MSI X399 Gaming PRO Carbon AC - uwolnij moc Threadrippera!

Aktualizacja - na wskutek pomyłki wcześniej opublikowana została niekompletna wersja recenzji. Przepraszamy i naprawiamy błąd!

Oczywiście procesory Threadripper to nie jest produkt dla każdego. Nic dziwnego - 16 rdzeni i 32 wątki trzeba umieć wykorzystać, by taki zakup miał sens. Pomimo, że wyraźnie tańsze od swoich odpowiedników Intela, to procesory Threadripper na tle mainstreamowych konstrukcji kosztują bardzo dużo.

Na pewno jednak znajdą się użytkownicy, którzy zachęceni zarówno wydajnością, jak i (relatywnie) niskimi cenami zechcą przeskoczyć na nową platformę AMD. To segment high-end, więc i płyty są tu odpowiednio "wypasione". Żeby daleko nie szukać - tak jak MSI X399 Gaming Pro Carbon AC.

• 8 banków RAM ze stalowym wzmocnieniem (czterokanałowy kontroler), obsługa do 128 GB DDR4 3600+ z obsługą DDR4 Boost
• 3 (trzy!) gniazdka Turbo M.2 z osłonami M.2 Shield
• USB 3.1 drugiej generacji (gniazdko typu A i C)
• dobrej jakości dźwięk - system Audio Boost 4 z NAHIMIC 2+
• W-Fi AC/BT4.2 w standardzie (jako dodatkowa karta PCIe)
• wsparcie 4-way NVIDIA SLI/AMD CFX
• podświetlenie Mystic Light: 16.8 milionów kolorów i 17 efektów (+ dwa złącza do podłączenia dodatkowych taśm LED)
• VR Boost - układ optymalizujący działanie portów USB przy goglach VR

Uwagę zwracają dwie 8-pinowe gniazdka do zasilania procesora - warto pamiętać o odpowiednim zasilaczu, bowiem nie wszytkie wyposażone są takie wtyczki. Dodatkowo zmieszczono tu na PCB jedno 6-pinowe dodatkowe gniazdko zasilające dla kart graficznych.

Spory pionowy radiator na sekcji zasilania wygląda nieco śmiesznie, ale przynajmniej nie musimy się kłopotać o temperatury w tym miejscu.

Cztery wzmacniane sloty PCIe x16 robią wrażenie - płyta oczywiście obsługuje zarówno 4-way CrossFireX jak i SLI. Pomiędzy nimi skromnie akcentują swoją obecność dwa sloty PCIe x1. Nie sposób nie dostrzec trzech gniazdek M.2 dodatkowo wyposażonych w radiatory.

Klasyczne dyski SATA podłączymy za pomocą ośmiu portów SATA III, z czego sześć umieszczono poziomo, a dwa pionowo. Tuż obok znajdują się dwa wyprowadzenia portów USB 3.0.

Na PCB znalazło się również miejsce dla przycisków Power, Reset oraz pokrętła GameBoost. Jego działanie jest bardzo proste - zmieniając pozycję zwiększamy poziom podkręcania.

Na tylnym panelu (od lewej) znajdziemy dwa przyciski: ClearCMOS (resetowanie ustawień płyty) oraz Flashback+ (do ekspresowej aktualizacji UEFI BIOS nawet bez zainstalowanego procesora, czy pamięci RAM). Obok znajdziemy łączony port PS2, dwa czarne porty USB 2.0 (również do aktualizacji BIOS z pendrive'a za pomocą funkcji Flashback+) i osiem (8) czerwonych portów USB 3.1 Gen1 - czyli de facto USB 3.0. Tuż za nimi port LAN (Intel) oraz dwa porty USB 3.1 Gen2 (typu A i C). Na koniec pięć pozłacanych gniazdek mini-jack do obsługi audio i optyczny port S/PDIF.

