Tego inni nie mają - matryca IPS z wielostrefowym podświetleniem w LG NanoCell 55SM9800 Telewizory

Tego inni nie mają - matryca IPS z wielostrefowym podświetleniem w LG NanoCell 55SM9800

opublikowano przez Tomasz Chmielewski w dniu 2019-10-30

Jeżeli przyjrzymy się telewizorom LCD 4K firmy LG, okaże się, że najbardziej zaawansowanymi modelami są te z serii SM9800. Telewizory te dostępne są w dwóch rozmiarach: 55 i 65 cali, a do naszej redakcji trafił ten mniejszy. Oto nasz test 55-calowego modelu NanoCell 55SM9800.

marketplace
Ocena benchmark.pl
Plusy

- zaskakująco dobre odwzorowanie kolorów; - bardzo niski input lag (świetny do gier); - dobry, prosty w obsłudze smartTV

Minusy

- gorsza szczegółowość w cieniach

LG 55SM9800 jest telewizorem 4K z płaskim wyświetlaczem o przekątnej 55 cali i rozdzielczości 3840 x 2160 pikseli.

LG 55SM9800 - podstawa telewizora NanoCell

Zgodnie z oczekiwaniami w modelu 55SM9800 zastosowano wyświetlacz LCD typu IPS pochodzący od LG Display (siostrzana spółka LG Electronics). Subpiksele mają konwencjonalną strukturę RGB.

LG 55SM9800 - struktura RGB

Specyfikacja techniczna telewizora LG 55SM9800:

Wyświetlacz (przekątna): 55 cali
Wyświetlacz (rozdzielczość): 3840x2160
Wyświetlacz (rodzaj): płaski
Podświetlenie ekranu: LED
Technologia 3D: nie
Złącza: 4 x HDMI, 3 x USB, 1 x Ethernet, optyczne, słuchawkowe
Tuner TV: DVB-C, DVB-S2, DVB-T2

Kontrast

W telewizorach LG, nie tylko z serii NanoCell, dominują wyświetlacze LCD typu IPS, a model 55SM9800 nie jest tu żadnym wyjątkiem. Zaletą tego typu matryc jest niska degradacja kolorów pod (rozsądnym) kątem; wadą ‒ mniej lub bardziej jasna czerń. Aby zaradzić temu mankamentowi, podobnie jak w modelu 55SM9010, we flagowym 55-calowym telewizorze LCD marki LG zastosowano wielostrefowe podświetlenie z lokalnym wygaszaniem diod LED (Full Array Local Dimming). Warto jednakże zaznaczyć, że nie jest ono takie same jak w tańszym modelu 55SM9010.

W modelu 55SM9800 podświetlenie ma 50 niezależnych stref, tj.

  • 5 stref w poziomie oraz
  • 10 stref w pionie

Przypomnę, że model 56SM9010 miał tych stref czterdzieści: 4 w poziomie na 10 w pionie. Inaczej mówiąc, we flagowym modelu 55SM9800 „rozdzielczość pionowa wygaszania” pozostała taka sama jak w 55SM9010 (10 stref), podczas gdy „pozioma rozdzielczość wygaszania” wzrosła z 4 do 5 stref, czyli o 25%. Jaki to miało wpływ na czerń i kontrast w filmach opisuję w następnej sekcji.

Działanie układu lokalnego wygaszania

Podświetleniem steruje układ lokalnego wygaszania diod LED, którego działanie można regulować za pomocą znajdującej się w menu (obraz/opcje obrazu) funkcji „Lok.przyciemn.LED” (LPLED).

Tak jak w 55SM9010, do dyspozycji mamy 4 opcje:

  • Wył.
  • Niskie
  • Średnie
  • Wysokie

Co ciekawe, przy wyłączonym LPLED kontrast ANSI wyniósł 1044:1, czyli nieco mniej niż w 55SM9010 (1370:1). Choć muszę przyznać, że nie wiem, z czego bierze się taki, a nie inny wynik, z praktycznego punktu widzenia różnica w jasności czerni nie będzie zauważalna gołym okiem.

Najbardziej zaawansowane 55-calowe telewizory LCD sprzedawane na krajowym rynku wyposażono w 240 stref lokalnego wygaszania. Ponieważ 55SM9800 ma ich tylko 50, czyli niemal 5 razy mniej, stawia do bardzo duże wymagania przed algorytmami sterującymi pracą tego podświetlenia. Pomimo tego w niektórych scenach wpływ LPLED był oczywiście dobroczynny.

