NEC EX341R - ultrapanoramiczny, zakrzywiony i do pracy

Do zastosowań biurowych, profesjonalnych bardzo dobrze nadają się monitory ultrapanoramiczne. Dzięki proporcjom ekranu w układzie 21:9 zwiększają realną powierzchnię roboczą, jaką mamy do dyspozycji, co pozwala na wygodną pracę na kilku otwartych jednocześnie oknach. W przypadku takich monitorów ważna  jest także odpowiednio wysoka rozdzielczość.

Na rynku powszechnie dostępne są modele z wyświetlaczami w rozszerzonym FullHD (czyli 3440x1080, czy 2560x1080), ale dla wielu osób jest to wartość niewystarczająca, nie przystająca do współczesnych standardów. Dla takich właśnie użytkowników stworzony jest NEC MultiSync EX341R, wyposażony w 34-calowy ekran o rozdzielczości WQHD (3440x1440).

Co tu dużo mówić, NEC MultiSync EX341R prezentuje się naprawdę imponująco. Nie powinno to zresztą dziwić - jego rozmiary robią swoje. Wystarczy ustawić go na biurku, aby odruchowo zapaść się głębiej w fotelu. Nie tylko z wrażenia, ale także aby objąć wzrokiem cały ekran.

Wyświetlacz o przekątnej 34 cale o proporcjach 21:9 przekłada się na bardzo dużą przestrzeń roboczą. Bez problemu zmieścimy na nim trzy pełne okna, co znacząco poprawia komfort pracy i jej efektywność.

Ramki wokół ekranu są wąskie. Doliczyć jeszcze trzeba jednak ponad półcentymetrowy czarny pasek po bokach. Wbrew pozorom nie psuje to ogólnie bardzo atrakcyjnej stylistyki monitora, który prezentuje się nowocześnie i elegancko. W dodatku jest zakrzywiony, co nie tylko dodaje mu charakteru, ale też poprawia delikatnie komfort pracy. Takie przynajmniej mam odczucie po kilkunastodniowym korzystaniu z tego monitora.

W dolnej części ramki ekranu znajduje się czujnik obecności użytkownika przed ekranem. Jeśli włączymy tę funkcjonalność, w momencie kiedy odejdziemy od monitora, ten po ustalonym czasie przejdzie w tryb uśpienia, aby oszczędzać energię. Kiedy usiądziemy z powrotem na swoim miejscu, monitor automatycznie się wybudzi. Bardzo przydatna funkcja.

Ergonomia monitora także zasługuje na pochwałę, pozycję ekranu można regulować w dowolny sposób - odchylać go w przód, w tył (-5 / 30 stopni) a także ustawić wysokość (130 mm).

W tylnej części znajduje się uchwyt ułatwiający przenoszenie monitora.

Monitor wyposażony jest w dużą liczbę złączy. Gniazda wideo skierowane są w dół. Do dyspozycji mamy po dwa porty HDMI i DisplayPort.

Jak na monitor do zastosowań biurowych przystało, NEC dysponuje także portami USB, które znajdziemy na bocznej krawędzi obudowy. Są one w standardzie 3.0.

Monitor jest w pełni stabilny, co jest szalenie istotne przy tak wielkiej przekątnej ekranu. Stopka jest obrotowa, więc możemy regulować pozycję ekranu także w poziomie.

Menu monitora obsługujemy za pomocą dotykowych przycisków umieszczonych w przedniej części ramki ekranu. Jest ich aż 8 i działają tak, jak zazwyczaj działa tego typu rozwiązanie w monitorach - tak sobie. Nie są do końca precyzyjne, przez co poruszanie się po menu nie jest w pełni wygodne. Znacznie lepiej sprawdzają się fizyczne przyciski, nawet jeśli wydają się mniej nowoczesne.

Jeśli menu główne nie jest uruchomione, to za pomocą pierwszego z nich możemy uzyskać szybki dostęp do źródła obrazu, drugi uruchamia menu, czwarty pozwala wybrać domyślny port USB, piąty reguluje głośność, szósty jasność, a siódmy to skrót do Mutli Picture.

W menu głównym mamy aż osiem zakładek, nie widzę potrzeby aby omawiać dokładnie każdą z nich, wymienię najważniejsze z nich. W pierwszej ustawimy m.in. jasność, kontrast, poziom czerni, tryb ECO, włączymy czujnik obecności użytkownika przed ekranem, a także wybierzemy jeden z fabrycznie przygotowanych profili obrazu (stanard, tekst, film, gry, zdjęcia i dynamiczny). W drugiej znajdują się m.in. opcje Over Scan oraz kompensacja podświetlenia.