Dodatkowo w pudełku znajdziemy mostek SLI, oddzielną kartę Wi-Fi (z anteną), kable SATA, wymienne osłony na radiatory (a co! - zerknijcie do galerii powyżej) oraz zestaw mocujący dodatkowy wentylator (OC Fan Stand). Wraz z płytą otrzymujemy również oprogramowanie do streamowania XSplit Gamecast (streaming) oraz WTFast (do zarządzania siecią). Na następnych stronach przyjrzymy się bliżej możliwościom tej płyty.

[kontrolka produkt=msi-x399-gaming-pro-carbon-ac typ=top10new tytul="MSI X399 Gaming PRO Carbon AC" opis="MSI X399 Gaming PRO Carbon AC to high-endowa płyta główna pod procesory AMD Ryzen Threadripper. Konstrukcja ta została wyposażona w podstawkę TR4, osiem banków pamięci DDR4-3600, a dla kart rozszerzeń przeznaczono cztery sloty PCI-Express 3.0 x16 i dwa PCI-Express 2.0 x1. Jeżeli chodzi o złącza dla dysków, producent przewidział osiem gniazd SATA 6 Gb/s i trzy M.2 32 Gb/s (z chłodzeniem M.2 Shield). Graczy zainteresuje dobrej jakości układ dźwiękowy i karta sieciowa, a całość uzupełnia efektowne wzornictwo (wliczając w to podświetlenie Mystic Light)."]

[kontrolka produkt=amd-ryzen-threadripper-1950x typ=top10new tytul="AMD Ryzen Threadripper 1950X" opis=" Topowy przedstawiciel procesorów AMD Ryzen Threadripper pod podstawkę AMD TR4. Układ został wyposażony w 16 rdzeni/32 wątki – w trybie standardowym pracują one z taktowaniem 3,4 GHz, natomiast w trybie Boost może ono wzrosnąć do 4,0 GHz (mnożnik jest odblokowany, więc można je jeszcze samodzielnie podkręcić)."]

[kontrolka produkt=arctic-freezer-33-tr typ=top10new tytul="Arctic Freezer 33 TR" opis="Arctic Freezer 33 TR to chłodzenie CPU, które zostało zaprojektowane z myślą o najwydajniejszych i najgorętszych procesorach Intela i AMD. Producent zastosował tutaj masywny radiator z aluminiowymi żeberkami i czterema rurkami cieplnymi, a całość owiewa 120-milimetrowy wentylator z łożyskiem FDB. Producent deklaruje kompatybilność z procesorami o współczynniku TDP do 200 W, ale w zestawie znajdziemy tylko zapinki dla podstawek AMD AM4 i TR4 oraz Intel LGA 2011(-3) i LGA 2066."]

[kontrolka produkt=asus-radeon-rx-480-strix-oc typ=top10new tytul="ASUS Radeon RX 480 STRIX OC" opis="ASUS Radeon RX 480 STRIX OC to niereferencyjna wersja karty graficznej AMD Radeon RX 480, w której zastosowano autorskie chłodzenie DirectCU III – oferuje ono lepszą wydajność i niższy poziom generowanego hałasu (w spoczynku działa w trybie półpasywnym). Ponadto producent zdecydował się na lekkie podniesienie taktowania rdzenia, co przekłada się na lepsze osiągi względem modeli o standardowych zegarach. Do dyspozycji oddano wyjścia DVI-D, 2x HDMI 2.0b i 2x DisplayPort 1.4, a dodatkowe zasilanie doprowadza 8-pinowe gniazdo."]

[kontrolka produkt=adata-xpg-z1-2x-8-gb-3000-mhz-cl16 typ=top10new tytul="ADATA XPG Z1 2x 8 GB 3000 MHz CL16" opis="Dwukanałowy zestaw pamięci dla komputerów z procesorami AMD i Intel - oczywiście w testach wykorzystaliśmy dwa takie zestawy (Threadrippery wyposażone są w 4-kanałowy kontroler pamięci RAM). Moduły ADATA XPG Z1 wyróżniają się efektowną stylistyką, a także dobrymi parametrami – do dyspozycji oddano dwa moduły o łącznej pojemności 16 GB (2x 8 GB), które pracują z taktowaniem 3000 MHz, opóźnieniami CL16-16-16, a napięcie zasilające to standardowe 1,2 V. Odpowiednie parametry zapisano w profilu XMP 2.0, co ułatwi konfigurację zestawu."]

