APU AMD A12
Nie sposób nie zauważyć, że AMD niespecjalnie promuje tę generację APU - czyli procesorów wyposażonych w całkiem wydajną grafikę Radeon. Od dłuższego czasu Bristol Ridge jest dostępna na rynku OEM (można ją kupić w zestawie z płytami, niestety - nie w Polsce) i dopiero niedawno zdecydowano się na sprzedaż na rynku detalicznym.
Bristol Ridge można nazwać... pół-generacją pomiędzy dwiema generacjami, czyli Kaveri/Godavari, a nadchodzącą Raven Ridge. Te APU korzystają już z podstawki AM4 i siłą rzeczy z pamięci DDR4, ale wewnątrz wciąż znajduje się CPU poprzedniej generacji oraz Radeon R7 o praktycznie identycznych możliwościach, jak ten w starszych modelach. Czy pamięć DDR4 zrobi dużą różnicę wydajnościową?
Na początek... APU A12 w wersji 35 W
Niestety, nie mamy jeszcze najwydajniejszego modelu A12-9800, tylko drugi w kolejności model A12-9800E, czyli wersję energoszczędną, która charakteryzuje się TDP na poziomie 35 W. Natychmiast gdy położymy swoje łapki na A12-9800 uzupełnimy wyniki w tej recenzji.
Jak na papierze przedstawiają się różnice pomiedzy najwydajniejszymi modelami Godavari, a Bristol Ridge?
| Model | AMD A10-7890K | AMD A12-9800 | AMD A12-9800E |
| Litografia | 28-nm | 28-nm | 28-nm |
| Podstawka | FM2+ | AM4 | AM4 |
| Nazwa kodowa | Godavari | Bristol Ridge | Bristol Ridge |
| Rdzenie/wątki CPU | 2/4 | 2/4 | 2/4 |
| Architektura CPU | Steamroller | Excavator | Excavator |
| Taktowanie CPU | 4,1-4,2 GHz | 3,8-4,2 GHz | 3,1-3,8 GHz |
| Jednostki GPU | 512 | 512 | 512 |
| Architektura GPU | GCN 2.0 | GCN 3.0 | GCN 3.0 |
| Taktowanie GPU | 866 MHz | 1108 MHz | 900 MHz |
| Kontroler RAM | DDR3 2133 MHz | DDR4 2400 MHz | DDR4 2400 MHz |
| TDP | 95 W | 65 W | 35 W |
W Bristol Ridge znajdziemy usprawnienia nie tylko wynikające z nowszej wersji rdzeni procesora, ale również sprzętowe wsparcie dla nowoczesnych formatów wideo – w tym także VP9 i H.265/HEVC. Zmniejszyło się również TDP przy równoczesnym wzroście zegarów, ale sam układ graficzny zmienia się w niewielkim stopniu - nadal składa się z 512 jednostek cieniujących. Trzeba też wspomnieć o zmniejszeniu pamięci L2 - w modelach Kaveri/Godavari wynosiła ona 4 MB, a w Bristol Ridge jedynie 2 MB (przy konstrukcjach dwumodułowych/czterowątkowych).
APU kontra integra Intela
Na placu boju znalazły się zintegrowane grafiki APU dwóch generacji oraz z konkurencyjnych procesorów Intel Kaby Lake:
- AMD A10-7870K - zintegrowana grafika Radeon R7 (pamięć DDR3)
- AMD A12-9800E - zintegrowana grafika Radeon R7 (pamięć DDR4)
- Intel Core i3 7100 - zintegrowana grafika Intel HD 630 (pamięć DDR4)
Dlaczego wykorzystalismy 7870K, a nie 7890K? Pomijając to, że po prostu... nie mamy sampla 7890K, to jest on jedynie minimalnie szybszy od 7870K (różnica tkwi wyłącznie w taktowaniu CPU - 3,9-4,1 GHz), to jego cena na tle poprzednika jest po prostu nieatrakcyjna. Praktycznie każdy model 7870K podkręcimy powyżej możliwości 7890K.
A może... tani procesor + tania zewnętrzna karta graficzna?
Nie zapomnieliśmy i o takiej opcji. Popularny procesor Intel Pentium G4560 połączyliśmy z zewnętrznymi kartami graficznymi Radeon RX 550 i RX 560 (obie w wersjach 2 GB) ze stajni Sapphire.
Jak nowe APU poradzi sobie w staciu z integrą Intela i tanimi, zewnętrznymi kartami graficznymi? Wyniki już na kolejnych stronach!
Testy wydajnościowe - 3D Mark (DirectX 11)
Testy przeprowadziliśmy na następujących platformach:
- zintegrowane układy graficzne HD 630 (Core i3 7100 z pamięciami DDR4 2400 i 3000 MHz), Radeon R7 (A10-7870K z pamięciami DDR3 1866 MHz i 2400 MHz) oraz Radeon R7 po raz drugi (A12-9800E z pamięciami DDR4 2400 MHz)
Pierwotnie zakładaliśmy test A12 z pamięciami DDR4 o zegarze 2400 i 3000 MHz (tak samo jak na platformie Intela), jednak nasza płyta główna umożliwiała jedynie wykorzystanie taktowania 2133 MHz i 2400 MHz. Czy inne płyty główne pozwolą na przełamanie tego ograniczenia? Sprawdzimy to już wkrótce, przy okazji testów modelu A12-9800 (bez "E").
