Zespół badaczy z kilku instytucji skoncentrował się na wewnętrznych partiach Obłoków Magellana, gdzie występują szczególnie silne zagęszczenia gwiazd. To właśnie te fragmenty przez lata pozostawały trudne do wiarygodnego "prześwietlenia", a nowe pomiary mają pomóc lepiej zrozumieć budowę i ewolucję najbliższych sąsiadek Drogi Mlecznej.
Do obserwacji wykorzystano VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy), który rejestrował centralne regiony obu galaktyk w podczerwieni. Analiza objęła obszary o powierzchni około 1,77 stopnia kwadratowego w każdej z nich – w tym jądro Wielkiego Obłoku Magellana oraz centralne zagęszczenie Małego Obłoku Magellana. Są to miejsca o bardzo dużej liczbie gwiazd zanurzonych w znacznych ilościach gazu i pyłu, co potrafi ograniczać możliwości obserwacyjne nawet tak znanych instrumentów jak Gaia czy Hubble.
W sumie wykonano około 40 ujęć wybranych rejonów, a ich połączenie pozwoliło stworzyć obszerny katalog obejmujący blisko 2,5 mln obiektów. Około dwie trzecie z nich badacze interpretują jako pojedyncze gwiazdy, natomiast reszta może odpowiadać układom złożonym albo odległym galaktykom widocznym w tle.
DLA CIEBIECyfrowy Polak - Wykluczenie cyfrowe
Zebrane dane już znajdują zastosowanie w kilku typach analiz: od wyznaczania ruchów własnych gwiazd, przez badania gwiazd pulsujących typu zmiennego, po śledzenie procesów formowania się gwiazd. Naukowców interesują także możliwe struktury wewnętrzne bardzo starych osiedli gwiezdnych w tych galaktykach. Profesor Maria-Rosa Cioni z Leibniz Institute for Astrophysics zwróciła uwagę, że centralne części galaktyk są wyjątkowo wymagające obserwacyjnie, bo pył przysłania widok, a gęsto upakowane gwiazdy trudno rozdzielić.
Jednym z najważniejszych efektów przeglądu VISTA ma być możliwość dokładniejszego wskazania, w jakich miejscach znajdują się centra obu galaktyk. Regularne pomiary zmian jasności wybranych gwiazd pomagają też lepiej odtwarzać trójwymiarową strukturę jąder. Autorzy pracy podkreślili, że te obserwacje umożliwiają rejestrowanie subtelnych ruchów gwiazd w centralnych rejonach, co przekłada się na precyzyjniejsze wyznaczanie położenia środków Wielkiego i Małego Obłoku Magellana.
Udostępnienie zestawu danych ma pozwolić astronomom z całego świata na kolejne, bardziej szczegółowe badania wnętrz Obłoków Magellana. Opublikowany katalog może stać się ważnym narzędziem do analiz historii i bieżącej aktywności tych galaktyk, a także do poszukiwania kolejnych informacji o ich strukturze. Pełne wyniki mają się wkrótce ukazać w czasopiśmie "Astronomy & Astrophysics", a prace zespołu kierowanego przez Marię-Rosę Cioni już przyciągają uwagę środowiska astronomicznego.
Redaktor serwisu WP Tech. Od ponad 10 lat codziennie pisze o astronomii, astrofizyce, kosmologii i eksploracji przestrzeni kosmicznej. Od samego początku stara się zostać prawdziwym kronikarzem pierwszych kroków ludzkości ku gwiazdom. Tak się dobrze złożyło, że przypadło mu żyć w czasach, w których ludzkość dokonuje fenomenalnych odkryć i po raz pierwszy w historii ma szansę zajrzeć na kres wszechświata i postawić stopę na innej planecie. Poza pracą - miłośnik psów i wielokilometrowych spacerów po lasach Wielkopolski.
