TOP-10 karty graficzne - wrzesień'08

W przeciągu trzech miesięcy, które dzielą nas od ostatniego podsumowania TOP-10, rynek kart graficznych podlegał nieustannym roszadom. Zamieszanie związane z pojawianiem się co chwilę nowych konstrukcji miało oczywiście dwa podstawowe skutki. 

Pierwszym, negatywnym jak by na to nie patrzeć, jest coraz trudniejszy wybór pomiędzy kartami. Te z segmentów, które jeszcze dwa, trzy miesiące temu celowały wyżej, zostały obecnie zepchnięte do roli starszych i mniej wydajnych braci. 

Aspektem pozytywnym jest zaś fakt spadania cen niemal we wszystkich przedziałach, a co za tym idzie, część „grafik”, na które nie moglibyśmy sobie wtedy pozwolić, dziś będzie dostępne już dla zdecydowanie szerszej rzeszy odbiorców.

Co zatem zmieniło się od ostatniego podsumowania TOP-10?

Przede wszystkim mieliśmy za sobą udane premiery kart GeForce GTX 260/280 od nVIDII, oraz  prezentację rodziny Radeon HD4800 koncernu ATi/AMD. 

W międzyczasie nVIDIA wycofywała z rynku serię GeForce 8, zastępując ją tam gdzie to możliwe nowymi 9-kami. I tak oprócz GeForce 9800GTX oraz 9600GSO otrzymaliśmy do dyspozycji mainstreamowe 9800GTX+, 9800GT a także nieco „ubogi” w shadery i szynę pamięci „low-midend” w postaci 9500GT.

Na swoje premiery czekają ponadto karty serii Radeon HD4600, których prezentację korporacja ATi/AMD przewidziała już na pierwszą połowę września. Czy będzie równie udana jak w przypadku HD4850/70 przekonamy się po pierwszych testach. Już teraz wiadomo, że będzie to typowy middle-end z 320-oma jednostkami SP przy szerokości szyny zewnętrznej 128-bit. Wydajnościowo może być więc nieco słabiej od serii HD3800, pomijając oczywiście tryby AA, oraz lepsze wsparcie dla generowania realistycznej fizyki zgodnej z modelem Havok.

Wracając do kart, które obecnie znajdują się już na rynku, równoczesne istnienie zapasów magazynowych kart GeForce serii 8-iem, czy Radeonów HD3800/3600, nie ułatwiają nam wyboru także wśród nowości.

W obecnym, wrześniowym podsumowaniu postaram się zatem pomóc w tym wyborze. Głównym czynnikiem oddzielającym od siebie poszczególne segmenty będzie oczywiście cena, oraz to co za tę cenę otrzymamy, a więc mówiąc w skrócie – prezentowana wydajność.

• 3Dmark Vantage GPU Score ENTRY: 6000~7500 punktów

„Low-Mid Performance”, to segment w którym producenci prześcigają się w dodawaniu „cudownych” właściwości swoim produktom. Jednym z dobitnych przykładów takich praktyk może być chociażby wyposażanie kart w 512MB, czy 1GB wolnej pamięci DDR2. 

Biorąc pod uwagę docelową grupę odbiorców (praca pod systemem, multimedia, czasem mniej wymagająca gra) taka ilość pamięci, przy założeniu oferowanej wydajności, jest zupełnie nie potrzebna. Grając w rozdzielczości 1024x768, czy 1280x1024 – 256MB, w przypadku mniej wymagających tytułów, to ilość zdecydowanie wystarczająca. 

Bardziej istotny okazuje się tu typ oraz prędkość pracy modułów pamięci jakie zaoferuje nam producent karty. Jeśli to możliwe szukajmy zatem kart z kośćmi GDDR3 o czasach dostępu 1.2ns (1600MHz w trybie DDR).

Mniej lub bardziej godnymi polecenia w tym zakresie cenowym będą nowe GeForce'y 9500GT, posiadające rdzeń wykonany w 65nm, niezłe wsparcie dla multimediów (PureVideo HD z „procesorem” wideo VP3) oraz zaawansowany model zarządzania energią (HybridPower). Wydajność może na kolana nie powala, jednak karta łączy kilka cech, z których najważniejszą jest rzecz jasna multimedialność w niskiej cenie. 

Gry stanowią raczej niewielki odsetek zainteresowania. Niższe rozdzielczości nie powinny sprawiać jednak tej karcie kłopotów, nawet i w nowych tytułach. Detale trzeba już jednak będzie obniżyć przynajmniej do poziomu średniego (medium).

