Dwa? Cztery? a może trzy rdzenie? czyli Phenom X3 

Phenom to pierwszy czterordzeniowy procesor firmy AMD przeznaczony dla platformy x86, a także jeden z najbardziej kontrowersyjnych procesorów jakie ostatnio pojawiły się na rynku. Dziś odbywa się światowa premiera kolejnego członka tej rodziny, także wzbudzającego spore kontrowersje; Phenoma X3. Pierwszego dostępnego na rynku procesora o architekturze x86 z trzema rdzeniami.

Phenom X3 to czterordzeniowy Phenom z wyłączonym jednym rdzeniem

Podświadomie przyzwyczailiśmy się, że komputerami rządzą liczby pochodne dwójce. Po dwóch rdzeniach spodziewaliśmy się czterech, i tyleż też dostaliśmy. Liczba trzy jakoś nie bardzo pasuje do tego zestawienia.

Niemniej w zastosowaniach profesjonalnych bez problemu znajdziemy serwery wyposażone w trzy, pięć czy siedem procesorów. Nic dziwnego, rynek serwerów rządzi się zupełnie innymi prawami. Tam w większości przypadków, na jednej maszynie pracuje znacznie więcej procesów niż fizycznie jest procesorów. Wracając jednak na biurko. Poprawnie napisana aplikacja wielowątkowa potrafi z powodzeniem pracować zarówno na parzystej jak i nieparzystej liczbie rdzeni procesora.

Nie ma więc obawy, że taki nie typowy procesor nie będzie działał poprawnie. Co ma szczególnie znacznie dla nas, użytkowników desktopów. Teoretycznie zatem, w aplikacjach wielowątkowych procesor trzy-rdzeniowy ma potencjał bycia do 50% szybszym od procesorów dwu-rdzeniowych. Zakładając oczywiście, że porównujemy tą samą architekturę a procesory taktowane są takim samym zegarem.

To tyle teorii. Zanim przejdziemy do praktyki wyjaśnimy czym są tak na prawdę Phenomy X3. Otóż faktycznie poza brakiem jednego rdzenia nie różnią się one niczym od wersji X4. Mamy zatem 64kB cache L1 i 512kB cache L2 na każdy rdzeń, do tego 2MB współdzielonej pamięci cache L3. W dniu premiery będą dostępne modele taktowane zegarem 2.1, 2.3 i 2.4 GHz, o oznaczeniach odpowiednio 8450 8650 i 8750. Wszystkie rynkowe wersje X3 będą oczywiście bazowały już na rdzeniu B3, w którym (nie)sławny błąd TLB został wyeliminowany. Poniżej zrzut z CPU-z przedstawiający jeden z testowych egzemplarzy, oraz zgrabna tabelka podsumowująca wszystkie modele.

W testach znalazł się także model 8550, który stworzyliśmy na bazie 8750 obniżając jego mnożnik. Jeśli AMD zdecyduje się wprowadzić taką wersję na rynek, będziemy mieli już gotowe benchmarki ;)

W najbliższym czasie należy się także spodziewać wprowadzenia na rynek wersji 8850 i 8950. Poza wyższym taktowaniem rdzenia, odpowiednio 2.5 i 2.6 GHz będą one miały zwiększoną do 2.0 GHz częstotliwość taktowania HT Link. Podobnie zresztą jak to się dzieje w analogicznych wersja Phenoma X4.

Wygląda zatem na to, że przynajmniej w teorii AMD w zastosowaniach potrafiących skorzystać z więcej niż jednego rdzenia wreszcie będzie miało potencjał rywalizowania na płaszczyźnie wydajności z Intelowym Core 2. Wszystko zatem zależy od ceny jaką trzeba będzie zapłacić za nowy procesor. Trzeba sobie niestety uzmysłowić, że na początku procesory będą miały doliczany do ceny "podatek od nowości". Dopiero po miesiącu, dwóch cena spadnie do docelowej wartości.

