej. Badacze zwrócili też uwagę, że udział tak rzadkiego typu chondrytu rysuje obraz wydarzenia jako wyjątkowo pechowego dla ziemskiej fauny. Prace opublikowano w otwartym dostępie w czasopiśmie Science Advances, a kolejnym krokiem ma być dalsza analiza próbek z warstwy granicznej, by jeszcze dokładniej określić skład i pochodzenie ciała niebieskiego, które zakończyło dinozaurzą erę.
Badania zostały opublikowane w otwartym dostępie w czasopiśmie Science Advances, a wyniki mogą doprowadzić do nowych interpretacji przyczyn masowych wymierań w historii naszej planety. W przyszłości naukowcy planują dalszą analizę próbek materiału z warstwy granicznej, aby jeszcze precyzyjniej określić skład i pochodzenie ciała niebieskiego, które zakończyło dinozaurzą erę.