W trzeciej zakładce możemy wybierać spośród różnych ustawień obrazu różniących się temperaturą kolorów, z możliwością zmiany parametrów poszczególnych składowych barw RGB. Kolejna zakładka daje dostęp m.in. do regulacji głośności, Multi Picture, czy przywrócenia fabrycznych ustawień, w piątej zakładce można zmienić język, ustawienia menu OSD.

Na kolejnych stronach prezentujemy szczegółowe wyniki testów obrazu prezentowanego monitora.

Testy monitora wykonałem za pomocą X-Rite i1 Display Pro. Skorzystałem z firmowego oprogramowania i1Profiler oraz aplikacji DisplayCAL. Procedura obejmuje pomiar najważniejszych parametrów monitora (najpierw w ustawieniach fabrycznych, a następnie przy optymalnych ustawieniach). Mierzone parametry to:

• Jasność i kontrast
• Gamut (odwzorowanie palety barw sRGB wyrażone w procentach) - im wyższa wartość tym lepiej
• Temperatura barwowa (optymalna to 6500K - wartość niższa oznacza cieplejszy obraz (przewaga czerwieni), podczas gdy wyższa oznacza chłodniejszy obraz (większa ilość barwy niebieskiej)
• Gamma - odwzorowanie jasności wyświetlania tonów pośrednich (im pomiar bliższy krzywej referencyjnej tym lepiej)
• Delta E - jakość odwzorowania kolorów (im niższy wynik tym lepiej, punkt odniesienia to 3)

Pierwszy pomiar wykonałem po przywróceniu monitora do ustawień fabrycznych, zmieniając jedynie ustawienia DV Mode na Standard (domyślne to Dynamic). Oto najważniejsze wyniki:

• Jasność bieli: 92.5 cd/m2
• Temperatura: 7100K
• Kontrast: 2110.1:1
• Jasność czerni: 0.0438 cd/m2
• Delta E: 1.83

Jasność fabryczna jest nieco niższa od optymalnej i wyraźnie niższa od maksymalnej wartości jaką monitor jest w stanie osiągnąć. NEC EX341R określany jest przez producenta jako urządzenie przeznaczone do zastosowań domowych i biurowych, Można więc oczekiwać od niego wysokiej jakośći obrazu i wiernie odwzorowanych barw, pozwalających na komfortowe rozrywkę, jak również wykorzystanie monitora np. do edycji zdjęć.

Producent deklaruje 99,5-procentowe pokrycie palety sRGB i pomiary potwierdzają te zapewnienia, w teście NEC uzyskał wynik 99,4% pokrycia palety sRGB przy objętości 110,7%. Jeśli chodzi o paletę Adobe RGB, to pomiar pokazał pokrycie 73,2% przy objętości 76,2%.

Fabrycznie ustawiony monitor wyświetla obraz w chłodnych odcieniach - 7100K. Zmierzony kontrast wyniósł 2100.1:1, czyli niższy od deklarowanego w specyfikacji 3000:1. Z kolei jasność czerni wyniosła 0.0438 cd/m2, co jest bardzo dobrym wynikiem.

Stopień dokładności odwzorowania kolorów pokazuje parametr Delta E. Punktem odniesienia jest wartość 3. Wynik monitora NEX EX341R przy ustawieniach fabrycznych to 1,83, czyli nieźle, ale da się to jeszcze poprawić przez kalibrację.

Tabela kolorów pokazuje, że większość barw odwzorowana jest poprawnie, z nielicznymi wyjątkami. Pamiętajmy jednak, że są to pomiary dokonane przy ustawieniach fabrycznych.

Pomiar Gamma również pokazuje, że nie jest idealnie, aczkolwiek nie jest też tragicznie. Zależy jak na to spojrzeć - wykres wyraźnie pokazuje, że szklanka jest do połowy pusta/pełna, w zależności od interpretacji.

No dobrze, czas sprawdzić jak monitor wypadnie po jego ustawieniu do optymalnych wartości. Przyjmuje się że optymalny poziom luminancji w warunkach domowych to 120 cd/m2, a za najlepszą temperaturą barwową uznawana jest wartość 6500K. Dzięki możliwości zmiany ustawień poszczególnych składowych kolorów (RGB) można bez problemu dostroić monitor do tych wartości.

Przy kontraście 50 i jasności 38, poszczególne kolory należy ustawić w taki sposób:

R = 95,3

G = 91,7

B = 90,6

Tym razem nie zmieniałem parametru Głębia czerni i pozostawiłem go na 0, podobnie jak Gamma, którą pozostawiłem na fabrycznych 2.2. Oto uzyskane wyniki:

Jasność bieli: 121 cd/m2

Temperatura: 6568K

Kontrast: 1667.9:1

Jasność czerni: 0.0722 cd/m2

Delta E: 1.37

Kontrast nieco się obniżył, jasność czerni delikatnie wzrosła. Poprawiło się za to odwzorowanie kolorów, co dobrze oddaje poniższa tabela oraz wskaźnik Delta E, który wyniósł 1.37.