- zewnętrzne karty graficzne - sprawdziliśmy dwie tanie karty graficzne, a konkretnie Sapphire Pulse RX 550 i RX 560 (obie w wersjach 2 GB) z procesorem Pentium G4560.
3D Mark – Sky Diver (DX11) - [wynik ogólny]
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 15048 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 11672 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 6715 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 6239 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 6183 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 4790 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 2400 MHz | 4575 |
- 3D Mark – Sky Diver (DX11) - [wynik układu graficznego]
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 21699 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 14063 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 7114 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 6879 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 6502 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 4561 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 2400 MHz | 4349 |
- 3D Mark – Sky Diver (DX11) - [wynik testu procesora]
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 6534 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 2400 MHz | 6399 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 6019 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 6007 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 4960 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 4719 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 4303 |
Pierwsze wyniki są bardzo obiecujące - pod względem wydajności zintegrowanej grafiki 35-watowy A12-9800E osiąga wydajność A10-7870K pracującego z szybkimi pamięciami RAM. Czy rzeczywiste testy w grach to potwierdzą?
Gry - Dirt Rally, Prey, For Honor i Mass Effect
Testy przeprowadziliśmy na następujących platformach:
- zintegrowane układy graficzne HD 630 (Core i3 7100 z pamięciami DDR4 2400 i 3000 MHz), Radeon R7 (A10-7870K z pamięciami DDR3 1866 MHz i 2400 MHz) oraz Radeon R7 po raz drugi (A12-9800E z pamięciami DDR4 2400 MHz)
- zewnętrzne karty graficzne - sprawdziliśmy dwie tanie karty graficzne, a konkretnie Sapphire Pulse RX 550 i RX 560 (obie w wersjach 2 GB) z procesorem Pentium G4560.
Dobra, mamy połowę 2017 roku i nie testujemy w rozdzielczości niższej niż Full HD - bo wstyd.
Dirt Rally – 1920 x 1080, low - [klatki na sekundę] benchmark
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 141 95 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 125 89 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 51 42 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 45 37 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 40 32 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 38 30 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 2400 MHz | 36 28 |
Ta gra jest naprawdę świetnie zoptymalizowana. Przy ustawieniach niskich możemy grać w FHD nawet na integrze Intela. Energooszczędny A12 plasuje się pomiędzy starszym bratem, a Core i3.
Prey – 1920 x 1080, low - [klatki na sekundę]
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 89 72 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 58 51 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 26 21 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 22 18 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 22 18 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 17 14 |
Prey ma już wyższe wymagania i żadna z zintegrowanych grafik nie osiąga zadowalającego wyniku. Być może 65-watowa wersja A12 pozwoli dobić do 30 klatek na sekundę?
For Honor – 1920 x 1080, low - [klatki na sekundę] benchmark
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 89 68 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 59 46 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 26 20 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 24 18 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 23 18 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 15 12 |
Podobnie jak w Prey - szału nie ma. A12 na poziomie starszego A10.
Mass Effect: Andromeda – 1920 x 1080, low - [klatki na sekundę] skalowanie rozdzielczości wyłączone
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 54 41 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 48 35 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 2400 MHz | 21 16 |
| A10-7870K (95W) + DDR3 1866 MHz | 19 15 |
| A12-9800E (35W) + DDR4 2400 MHz | 16 13 |
| Core i3 7100 (51W) + DDR4 3000 MHz | 12 10 |
Najbardziej wymagająca gra w naszym zestawieniu, czyli Andromeda, nie dopuszcza zintegrowanych grafik do głosu. Trzeba jednak przyznać, że jak na 35-watowy model, A12-9800E radzi sobie bardziej niż przyzwoicie. Gdyby udało się w nim zastosować pamięci taktowane zegarem 3000 MHz z pewnością przejąłby prowadzenie wśród zintegrowanych grafik.
Oczywiście zmniejszając rozdzielczość możemy spodziewać się szybszego działania gier - nawet z równoczesnym nagrywaniem rozgrywki przez mechanizm Radeon ReLive:
Dodatkowe testy procesora i pobór energii
Przy okazji sprawdźmy wydajność samych rdzeni procesora - za pomocą nieśmiertelnego Cinebencha.
Cinebench R15 - test jednordzeniowy - [punkty]
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 170 |
| Pentium G4560 (54 W) + DDR4 2133 MHz | 147 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 96 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 93 |
- Cinebench R15 - test wielordzeniowy - [punkty]
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 436 |
| Pentium G4560 (54 W) + DDR4 2133 MHz | 379 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 328 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 298 |
Trudno nie dostrzec usprawnień w konstrukcji Bristol Ridge, który pomimo znacznie niższego TDP osiąga zbliżone wyniki do Godavari. Oczywiście "kaganiec" w postaci 35 W TDP, będzie dawał się we znaki, jeśli tylko przekroczymy limit energetyczno-cieplny, czyli mówiąc wprost - po dłuższej pracy przy pełnym obciążeniu zegary obniżą swoje taktowanie.