Warto zwrócić uwagę na karty z jednej strony najtańsze – cena, a z drugiej na nieco droższe, ale i lepiej wyposażone oraz wykonane – jakość. 

Pierwszą kartą którą można tu polecić jest „pasywny” Gainward, posiadający standardowe zegary zgodne z modelem referencyjnym 

Z drugiej strony jeżeli oczekujemy wyższej jakości wykonania możemy pokusić się o dołożenie kilkudziesięciu złotych do produktu np. Gigabyte, z tym że w niektórych sklepach, w podobnej cenie, możemy znaleźć Radeona HD3850 256MB, czy GeForce 8800GS. Jak wiadomo są to karty niemal dwukrotnie szybsze od 9500GT, stąd tę ostatnią polecać można właściwie tylko jako uzupełnienie podstawki multimedialnej.

Gigabyte 9500GT GDDR3 512MB (550/1600) MHz

W nawiązaniu do prezentowanych wykresów wydajności nowa 9500GT-ka posiada wydajność nieco wyższą od poprzedniego mid-endu jakim był GeForce 8600GT.

Dla zapalonych graczy ten segment jednak nie istnieje. „Rasowe” karty graficzne zaczynają się dopiero od kolejnego przedziału cenowego.

• 3Dmark Vantage GPU Score ENTRY: ~16,000 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 3300~3500 punktów

Zakres cenowy do 300 zł, obejmuje obecnie karty pokroju GeForce 8800GS / 9600GSO, a także niektóre tańsze konstrukcje oparte o 9600GT – np. proponowane przez Palita. Od poprzedniego zestawienia „zdegradowane”, o segment niżej, zostały również Radeony HD3850 - wersje z 256MB pamięci mieszczą się już także w tym zakresie. 

Jak mogliście zauważyć po testach tych kart, GeForce 8800GS / 9600GSO będzie wyborem nieco lepszym od  wspomnianego Radeona, choć i karta ATi/AMD jest także warta uwagi – szczególnie ze względu na wsparcie dla API DirectX10.1 oraz wbudowaną sprzętową jednostkę wspomagania wideo (UVD).

Przestrzec należy jednak przed wynalazkami typu ASUS „Magic” (odsyłam do opisu segmentu Low-Mid). Producentowi jak widać zalegają na magazynach duże ilości pamięci DDR2, których chyba nie było już gdzie upchnąć. Dla kart pokroju 9600GSO czy Radeon HD3850, instalowanie pamięci tego typu to niemal „profanacja” i spychanie ich jedynie do roli wyświetlaczy obrazu.

Jeżeli w cenie do 300 zł natkniemy się na kartę GeForce 9600GT z 512MB pamięci GDDR3, nie zastanawiajmy się długo. Daleko szukać nie trzeba – karta Palita będzie tu jak znalazł.

Ten sam producent oferuje karty 9600 GSO w podobnej cenie, jednak wyposażone w 768MB pamięci lokalnej. Podwojona ilość ramu może przydać się już w rozdzielczości 1680x1050 i uaktywnionym trybie AA, nie wspominając także o mocno obciążającym podsystem pamięci Stalkerze. Przeszkadzać może tu jedynie głośność systemu chłodzenia, które do najcichszych raczej nie należy. 

Stosunkowo ciche za to będą karty Gigabyte wyposażone w nowy moduł produkcji Zalmana: VF830-(AL)CU, z tym że tu już musimy postawić na kompromis godząc się na „jedynie” 384MB pamięci GDDR3.

Palit 9600GSO GDDR3 768MB (550/1800)MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 3300~3600 punktów

Mając do wysupłania kilkadziesiąt złotych więcej, już za około 350 zł dostaniemy GeForce'a 9600GT lub 512-magabajtową wersję Radeona HD3850. Bez dwóch zdań jednak, lepszym wyborem będzie 9600GT, który w większości przypadków (testów) radzi sobie z powodzeniem nawet z Radeonem HD3870.

Kupując kartę opartą o GeForce'a 9600GT, nie warto przepłacać za dodatkowe 1GB pamięci RAM. W tym przedziale wydajnościowym to nadal czysty marketing. Karta pozwoli nam już pograć w rozdzielczościach 1280x1024 oraz 1440x900, w przypadku niektórych gier, nawet z uaktywnionym antyaliasingiem. 64-shaderowa karta 9600GT posiada także tę przewagę nad 9600GSO / 8800GS, iż wyposażona jest w 16 jednostek renderujących ROP oraz pełną 256-bitową szynę pamięci. Mniejsza liczba shaderów (64 vs 96) przekłada się na wydajność tylko w nielicznych, wybranych tytułach.