[kontrolka produkt=samsung-ssd-960-evo-500-gb typ=top10new tytul="Samsung SSD 960 EVO (500 GB)" opis="Samsung SSD 960 EVO 500 GB to wydajny dysk SSD, który sprawdzi się w nowoczesnych komputerach stacjonarnych i laptopach. Producent zastosował tutaj w pełni autorską konstrukcję – kontroler Polaris wspierający protokół NVMe 1.2, pamięci TLC 3D V-NAND oraz 512 MB pamięci podręcznej LPDDR3. Wydajność nośnika sięga 3200 MB/s przy odczycie i 1800 MB/s przy zapisie, a także 330 000 IOPS (dla losowego odczytu i zapisu próbki 4KB). Udzielana gwarancja trwa 3 lata i została ograniczona współczynnikiem TBW 200 TB."]

[kontrolka produkt=gigabyte-xp1200m-xtreme-gaming-1200-w typ=top10new tytul="Gigabyte XP1200M Xtreme Gaming 1200 W" opis="Gigabyte XP1200M Xtreme Gaming to zasilacz zaprojektowany z myślą o najwydajniejszych komputerach, wyposażonych w kilka topowych kart graficznych. Jednostka ta charakteryzuje się mocą znamionową 1200 W, a jej bardzo wysoką sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Platinum. Dodatkowym atutem jest długie, całkowicie modularne okablowanie, które sprawdzi się nawet w obudowach Full Tower. Zasilacz bazuje na sprawdzonej platformie, a wysoką jakość wykonania potwierdza długa 5-letnia gwarancja producenta."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-pro-10-64-bit-oem-dvd typ=top10new tytul="Windows 10 Pro 64 bit" opis="Microsoft Windows 10 to najnowsza odsłona systemu operacyjnego, w której powraca Menu Start, w rozszerzonej, konfigurowalnej postaci. System został zaprojektowany w taki sposób, aby połączyć najlepsze cechy Windows 7 i Windows 8. Tylko ten system pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału najnowszych procesorów AMD i Intel."]

Wynik testu procesora robi wrażenie, ale wcale nie jest dwa razy wyższy od Ryzena 7 1800X (co ma miejsce choćby w teście Cinebench). Dlaczego tak się dzieje? Otóż test procesora w tym benchmarku obciąża 1950X zaledwie nieco powyżej 50%.

Piąta wersja Click BIOS nie daje żadnych powodów do narzekań. Mamy do wyboru interfejs uproszczony (EZ) oraz zaawansowany (Advanced). Pierwszy udostępnia nam podstawowe opcje, a drugi pozwala na kompleksowe zarządzanie.

Na płycie zainstalowaliśmy najwydajniejszy procesor rodziny AMD Ryzen Threadripper, czyli 1950X. TDP tego wydajnościowego potwora to 180 W. W czasie testów redakcyjnych mieliśmy na stanie jedynie chłodzenie powietrzem przeznaczone dla podstawki TR4, a konkretnie naprawdę niewielki model Arctic Freezer 33 TR - dokładne testy tego systemu chłodzącego znajdziecie w oddzielnej recenzji. Siłą rzeczy możliwości podkręcania zostały w ten sposób znacząco ograniczone. 

Zacznijmy spokojnie od pamięci RAM. Na pokładzie znalazło się 32 GB RAM, a maksymalny profil XMP pozwala na osiągnięcie 3000 MHz. Wystarczy go tylko włączyć, by wszystko śmigało bez problemu. Przy ustawieniach domyślnych (Optimised Defaults) RAM pracuje z taktowaniem 2400 MHz.

Poważniejsze OC Threadrippera wiąże się z zastosowaniem wydajniejszego systemu chłodzącego. Nasz niewielki radiator przy standardowych ustawieniach utrzymywał temperaturę prawie 50 stopni w stanie spoczynku, a po 5-minutowym wygrzewaniu w programie OCCT wzrosła ona do 73 stopni, co wiązało się już z lekkim throttlingiem.