Poniższe zdjęcie przedstawia kadr z filmu „Zjawa” (The Revenant, Ridley Scott, 2015), ale nie na testowanym telewizorze, lecz na innym modelu wyposażonym w matrycę IPS, ale bez (powtarzam: BEZ) strefowego wygaszania. Sygnał to oczywiście 4K HDR (4:2:2/12 bit) z odtwarzacza BD 4K.

Uwaga! Poniższe zdjęcia najlepiej oglądać przy wysokiej, nawet maksymalnej jasności wyświetlacza.

LG 55SM9800 - kontrast bez lokalnego wygaszania

Jak widać, czerń pozostawia, mówiąc delikatnie, bardzo wiele do życzenia: jest to w zasadzie szarość, a nie prawdziwa czerń. Zobaczmy zatem, jak ta sama scena wygląda na strefowo-wygaszanym ekranie 55SM9800.

LG 55SM9800 - kontrast obrazu z lokalnym wygaszaniem w LG 55SM9800

Sytuacja się trochę pogarsza, gdy pojawią się napisy:

LG 55SM9800 - kontrast z napisami, lokalne wygaszanie aktywne

Pomimo tego różnica jest bardzo duża i to na korzyść 55SM9800. W tej mało dynamicznej scenie układ wygaszania stref radzi sobie całkiem dobrze. Niestety, widoczna jest też niższa niż w oryginale szczegółowość w cieniach: w ogóle nie widać pnia drzewa, o które opiera się głowa Hawka (syna głównego bohatera Hugh Glassa), jak również koca, którym jest przykryty. Powodem tego jest nie tyle działanie samego LPLED, co nieco zmieniona (czytaj: ściemniona) charakterystyka jasności w zakresie bardzo ciemnych szarości, co widać na wykresie poniżej.

LG 55SM9800 - obraz gamma

Trzeba jednakże przyznać, że po analizie krzywej jasności we wszystkich ustawieniach LPLED, spośród trzech ustawień to właśnie domyślne, fabryczne ustawienie („średnie”) jest najlepsze. Dla porównania, tak wygląda daleki od optymalnego wykres krzywej gamma w ustawieniu LPLED „niskie”.

krzywa gamma w LG 55SM9800

Jak widać na stosunkowo prostych scenach sytuacja wygląda dość dobrze, w każdym razie lepiej niż w telewizorze z matrycą IPS bez strefowego wygaszania. Sytuacja nie jest już tak jednoznaczna w bardziej wymagających, dynamicznie zmieniających się scenach, jak na przykład tych z filmu „Exodus: Bogowie i Królowie” (Ridley Scott, 2014). Oto kilka kadrów z tego filmu:

LG 55SM9800 - screen z filmu

kontrast i obraz w LG 55SM9800

kadr z filmu w telewizorze LG

telewizor LG 55SM9800 - obraz

kontrastowy obraz w LG 55SM9800

screen z filmu na LG 55SM9800

Uważni czytelnicy zauważą zapewne, że tym razem aparat ustawiłem nie na wprost ekranu, lecz pod lekkim kątem, co miało lepiej pokazać działanie LPLED. Jeżeli usiądziemy na wprost, aureole wokół jasnych obiektów będą oczywiście mniej widoczne. Chciałbym jednakże zwrócić uwagę na jedno zjawisko: otóż w potocznej opinii matryce IPS zapewniają tzw. „szerokie katy widzenia”. Jest to prawdą tylko w odniesieniu do niższej niż matrycach VA degradacji kolorów pod kątem. Jeśli zaś chodzi o kontrast pod kątem, to w matrycach IPS ulega on niestety znacznemu pogorszeniu, zwłaszcza w trybie HDR, gdy podświetlenie pracuje z pełną mocą. Rozjaśnianie się czerni pod kątem występuje też w matrycach VA, ale spadek kontrastu nie jest aż tak dokuczliwy jak w matrycach IPS. Krótko mówiąc, IPS-y to „szerokie kąty widzenia”, ale tylko w odniesieniu do kolorów, nie do kontrastu.

Podsumowując: w ogólnej ocenie działanie wielostrefowego podświetlenia w 55SM9800 oceniam w zasadzie tak samo jak w 55SM9010: to rozwiązanie ma swoje dobre i złe strony. Aby się nie powtarzać, po dalsze szczegóły i moją ocenę odsyłam do recenzji modelu 55SM9010.

Kolory w LG 55SM9800

Odwzorowanie barw w LG 55SM9800 w trybie „kino”, jak na telewizor z wygaszanym strefowo podświetleniem, było zaskakująco dobre.