Znacznie bliższa optymalnych wartości jest natomiast Gamma, co faktycznie przekłada się na oglądany obraz.

NEC posiada jednak jeszcze jednego asa w rękawie, a jest nim możliwość kalibracji sprzętowej. Miałem możliwość sprawdzenia tego rozwiązania w praktyce, dzięki oprogramowaniu SpectraView II przygotowanemu przez producenta. Oprogramowanie to analizuje pomiary i wysyła je bezpośrednio do monitora, z pominięciem karty graficznej. Gwarantuje to, że gamma i krzywa kolorów odbywa się bezpośrednio w monitorze, a to przekłada się na wierniejsze odwzorowanie barw.

Po wykonaniu ponownej kalibracji,

Jasność bieli: 120,2 cd/m2

Temperatura: 6500K

Kontrast: 1667.9:1

Jasność czerni: 0.0703 cd/m2

Delta E: 0.63

Pozwoliłem sobie podkreślić kluczową zmianę, która nastąpiła, a mianowicie obniżenie wskaźnika Delta E do 0.63, co jest doskonałym wynikiem wskazującym jak niewiele błędów w wyświetlaniu kolorów NEC EX341R jest w stanie uzyskać.Kolejna rzecz to wykres Gamma, który także jest znacznie bliższy idealnej krzywej. Jedynie w skrajnych wartościach następują odchylenia od normy, ale są one o wiele mniejsze niż w przypadku "zwykłej kalibracji".

Prezentuję też wyniki pomiaru poszczególnych kolorów. Zestawienie w tabelce jasno wskazuje, że po sprzętowej kalibracji, są one znacznie wierniej odwzorowane.

Dlatego warto podkreślić to jeszcze raz - NEC EX341R ma znacznie większe możlwiości, niż początkowo może się wydawać. Aby jednak z nich skorzystać, konieczne będzie wykonanie tych kilku działań. Jeśli jednak niezbędne jest nam w pracy wierne odwzorowanie kolorów, to jest to wysiłek godny podjęcia.

W specyfikacji technicznej producent podaje wartość maksymalną luminancję na poziomie 290 cd/m2. W trakcie testów udało mi się uzyskać wartość nieco wyższą, a mianowicie 315 cd/m2, chociaż wymagało to ustawienia kontrastu na 100 procent, co z kolei znacząco zabużyło poprawność wyświetlanego obrazu. To jednak normalne zjawisko, więc w żaden sposób nie poczytuję tego za wadę monitora. Optymalną wartość luminancji uzyskuje się przy niespełna 40 procent skali jasności monitora.

Test poziomu luminancji przeprowadziłem przy optymalnych ustawieniach monitora, temperaturze barwowej 6500K i kontraście 50. Oto wynik:

• 0% =  35 cd/m2
• 10% = 58 cd/m2
• 20% = 82 cd/m2
• 30% = 104 cd/m2
• 40% = 127 cd/m2
• 50% = 148 cd/m2
• 60% = 169 cd/m2
• 70% = 190 cd/m2
• 80% = 210 cd/m2
• 90% = 229 cd/m2
• 100% = 247 cd/m2

Przy ustawieniu jasności na 0 obraz jest nieco zbyt ciemny, aby wygodnie pracować przy dziennym świetle, ale wieczorami wartość tam może być dla niektórych wystarczająca. Luminancja rośnie w stabilnym tempie 20-25 cd/m2 na każde 10 punktów na skali jasności monitora.

Ten aspekt moniora nie wypada niestety najlepiej. Różnice w zmierzonej jasności między środkiem wyświetlacza, a jego pozostałymi obszarami sięgają 20 cd/m2, co stanowi 16 procent wartości luminancji. To całkiem sporo i tylko pewnym usprawiedliwieniem jest fakt, że matryca w monitorze ma tak dużą przekątną. Największą różnicę zmierzyłem w lewym dolnym rogu. W pozostałych obszarach różnica wynosi 10 lub nieco powyżej, co jest już bardziej akceptowalnym wynikiem.

Nominalny czas reakcji monitora według specyfikacji technicznej wynosi 4 ms (Gray-to-gray). Do przetestowania monitora pod tym kątem użyłem programu Pixel Persistance Analyzer i testu Streaky Pictures. Efekt smużenia pojawił się przy tempie 4, co oznacza, że jeśli chodzi wyświetlanie dynamicznych scen, to nie jest to jego najmocniejsza strona. Z tego powodu gry FPS, czy wyścigi chociaż prezentować się bedą wspaniale na tak szerokim ekranie (szerokie pole widzenia!), to jednak dynamika rozgrywki będzie niesatysfakcjonująca.