Przeprowadźmy małą analizę, jakiej ceny możemy się spodziewać. AMD w dniu premiery wyceniło nowe procesory na 145, 165 i 195 dolarów odpowiednio za wersje 8450, 8650 i 8750. Uwzględniając dzisiejszy średni kurs dolara (2.17 zł) a następnie doliczając VAT otrzymujemy następujące kwoty w złotówkach: 384zł, 437zł oraz 516zł. Trzeba mieć świadomość, że do otrzymanych w przeliczeniu hurtowych cen zakupu dystrybutorzy doliczą sobie choćby minimalną marżę. Drogo? Nie martwcie się za bardzo. Nasze bardzo dobrze poinformowane źródła twierdzą, że wspomniane ceny bardzo szybko spadną do atrakcyjnego poziomu. Otrzymamy więc ceny z przedziału między 400 a 600 złotych, czyli pułap cenowy między Core 2 serii 67xx a 82xx. Pytanie, czy Phenomy X3 będą w stanie z nimi rywalizować wydajnością? Sprawdziliśmy to dla Was.

Testy procesorów wykonałem na dwóch bliźniaczych platformach testowych. Oto ich konfiguracja:

Jako aplikacje testowe zostały wybrane następujące programy, wszystkie zainstalowane w najnowszej dostępnej wersji z jednym wyjątkiem o czym poniżej.

• PC Mark Vantage, cały zestaw testów
   
• 3D Mark 2006, tylko testy wydajności CPU
   
• SiSoft Sandra XII , tylko testy wydajności CPU
   
• CinebenchR10 , tylko testy wydajności CPU
   
• Crysis, z zainstalowanym patchem v1.1

Podobnie jak w przypadku mojego artykułu o Celeronie E1200 i Sempronie X2 2100+, Crysis został przetestowany w wersji v1.1 aby zachować możliwość porównania dziś otrzymanych wyników z wszystkimi poprzednio przetestowanymi procesorami.

- Testy

Na załączonych wykresach jasno widać, że tam gdzie można było się spodziewać wzrostu wydajności; taki wzrost otrzymaliśmy. Bardzo ładnie obrazują to wyniki x(CPU) Cinebench R12, gdzie Phenom X3 jest w stanie nawiązać walkę z Core 2 Duo E6750 i E8200. Podobnie ma się sprawa w testach CPU 3D Marka 2006 oraz SiSoft Sandry pomijając testy SSE, w których ten ostatni program bardzo mocno faworyzuje Intela. Tam gdzie z góry było wiadomo, że rewelacji nie będzie, rewelacji nie ma. Mowa oczywiście o Crysis. Gry niestety nadal nie zbyt dobrze korzystają z wielu rdzeni.

- Podkręcanie

Osobny komentarz należy się wynikom podkręcania Phenoma. Na załączonych wynikach wyraźnie widać, że nie jest najlepiej. Procesor udało się podkręcić o raptem 400MHz. Pamiętajcie jednak, że nasz egzemplarz to próbka inżynieryjna wyprodukowana w pierwszym tygodniu produkcji procesorów. Mając na uwadze "samo uczącą" się linie produkcyjną AMD, można mieć nadzieje, że sklepowe egzemplarze będą sprawowały się w tej dziedzinie nieco lepiej. Sprawdzimy to oczywiście, jak tylko będzie można zdobyć handlową wersję do testów.

- Ocena końcowa

Kto zatem skorzysta z trzeciego jądra? Przede wszystkim osoby, używające aplikacji zdolnych wykorzystać potencjał wielordzeniowych procesorów; a więc wszyscy odbiorcy tzw. stacji roboczych. Tam Phenom X3 ma szansę zawalczyć z C2D. W komputerze do grania, przynajmniej na chwilę obecną lepiej zainwestować w procesor Intela. Oczywiście wkrótce może się okazać, że ta tendencja się zmieni, ale na to potrzeba woli programistów gier.