Analiza trzech barw podstawowych i trzech pochodnych na różnych poziomach nasycenia wykazała, że błędy mieściły się pod progiem postrzegalności (żółtą linią).

analiza barw w LG 55SM9800

Analiza kilkudziesięciu próbek barw (color checker) potwierdziła wysokie możliwości 55SM9800 w zakresie wiernej reprodukcji barw.

LG 55SM9800 Avg Max RGB Triplet

W trybie HDR błędy odwzorowania barw są wyższe niż w trybie SDR, co widać na wykresie poniżej. Spory wkład w wielkość błędów ma układ LPLED, który generuje błędy luminancji.

LG 55SM9800 - odwzorowanie barw w HDR

Jak przystało na matrycę typu IPS, reprodukcja barw pod kątem była bardzo dobra: w poziomie wystąpiło tylko niewielkie przyciemnienie. Z kolei w pionie było ciut gorzej, a pod ekstremalnym (powtarzam: ekstremalnym) kątem, dał się jednak zauważyć bardzo duży spadek jasności i nasycenia: tutaj 55SM9800 musi uznać wyższość OLED-ów.

Szeroka paleta barw

LG 55SM9800 jest w stanie odwzorować szeroką paletę barw. Pokrycie przestrzeni UHDA-P3 przez 55SM9800 wyniosło około 90% (CalMAN, CIExy), co jest niezłym wynikiem.

Pokrycie przestrzeni barw LG 55SM9800

W programie ChromaPure wartość ta była niższa i wyniosła około 82% (CIExy).

Warto wspomnieć, że istnieje kilka metod pomiaru pokrycia szerokiej przestrzeni barw. Wybrana przeze mnie metoda wykorzystująca CIE1931xy daje niższe wyniki niż ta oparta na CIE1976uv. Z kolei producenci podają pokrycie wg tej drugiej metody, bowiem daje ona większą wartość procentową pokrycia. Pomimo tego, zdaniem wielu specjalistów, metoda oparta o CIE1931xy jest bardziej miarodajna.

Tryb HDR

Pod względem możliwości w trybie HDR LG 55SM9800 jest zarazem podobny, a jednocześnie odmienny od tańszego 55SM9010.

Podobny – bowiem obsługuje wiele formatów HDR-u, w tym HDR10, HLG oraz Dolby Vision. Odmienny – bowiem jest jaśniejszy od 55SM9010. Podobny – bowiem tak jak i młodszy brat podczas pomiaru jasności maksymalnej 55SM9800 próbuje „oszukać” testera.

Podczas pomiaru jasności maksymalnej 55SM9800 w trybie „technicolor”:

  • na białej planszy zajmującej 5% powierzchni ekranu telewizor przez 59 sekund świecił z jasnością 1283 cd/m^2, która w 60 sekundzie gwałtownie spadła do 341 cd/m^2,
  • z kolei na białej planszy zajmującej 10% powierzchni ekranu telewizor przez 59 sekund świecił z jasnością 1300 cd/m^2, która w 60 sekundzie gwałtownie spadła do 472 cd/m^2, co widać na wykresie poniżej:

Luminancja w telewizorze LG 55SM9800

Oznacza to, że telewizor przez minutę przesterowuje diody LED (po wykryciu planszy testowej), a gdy osiągnięta zostanie temperatura krytyczna, drastycznie redukuje napięcie aby schłodzić nadmiernie rozgrzane komponenty.

Jest to zachowanie całkowicie odmienne od OLED-a 55C9 tej samej marki, który ani nie przesterowuje wyświetlacza, ani nie notuje tak dramatycznego spadku jasności w czasie (zob. wykres poniżej).

wykres luminancji w telewizorze LG

Chyba nie muszę wyjaśniać, który z obu ww. telewizorów zachowuje się lepiej z punktu widzenia jakości obrazu.

Ruch

Tak jak w 55SM9010, za jakość obrazów ruchomych w 55SM9800 odpowiada funkcja TruMotion.

TruMotion

opcja ostrość (TVL)
Wyłączony 450
Gładki 800
Wyczyść 800
Użytkownik 800
Uż.+Motion Pro 950

Najwyższą ostrość obrazów ruchomych telewizor osiąga w trybie „Użytkownika” po włączeniu opcji Motion Pro. Mamy tu niestety efekt uboczny w postaci spadku jasności oraz lekkiego migotania obrazu.

Efekt brudnego ekranu (DSE) był widoczny, ale moim zdaniem raczej średni.

W trybie „Użytkownika” płynność obrazu można regulować w szerokim zakresie.

profil telewizora LG 55SM9800

Podsumowując: dzięki matrycy LCD klasy 120Hz oraz układowi TruMotion LG 55SM9800 pod względem ostrości obrazów ruchomych jest jednym z najlepszych telewizorów z matrycą IPS na rynku.