W pozostałych gatunkach NEC EX341R sprawdzi się już lepiej.

Monitor NEC MultiSync EX341R pracując z optymalną luminancją (czyli ok. 120 cd/m2) pobiera 33,4 W energii elektrycznej. Przy maksymalnej jasności pobór energii wzrasta do 59,4 W. W trybie czuwania monitor pobiera 0,9 W.

To wyraźnie mniej niż zakrzywiony monitor Samsung C34F791 (42,5 W), czy ultrapanoramiczny AOC U3477PQU (40,5 W). Także maksymalne zużycie energii jest niższe od obu wspomnianych modeli.

Zobacz jak testowany model wypada pod tym względem na tle innych testowanych przez benchmark.pl monitorów.

Porównanie monitorów pod względem poboru energii

NEC MultiSync EX341R to monitor określany przez producenta mianem desktopowego. Co to oznacza? Że dobrze sprawdzi się zarówno w domowych jak i biurowych warunkach. Jako sprzęt do pracy i rozrywki. Olbrzymia przestrzeń robocza jaką oferuje panoramiczny wyświetlacza o rozdzielczości 3440x1440 pikseli jest nie do przecenienia. Bez problemu da się rozmieścić jego powierzchni kilka okien i pracować o wiele wygodniej i efektywniej. Zwłaszcza, że do monitora można podpiąć dwa komputery jednocześnie i obsługiwać je z jednego poziomu, tworząc prawdziwe centrum dowodzenia.

Jakość oferowanego obrazu stoi na bardzo dobrym poziomie, chociaż nie jest też idealny. Matryca pokrywa niemal całą paletę sRGB (99,4 procent), ale są zauważalne odchylenia od optymalnej gammy i pewne błędy w poprawnym wyświetlaniu kolorów, ale są to różnice dostrzegalne dopiero w profesjonalnych pomiarach. Generalnie bowiem obraz jest ostry i szczegółowy, więc monitor sprawdzi się także w zawodowych zastosowaniach. Jedynie do gier (a szczególnie tych dynamicznych tj. FPS, czy wyścigi) lepiej wybrać inny model.

I tutaj ważna uwaga. Monitor NEC EX341R oferuje możliwość sprzętowej kalibracji za pomocą firmowego oprogramowanie SpectraView II. I dopiero wówczas NEC odkrywa pełnię swoich możliwości. Po wykonaniu kalibracji wskaźnik błędów w odwzorowaniu kolorów spada niemal trzykrotnie, w stosunku do "zwykłej kalibracji" (szczegóły omawiam na poprzedniej stronie), co jest rewelacyjnym wynikiem. Wskaźnik gammy także znacząco się poprawia niemal w pełni pokrywając się z idealną krzywą, co wcześniej nie było możliwe.

Dlatego w rękach profesjonalnego użytkownika, NEC zyska naprawdę sporo i to jest właśnie czynnik oddzielający go od konkurencyjnych modeli o pozornie podobnych parametrach (matryca VA i rozdzielczość 3440x1440) ale dostępnych w niższej cenie. Dla zwykłego, biurowego użytkownika różnica w cenie byłaby trudna do uzasadnienia, ale osoby potrzebujące wiernie odwzorowanych barw, będą świadome tego kluczowego aspektu.

Na pochwałę zasługuje jakość wykonania monitora, a także jego ergonomia z szerokim zakresem regulacji pozycji ekranu oraz duża liczba złączy. Zakrzywienie ekranu jest miłym dodatkiem, ale mi do gustu znacznie bardziej przypadł czujnik obecności użytkownika przed monitorem, który automatycznie wyłącza ekran po ustalonym czasie, oszczędzając energię i powstrzymując współpracowników przed podglądaniem nad czym pracujemy (jeśli zapomnieliśmy zablokować komputera).

Nie obyło się bez wad, o których wspominam w recenzji, i których lista znajduje się poniżej, ale nie zmienia to faktu, że NEC EX341R jest jak najbardziej godny polecenia.

• możliwość sprzętowej kalibracji
• ponad 99-procentowe pokrycie sRGB
• dobra jakość obrazu
• wielka przestrzeń robocza do dyspozycji
• czujnik obecności użytkownika przed ekranem
• możliwość podłączenia dwóch źródeł obrazu
• atrakcyjna stylistyka obudowy
   
• nie najlepsza równomierność podświetlenia ekranu
• nie sprawdza się w dynamicznych grach
• mało wygodne dotykowe przyciski menu