Do wydajności CPU Intela - zwłaszcza w przypadku testu na jednym wątku - wciąż sporo brakuje. Tu sytuację mogą zmienić dopiero nowe APU Raven Ridge oparte na rdzeniach Zen.
Pobór energii
Oczywiście trudno precyzyjnie porównać pobór energii każdej z platform, bowiem każdy procesor w teście korzystał z innej płyty głównej (poza Core i3 i Pentiumem z zewnętrznymi kartami graficznymi). Wszystkie zestawy pracowały na tym samym zasilaczu (be quiet! Pure Power 9 700 W).
Traf chciał, że jeśli chodzi o płyty AM4, pod ręką mieliśmy jedynie wypasioną (między innymi dwa porty LAN) Gigabyte Aorus GA-X370-Gaming 5.
Pobór mocy platformy - stan spoczynku - [W]
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 29 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 31 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 32 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 33 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 38 |
- Pobór mocy platformy - aplikacje jednowątkowe - [W]
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 42 |
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 44 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 44 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 61 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 72 |
- Pobór mocy platformy - aplikacje wielowątkowe - [W]
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 55 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 56 |
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 63 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 76 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 111 |
- Pobór mocy platformy - gra 3D - [W]
| Core i3 7100 (51 W) + DDR4 3000 MHz | 67 |
| A12-9800E (35 W) + DDR4 2400 MHz | 88 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 550 2 GB | 105 |
| A10-7870K (95 W) + DDR3 2400 MHz | 109 |
| Pentium G4560 + Radeon RX 560 2 GB | 126 |
Tak jak napisaliśmy powyżej, niemożliwym jest precyzyjnie porównać różnice między generacjami APU z powodu wykorzystania różnych płyt głównych, tym niemniej widać znaczący progres jeśli chodzi o energooszczędność.
Budżetowe granie
Bez testów topowego modelu A12-9800 (bez "E") nie możemy w pełni poznać możliwości tej generacji, dlatego też na ten moment wstrzymamy się z ostateczną oceną Bristol Ridge. W ocenie tego produktu przeszkadza również... rychła (?) premiera kolejnej generacji APU, czyli Raven Ridge. Oparta na rdzeniach Zen i wyposażona w układy graficzne z większą ilością jednostek cieniujących powinna przynieść oczekiwany (spory) wzrost wydajności.
Ceny, ceny
Porównując możliwości przetestowanych przez nas zestawów nie możemy zapomnieć o cenach:
- AMD A10-7870K - około 430 zł
- AMD A12-9800E - około 460 zł*
- Intel Core i3 7100 - około 470 zł
- Pentium G4560 + Sapphire Pulse Radeon RX 550 2 GB - 330 zł + 370 zł = ok. 700 zł
- Pentium G4560 + Sapphire Pulse Radeon RX 560 2 GB - 330 zł + 450 zł = ok. 780 zł
* Cena modelu A12-9800 powinna być bardzo zbliżona do A12-9800E, ale też trzeba się liczyć z podatkiem od nowości - pomimo, że w momencie gdy to piszemy procesory te są dostępne dopiero w przedsprzedaży, to już widać wahania cen, nawet do ponad 500 zł.
Zestawy z zewnętrznymi kartami graficznymi są wyraźnie wydajniejsze od zintegrowanych grafik, ale też kwota jakie trzeba na nie wyłożyć jest znacznie wyższa.
Nie spodziewaliśmy się po tej generacji cudów, ale energooszczędny model A12-9800E radzi sobie naprawdę nieźle. Oczywiście, są usprawnienia i to dość istotne, jak choćby CPU Excavator, integracja kontrolerów w procesorze, dekodowanie H.265 czy pamięci DDR4.
Porównanie Intela i AMD w tym segmencie cenowym wypada... jak zwykle ;-) Chcesz mieć mocne rdzenie CPU i GPU do podstawowych zastosowań - bierz Intela. Wystarczy ci moc CPU w APU, ale zależy ci na mocniejszej zintegrowanej grafice - wybierz AMD.
Czekamy teraz na dostawę modelu A12-9800, bowiem trudno nam podsumować możliwości tej generacji wyłącznie na podstawie testów energooszczędnego modelu "E". Już wkrótce. Na łamach benchmark.pl ;-)
AMD A12-9800E - ocena końcowa
- zmniejszone zużycie energii w stosunku do poprzedniej generacji (35 W)
- rdzenie Excavator i inne usprawnienia oraz optymalizacje
- obsługa pamięci DDR4
- przyszłościowa podstawka AM4
- dobra wydajność na tle jednostek o wyższym TDP
- nieco przestarzałe rozwiązania sprzętowe (za rogiem czai się kolejna generacja)