AMD A10-7800 - 65 czy 45 W TDP?

Firma AMD sukcesywnie uzupełnia swoją najnowszą rodzinę APU (procesorów ze zintegrowaną grafiką) Kaveri o kolejne modele. Na naszych łamach mieliśmy dotychczas okazję testować topowy model A10-7850K:

• Premiera AMD Kaveri - najmocniejszy model w akcji
• AMD Kaveri - testy gier na zintegrowanej grafice
• AMD Kaveri i Dual Graphics

Mieliśmy również okazję sprawdzić w działaniu laptopa wyposażonego w APU AMD FX-7600P.

Dziś w naszej redakcji gości model A10-7800 - bez literki K w nazwie, a więc nie przeznaczony dla podkręcających entuzjastów. Do jego zalet można zaliczyć przede wszystkim obniżony pobór energii oraz równie mocną zintegrowaną grafikę jak w topowym modelu. Układ graficzny zintegrowany z APU Kaveri umożliwia bezproblemową rozgrywkę w wymagające gry w rozdzielczości Full HD - konieczne jest jednak obniżenie detali.

Ogólnie rzecz biorąc, A10-7800 różni się od modelu A10-7850K tylko niższymi taktowaniami rdzeni CPU oraz brakiem możliwości podkręcania za pomocą mnożnika. W zamian uzyskujemy niższe TDP (65W w stosunku do 95W topowego modelu), które... może być jeszcze niższe. Układ graficzny jest dokładnie taki sam jak zastosowany w modelu 7850K. 

Jedną z zalet tego modelu APU jest między innymi konfigurowalne TDP - za pomocą jednego ustawienia w UEFI BIOS możemy zmienić maksymalne TDP z 65W na 45W, co skutkować będzie niższym poborem energii, mniejsza ilością wydzielanego ciepła oraz oczywiście nieco niższą wydajnością.

Zegary CPU i GPU potrafią wówczas pracować z najwyższymi taktowaniami tylko przez krótki czas. Poniższy zrzut ekranowy pokazuje, że przy maksymalnym obciążeniu wszystkich rdzeni taktowanie spada do 3 GHz (przy 65W TDP jest to wartość 3,5 GHz). Przypomnijmy, że możliwość zmiany TDP posiada również testowany przez nas uprzednio model A10-7850K, ale naszym zdaniem, nie po to kupuje się (droższy) model z odblokowanym mnożnikiem przeznaczony do podkręcania, by potem obniżać mu TDP i wydajność.

Taktowanie CPU przy maksymalnym obciążeniu rdzeni i TDP obniżonym do 45W

Ogólna wydajność A10-7800 nie będzie dużo się różnić od A10-7850K. Niższe zegary procesora nieco zmniejszą jego możliwości, jednak kluczową zaletą jest niższy pobór energii, który dodatkowo możemy konfigurować za pomocą cTDP. Jak zmiana TDP wpływa na wydajność APU? Sprawdzimy to już za chwilę.

Pomimo zastosowania w APU nowych rdzeni Steamroller, nie należy oczekiwać dużej wydajności w tej kwestii, zwłaszcza, że mamy do czynienia z modelem o obniżonym TDP. Należy też pamiętać, że siłą APU AMD jest mocna zintegrowana grafika, która dzięki HSA potrafi razem z rdzeniami procesora pracować równocześnie nad tym samym zadaniem.

Testy w grach przeprowadziliśmy w trzech ustawieniach:

• ustawienia standardowe (TDP 65W) z RAM 2133 MHz
• ustawienia standardowe (TDP 65W) z RAM 1866 MHz
• zoptymalizowane TDP 45W z RAM 1866 MHz

Zmiana TDP nie wpływa dramatycznie na wydajność w grach - A10-7800 z pamięciami 1866 MHz wciąż radzi sobie świetnie i to w rozdzielczości Full HD. Najprostszym zwiększeniem wydajności APU nie jest podkręcanie, ale po prostu zastosowanie szybszych pamięci, co daje bardzo wymierne wyniki w grach.

W przypadku Borderlands 2 i Sleeping Dogs jest podobnie. A10-7800 radzi sobie świetnie, a przy obniżonym TDP wydajność spada w niewielkim stopniu.

APU AMD A10-7800 przetestowaliśmy w dwóch ustawieniach:

• ustawienia standardowe (TDP 65W) z RAM 1866 MHz
• zoptymalizowane TDP 45W z RAM 1866 MHz

Zmniejszenie TDP do 45W odbija się zarówno na renderowaniu z wyłączoną, jak i włączoną akceleracją GPU. Jeśli oprzemy się wyłącznie na rdzeniach procesora potrwa ono o 2 minuty dłużej, ale przy znacznie niższym poborze mocy. Co ciekawe, w nielicznych przypadkach rdzenie Kaveri mogą okazać się słabsze od rdzeni poprzedniej generacji, ze względu na niższe taktowanie (np. 7800 vs 6700). W kolejnych testach taka sytuacja już nie występuje.

Oczywistym jest, że obniżenie TDP z 65 do 45 W musiało się odbić na wydajności. Dzięki takiemu zabiegowi możemy umieścić komputer oparty na APU z znacznie mniejszej obudowie, bowiem zapotrzebowanie na energię i wydzielanie ciepła znacznie spada.