Przykładowe, godne zainteresowania karty z tego segmentu, to nie tylko stosunkowo tani Palit, ale również produkty Galaxy z Coolermasterem, nieco cichszy Gigabyte z Zalmanem, oraz konstrukcja Gainwarda. Wszystkie te produkty cenowo oscylują wokół 320-350zł.

Osoby, które lubią poczekać na rozwój sytuacji, mogą dużo zyskać „uzbrajając” się w cierpliwość. ATi/AMD już po 10 września zaprezentuje nowe akceleratory skierowane w ten właśnie segment. Karty te  mogą, ale też niekoniecznie muszą być silną konkurencją dla produktów wymienionych w dwóch ostatnich przedziałach (300 i 350zł). Warto więc chyba nieco poczekać.

Galaxy 9600GT GDDR3 512MB (675/2000) MHz Coolermaster v2

Palit 9600GT GDDR3 512MB (650/1800) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 5000~6000 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: 3000~4000 punktów

Karty w cenie 450-500 zł to najchętniej wybierane konstrukcje służące w głównej mierze jako wydajna, ale jeszcze niezbyt droga „podstawka” do gier. W tym segmencie zaszły chyba najistotniejsze zmiany. Po premierze Radeona HD4850 rynek nie bez powodu niemal „oszalał” na ich punkcie. Świetna cena na starcie, zmusiła producenta GeForce'ów do obniżenia także swoich cen i zdeprecjonowania segmentowego produktów z serii 9600GT oraz 8800GT. 

Skutkiem „agresywnej” polityki ATi/AMD jest właśnie produkt w cenie około 450-480zł, który w niektórych zastosowaniach konkuruje jak równy z równym ze sporo droższymi kartami GeForce 9800GTX/9800GTX+. W podobnych cenach możemy także dostać „nowego” GeForce'a 9800GT, który, nie ma co ukrywać, odstaje już wydajnościowo od propozycji ATi w postaci HD4850.

Jeżeli bierzemy pod uwagę cenę karty z Radeonem HD4850 w roli głównej, szukajmy produktów „najtańszych”. Tym bardziej, że modele z chłodzeniem referencyjnym posiadają identyczne płytki PCB oraz rozmieszczenie elementów. 

Wyjątkiem jest tu Palit, który wprowadził dwa modele z własną, alternatywną wersją płyty  oraz autorskim systemem chłodzenia. Zmienione chłodzenie można znaleźć także na produktach Sapphire'a, z tym że karty z serii Toxic są już tu znacznie droższe. 

Jeżeli chodzi o modele standardowe, godnymi polecenia będą karty Gigabyte'a, Powercolor, MSI, ASUSa, czy Sapphire. Kupując jedną z nich patrzmy zatem głównie na cenę oraz wyposażenie dodatkowe dołączone do danej karty. Dodatkowy ocerclocking będzie zależał nie tyle od producenta, a bardziej od danego egzemplarza oraz naszej znajomości tematu podkręcania tych kart.

Gigabyte HD4850 GDDR3 512MB (625/1800) MHz

Palit HD4850 GDDR3 512MB (625/1986) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 6000~6500 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: 3800~4000 punktów

Dokładając kolejne (niecałe) 100zł będziemy mieć do dyspozycji całą gamę kart opartych o GeForce 9800GTX lub 9800GTX+. W przypadku tego pierwszego, niższe zegary oraz nieco leciwa technologia wykonania rdzenia, powodują iż staje się on zupełnie nieopłacalny w cenie około 500zł. 

GTX z plusikiem pomimo podniesionych zegarów, jest już nieco szybszy od HD4850, ale tylko w wybranych tytułach, oraz wtedy kiedy nie uaktywnimy antyaliasingu x8.

Zakładając że w kilku tytułach karta jest szybsza od Radeona HD4850, oraz że w kilku jest także wolniejsza i tak obydwie konstrukcje stworzone są do grania przy tych samych detalach i tej samej rozdzielczości. Drobne korekty wydajności możemy przeprowadzić natomiast przy pomocy dodatkowego overclockingu. 

Tym sposobem nie uda się jednak „przeskoczyć” do kolejnego segmentu. Tam znajdziemy już bardzo wydajnego Radka HD4870. Mimo wszytko jednak kilka klatek na sekundę więcej w nadchodzących grach będzie można z pewnością spożytkować.