Proste podkręcanie na tej płycie jest... hmm.. proste. Nie trzeba nawet grzebać w opcjach Click BIOS, tylko można użyć pokrętła na płycie głównej.

Do wyboru mamy aż 7 różnych ustawień, z czego maksymalne pozwala na ustawienie 4,1 GHz na wszystkich rdzeniach. Oczywiście zastosowane chłodzenie nie pozwalało nam na takie "szaleństwa". Sprawdziliśmy więc jedynie pierwszy stopień podkręcenia, który podnosi taktowanie wszystkich rdzeni do 3,75 GHz. Działa bez problemu i faktycznie można tu nieco poeksperymentować, ale do efektywnego podkręcaniu TR trzeba po prostu zainwestować w coś wydajniejszego.

Pamiętajmy - płyta wymaga zasilacza z dwiema 8-pinowymi wtyczkami do zasilania procesora (nie mylić z wtyczkami zasilającymi PCIe!). W naszym przypadku platforma zasilana była 1200-watowym modelem Gigabyte XP1200M Xtreme Gaming.

Oczywiście zainstalowaliśmy wszystkie sterowniki do płyty dostarczone przez producenta, włącznie z planem zasilania dla procesorów Ryzen.

Cóż... parafrazując klasyka - maszynka ma swoją moc. Przy pełnym obciążeniu procesora możemy spodziewać się pobory mocy powyżej 250 W, a nawet w stanie spoczynku watomierz pokazuje prawie 90 W.

To zdecydowanie płyta dla entuzjastów - nie tylko takich którzy chcą wykorzystać potężną moc Threadrippera, ale i stworzyć wydajną konfigurację z kilkoma kartami graficznymi. MSI X399 Gaming Pro Carbon AC umożliwia tworzenie naprawdę rozbudowanych konfiguracji, nie tylko ze względu na ilość slotów PCIe x16 czy linii PCI Express, ale i dzięki trzem gniazdkom M.2.

Pociechę z płyty będą mieli zarówno osoby zainteresowane podkręcaniem (pokrętło GameBoost na PCB do łatwego OC), modderzy (podświetlenie, wymienne osłony na radiatory), jak i gracze (porty dedykowane sprzętom dla graczy, czy audio).

Skoro już o dźwięku mowa - płyta może się pochwalić zarówno wsparciem Nahimic 2+ (między innymi namierzanie dźwieku, podbicie basów, czy tzw. voice sharper), izolowaną sekcją audio (mniej zakłóceń), czy dedykowanym wzmacniaczem słuchawkowym z automatycznym wykrywaniem impedencji.

Omawiając funkcje sprzętowe, nie można też zapomnieć o oprogramowaniu. Oprócz wspomnianych wcześniej dołączonych do zestawu XSplit Gamecaster i mamy tu także aplikacje Command Center (zarządzanie systemem), Mystic Light (zarządzanie podświetleniem LED), Live Update (automatyczne aktualizacje) i RAM Disk (ultra-szybki dysk w pamięci RAM).

Jak wygląda kwestia ceny? Aktualnie wynosi ona około 1500 zł. Sporo, ale high-endowe płyty mają swoją wartość i w momencie testu jest to jedna... z tańszych płyt głównych X399 dostępnych na polskim rynku (jak na razie, nie ma ich u nas zbyt wiele). Na tańsze płyty główne z chipsetem X399 trzeba jeszcze trochę poczekać.

• efektowny wygląd
• cztery wzmocnione i ekranowane sloty PCI Express x16
• trzy gniazdka M.2 wyposażone w system chłodzący
• karta Wi-Fi/BT w standardzie
• porty USB 3.1 Gen 2 typu A i C
• osiem portów USB 3.1 Gen1/3.0 na tylnym panelu
• obsługa 4-way SLI/CFX i dodatkowe gniazdko PCIe zasilające karty graficzne
• dobry dźwięk Audio Boost IV
• podświetlenie Mystic Light i możliwość montaży dodatkowych taśm LED

• tylko trzy porty USB 3.1 Gen2 (A i C na tylnym panelu i jeden do wyprowadzenia na przód obudowy)