Opóźnienie sygnału (input lag)

Na sygnale 1080/60p opóźnienie sygnału wyniosło w trybie gry 15,1 ms. To bardzo dobry wynik (zobacz nasz ranking inputlagów w TV).

input lag w LG 55SM9800

Funkcje multimedialne LG 55SM9800

Tu mamy identyczną sytuację jak w modelu 55SM9010. Szczegóły tutaj. Natomiast tu opisywaliśmy jak działa SmartTV w telewizorach LG.

Jakość dźwięku

W 55SM9800 zastosowano owalne przetworniki ze stożkową membraną wykonaną najprawdopodobniej z papierowej pulpy – po jednym na kanał.

głośniki w obudowie telewizora LG 55SM9800

W celu poprawy reprodukcji niskich tonów zastosowano podbicie tego rejestru. W trybie „muzyka” bas jest całkiem potężny (jak na telewizor), średnie tony nieco wycofane, a góra lekko uwypuklona. Z kolei w trybie „czysty głos III” jest zbyt dużo basu, który niepotrzebnie pogrubia głosy w dialogach. Do dyspozycji jest co prawda korektor, ale możemy go użyć niestety tylko w trybie „standardowym”.

Czy warto kupić LG 55SM9800?

Super Produkt benchmark.plFirma LG Display produkuje wyświetlacze LCD typu IPS nie tylko dla LG Electronics, lecz także dla innych producentów. Na krajowym rynku panele IPS można znaleźć na przykład w telewizorach marek Panasonic, Philips czy Sony. Co ciekawe, żadna z ww. marek nie zdecydowała się połączyć matrycy IPS z wielostrefowym podświetleniem – to rozwiązanie znajdziemy aktualnie tylko i wyłącznie w telewizorach LG (serie SM9010 i SM9800). Oznacza to, że model 55SM9800 jest swego rodzaju ewenementem bowiem, z technicznego punktu widzenia, nie ma swojego konkurenta wśród telewizorów innych marek. A zatem jeżeli ktoś lubi matryce typu IPS, zna ich zalety i jest gotów zaakceptować ich wady, to powinien przyjrzeć się bliżej telewizorowi 55SM9800.

I jeszcze jedno. Uprzedzając pytania odpowiadam: choć to podobne modele, w subiektywnej ocenie 55SM9800 podobał mi się bardziej niż testowany wcześniej 55SM9010 i to tego pierwszego wolałbym mieć w swoim salonie.

85% 4,2/5

telewizor LG 55SM9800 en face

W teście wykorzystano program CalMAN firmy Portrait Displays.

CalMAN

Oto co jeszcze może Cię zainteresować:

marketplace

Komentarze

6
Zaloguj się, żeby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    Ładnie prawie 8k za 55 cali LCD. To już lepiej kupić za 4-5k oleda 55b8. Jakość obrazu o niebo lepsza nie ma co nawet porównywać.
    Zaloguj się
  • avatar
    Podświetlenie strefowe to już nieświeża technologa. Była wprowadzana już ponad 10 lat temu i średnio się sprawdziła właśnie ze względu na efekt halo, czyli poświatę wokół jaśniejszych fragmentów obrazu na ciemnym tle. Taki typ podświetlenia miałby dopiero sens, gdyby każda strefa podświetlenia była wielkości piksela albo chociaż 4-rech pikseli. W innym wypadku jest to zamiana jednej wady na drugą. Osobiście uważam, że efekt halo jest na tyle denerwujący, że pierwsze co bym zrobił to wyłączenie tej "super" funkcji po zakupie tego TV.
    Obecnie czekam na rozwój technologii Samsunga microLED, czyli syntetycznych matryc OLED. W praktyce jest to OLED ale pozbawiony jej największych wad (m.in. wypalania). Pierwszy demonstracyjny microLED już został zaprezentowany, teraz pora na masową produkcję.
  • avatar
    od dekady udaje mi się omijać erę telewizorów LCD i mam nadzieję dotrwać z plazmą do dojrzałych OLEDów lub ich następców.
  • avatar
    Poprawnie gramatycznie powinno być: "...i to ten pierwszy..." (a nie "..tego pierwszego.."). Kogo, co? Biernik (a nie dopełniacz). Rzeczowniki nieożywione odmieniamy wg pytania "co?" (a nie "kogo?").
  • avatar
    Zapomniałeś napisać, że tzw. IPS to może być wszystko, od nieco lepszych TN po słabe wersje PVA, i różne miksy. dosłownie wszystko. to całe IPS nie ma żadnej ścisłej definicji.