Gigabyte 9800GTX+ GDDR3 512MB (738/2200) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 6800~7000 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: 4000~4200 punktów

Znacznie potaniały karty wyposażone w dwa układy RV670XT – tzw „dwurdzeniówki”, a więc Radeon HD3870X2. Trzy miesiące temu ich cena oscylowała wokół 1200zł. Dziś dostaniemy już takiego „dwuchipowego” potworka niemal za połowę tej ceny. 

Jest jednak jeden mały, ale rzutujący na całość, problem. Zaprezentowane pod koniec czerwca Radeony HD4870 przy niewiele wyższej cenie (choć to prawie całe 100zł), oferują już nie tylko wyższy ale i bardziej „stabilny” framerate w grach. W przypadku wydajnych kart jednoprocesorowych, nie ma także tylu problemów ze sterownikami.

Kartę HD3870X2 można więc polecać tylko do specyficznych zastosowań – gier „dedykowanych” dla systemu CrossFire. Z drugiej strony, każdy użytkownik takiej karty, inwestując nie małą sumę, chciałby dobrze zainwestować swoje oszczędności i mieć pewność że będzie można przez jakiś czas bezstresowo pograć w najnowsze tytuły. Tu, jak widać po wynikach chociażby w Crysis, takiej gwarancji po prostu nie ma.

Dla ostrożnych bezpieczniej będzie więc ulokować swoje złotówki w kartach nieco droższych np.: HD4870 lub też nieco tańszych HD4850 / 9800GTX+. Odważni, mogą się jeszcze na taką kartę skusić, tym bardziej, że będzie to już praktycznie ostatni dzwonek. Karty powoli opuszczają sklepowe półki, robiąc miejsce dla kolejnego „dwuchipowca”: Radeona HD4850X2.

Ciekawą propozycją wciąż będzie dwu-wentylatorowy ASUS, z autorskim solidnym chłodzeniem oraz czterema wyjściami DVI (Dual).

ASUS HD3870X2 GDDR3 2x512MB (825/1800) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 7800~8200 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH 4800~5200 punktów

W tym przedziale znajdziemy już karty Radeon HD4870. Segment do 750zł pozwala na bardzo płynną rozgrywkę w wysokich rozdzielczościach, przy uaktywnionych wszelkich wspomagaczach obrazu w postaci filtrowania anizotropowego oraz wygładzania krawędzi jednocześnie. Wyjątek od reguły stanowi tu nieciekawie zoptymalizowany Crysis, ale na podstawie jednej gry nie można wyciągać zbyt daleko idących wniosków.

Karty z powodzeniem konkurują z niedawną nowością od nVIDII w postaci GeForce GTX260 i choć minimalnie ustępują GTX'owi, zdecydowanie charakteryzują się lepszym współczynnikiem wydajności do ceny. Ich największym minusem jest jednak wysoki, jak na produkt „jednordzeniowy”, pobór energii oraz znaczne nagrzewanie się całej konstrukcji. Ten drugi problem można jednak skutecznie obejść stosowną edycją profilu prędkości wentylatora w sterownikach.

Ponownie, jak miało to miejsce przy kartach HD4850 szukajmy produktów najtańszych, biorąc pod uwagę nie tylko cenę ale również wyposażenie. Dobrą cenę za swój produkt proponują GeCube, Gigabyte oraz Powercolor. W tym przypadku jednak na wiele dodatków dodawanych do „pudełka” już raczej nie ma co liczyć.

GeCube HD4870 GDDR5 512MB (750/3600) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 7800~8400 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: 5200~5400 punktów

Kolejny przedział, który odgraniczamy bardziej ceną aniżeli wydajnością. GeForce GTX 260 to jedna z ostatnio prezentowanych kart, odznaczająca się stosunkowo dobrym współczynnikiem cena – wydajność, a więc prezentująca tzw wymierną opłacalność. Jeżeli stać nas na tę kartę, z czystym sumieniem można ją polecić do użytkowania pod kątem gier odpalanych na monitorach o dużych (rzędu 22” / 24”) przekątnych ekranu.

Czy warto jednak dokładać niemal 100zł do Radeona HD4870, biorąc pod uwagę przekrojowe testy obydwu kart, to już bardzo trudne pytanie. Możemy się oczywiście kierować z jednej strony zawartością  kieszeni, a z drugiej preferencjami producenckimi w zakresie firmy dostarczającej danego chipa. Obawy mieć nie powinniście, na obydwu tych kartach nikt bowiem „stracić” nie powinien.