Zmiany TDP dokonamy za pomocą funkcji cTDP w UEFI BIOS płyty głównej. Jak funkcja zmiany TDP wpływa na pobór energii elektrycznej? 

Jak widać zmiana TDP z 65 na 45W niewiele zmieni w przypadku mało wymagających zadań. Najwięcej energii pobierają rdzenie procesora i najwięcej energii zaoszczędzimy w przypadku zadań obciążąjacych wszystkie rdzenie. W krańcowych sytuacjach (obciążenie wszystkich rdzeni CPU) możemy obniżyć pobór mocy nawet o 25 W! Przy ustawieniu TDP na 45 W, zarówno CPU i GPU mogą sięgać szczytu swoich możliwości (3,9 GHz i 720 MHz), ale budżet energetyczno-cieplny kończy się błyskawicznie i zaczynają one działać przy zmniejszonym taktowaniu, powracając na chwilę do maksymalnego gdy tylko sytuacja na to pozwala.

Przy ustawieniu 45 TDP układ GPU pracuje przez większość czasu z obniżonym taktowaniem

Poprzednika A10-7800, czyli model A10-6700 nazwaliśmy najciekawszym modelem APU na rynku. Oba APU są modelami o obniżonym TDP, które nie pobierają tyle energii co topowe modele. Ich możliwości są niewiele mniejsze, ale można je montować w mniejszych obudowach, stosując mniejsze systemy chłodzące. A10-7800 przynosi również konfigurowalne TDP, które można w UEFI BIOS przestawić z 65W do 45W. Jak wykazały nasze testy, przynosi to spadek poboru energii, przy akceptowalnym spadku wydajności - w grach jest on naprawdę niewielki!

APU AMD A10-7800 nie jest przeznaczony dla miłośników podkręcania. W nazwie nie znajdziemy literki K, a więc mnożniki procesora i możliwość zmiany taktowania układu graficznego została zablokowana. Oczywiście możemy efektywnie podkręcać układ stosując szybsze pamięci RAM (bezproblemowa obsługa RAM do 2400 MHz), jak i podkręcać (jak za dawnych lat) za pomocą magistrali systemowej. Zwiększając taktowanie magistrali systemowej zwiększamy równocześnie taktowanie procesora, układu graficznego i pamięci RAM.  Jeśli np. zależy nam na podkręceniu układu graficznego, zmniejszamy odpowiednio mnożniki RAM i procesora, tak by sprawdzić granicę podkręcania GPU. Jako, że opieramy podkręcanie na zmianie magistrali, wiele tu zależy również od możliwości płyty głównej. A10-7800 udało nam się podkręcić do 4,2 GHz, a więc pomimo braku odblokowanego mnożnika jest on bardzo podatny na podkręcanie.

Oczywiście, podobnie jak poprzednik A10-7800 nafaszerowany jest technologiami AMD. Mamy ty hUMA / HSA (wspólne adresowanie pamięci przez CPU i GPU / równoczesna praca nad tym samym zadaniem rdzeni CPU i GPU), mamy tu True Audio czy też Mantle. Wiele z tych technologii wciąż czeka na bardziej powszechne wykorzystanie, jednak wdrożenie jej do popularnych pakietów jak Adobe, z pewnością można zapisać na duży plus. Można powiedzieć, że to wciąż mało, bo liczba akcelerowanych efektów w Photoshopie wciąż nie powala, ale równocześnie sytuacja dynamicznie rozwija się na korzyść właścicieli APU AMD. Wiemy już, że Grand Theft Auto V będzie wykorzystywać technologię Mantle, a to naprawdę doskonała nowina.

GrassFX - zewnętrzna grafika generuje obraz, a zintegrowana zajmuje się fizyką

Inne nowinki? Tu z pewnością warto wspomnieć o technologicznym demie GrassFX. Pozwala ono na wykorzystanie zintegrowanej z APU grafiki do generowania efektów fizycznych, podczas gdy generowaniem obrazu zajmuje się zewnętrzna karta graficzna. Dzięki temu moc obliczeniowa integry się nie marnuje i zyskujemy kolejne cenne klatki na sekundę. Pomysł zacny, ale z oklaskami wstrzymajmy się do momentu, kiedy ta technologia zostanie wdrożona do gier.

65/45W TDP w połączeniu z mocną zintegrowaną grafiką (układ identyczny jak ten zastosowany w topowym modelu 7850K) i przyzwoitą wydajnością rdzeni procesora sprawia, że naszym skromnym zdaniem jest to aktualnie najciekawszy model APU AMD na rynku, który umożliwia zbudowanie mini komputera o sporej wydajności - pozwalającego grać w rozdzielczości Full HD, o wystarczającej wydajności dla przeciętnego użytkownika w programach użytkowych i który może z powodzeniem akcelerować obliczenia za pomocą OpenCL (np. Sony Vegas Pro). Szkoda jedynie, że jego cena nie jest odrobinę niższa, co pozwoliłoby mu skuteczniej konkurować z zestawami tani procesor + tania zewnętrzna karta graficzna.