GeForce GTX 260, którego można tu polecić (biorąc pod uwagę cenę + jakość) może pochodzić od Gigabyte lub Zotaca. Nie polecam w tej kategorii produktów podkręconych fabrycznie ze względu na zbyt wygórowaną cenę, oraz możliwości O/C na poziomie modeli standardowych. Będą to karty dla wąskiego grona użytkowników, którzy podkręcać nie chcą, bądź nie potrafią a cena jaką wysupłać trzeba za dany produkt nie stanowi dla nich żadnej bariery.

Względną przewagą tej konstrukcji nad HD4870 jest nie tylko niższa temperatura pracy, niższy pobór energii, ale również większa ilość pamięci montowana na PCB. 896MB to sporo, jednak aby to wykorzystać, musimy celować w wysokie rozdzielczości. Tu także nic nie stoi na przeszkodzie, aby w podobnej cenie kupić Radeona wyposażonego w „całe” 1GB pamięci szybkich modułów GDDR5.

Gigabyte GTX260 GDDR3 896MB (576/2000) MHz

Zotac GTX260 GDDR3 896MB (576/2000) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: 9700~10,000 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: 6700~7000 punktów

Do 1200-1300zł będziemy mogli już dostać “megawypasionego” GeForce GTX 280. Nie kupujmy jednak tej karty (dotyczy to wszystkich bardzo wydajnych konstrukcji), jeżeli nie dysponujemy wystarczająco nowoczesnym i szybkim procesorem oraz monitorem przynajmniej 24”, a nawet 30”; karta będzie wtedy tylko i wyłącznie niepotrzebnym zbytkiem i nie rozwinie do końca swoich „skrzydeł”.

Ja to zwykle bywa przy najmocniejszych w danej chwili modelach, karcie można wyrzucić kilka pomniejszych wad. Będą to wysoki pobór energii, mocno nagrzewający się rdzeń, czy też stosunkowo duże gabaryty. Oferowana wydajność częściowo zaciera jednak te niedogodności, jeżeli tylko odpalimy jakąś nową grę w maksymalnych dostępnych z poziomu ustawień danej gry detalach.

Jeżeli chodzi o producenta, ponownie patrząc na koszty, wyróżnia się na tym polu Gigabyte, który oferuje GTX'y 280 po najkorzystniejszej cenie. Warto jednak zauważyć iż niemal wszystkie konstrukcje (pomijając drogie modele „zwodowane”) budowane są na wzór modelu referencyjnego nVIDII. Wybór zatem nie powinien nastręczać większych trudności – kierujmy się ceną oraz wyposażeniem.

Gigabyte GTX280 GDDR3 1GB (602/2214) MHz

• 3Dmark Vantage GPU Score PERFORMANCE: ~12,500 punktów
• 3Dmark Vantage GPU Score HIGH: ~9200 punktów

Najwyższy obecnie segment okupuje produkt firmy ATi/AMD. Radeon HD4870X2 to bardzo mocna, ale jednocześnie mająca swoje wady konstrukcja. W odróżnieniu od poprzedniego „dwuchipowca” tej frmy: HD3870X2, ma wewnętrzną magistralę łączącą obydwa układy w standardzie PCI-E x16 2.0. 

W teorii więc, biorąc pod uwagę iż mamy do czynienia z dwoma wydajnymi układami RV770xt, jest znakomicie. W praktyce, jak widać było po testach tej karty, świetna wydajność dotyczy tytułów dobrze wpierających technikę współbieżności Multi-GPU.

Karta będzie szybsza od GeForce GTX280, ale także, a może przede wszystkim, polecana tylko do bardzo wysokich rozdzielczości. Będzie to więc minimum 1920x1200 z AA-x4/8, lub nawet 2560x1600 punktów. W niższych rozdziałkach, przyrost wydajności w stosunku do rozwiązań jednoprocesorowych jest praktycznie nie odczuwalny. Warto zastanowić się więc dwukrotnie zanim zakupimy takiego „potworka” np. pod kątem współpracy z monitorem 22” oferującym rozdzielczość nominalną 1680x1050.

Gigabyte HD4870X2 GDDR5 2x1GB (750/3600) MHz

Sapphire HD4870X2 GDDR5 2x1GB (750/3600) MHz

Karty z dwóch ostatnich segmentów polecić można zatem jedynie entuzjastom maksymalnej wydajności przy korzystaniu z bardzo wysokich trybów. O jakichkolwiek kompromisach nie może być tu zatem mowy.

Jak zwykle życzymy udanych zakupów, tym bardziej że zaczyna się nowy rok szkolny i nowa karta przyda się nie tylko do wyświetlania tabelek w Exelu, czy pisania pracy w Wordzie :)

Kolejne zestawienie TOP-10 już za dwa miesiące.