Nowe Phenomy II i nowa podstawka AM3. Testujemy Phenomy: X4 810, X4 805, X3 720 i X3 710

AMD ostatnimi czasy nie zasypia gruszek w popiele. W połowie grudnia zostały wprowadzone na rynek Athlony serii 7000 bazujące na architekturze K10. 8 stycznia na targach CES w Las Vegas zaprezentowano Phenomy II X4 serii 900 dla podstawki AM2+. Dziś AMD wprowadza na rynek kolejne cztery nowe procesory, tym razem wszystkie przystosowane do pracy z podstawką AM3. Nowe procesory pomimo dedykacji do pracy z pamięciami DDR3 są także wstecznie kompatybilne z starszym gniazdkiem AM2+ i pamięciami DDR2. Sprawdzimy dla Was jak nowe procesory sprawują się na starszych płytach głównych, przetestujemy co tak na prawdę wnosi podstawka AM3 a także jak podkręcają się te nowinki. Jeśli jesteś ciekawy jak plasuje się wydajność nowych CPU względem Intela, to dobrze trafiłeś. Przy okazji sprawdzimy także pobór prądu nowych procesorów.

Do redakcji trafiły dwa procesory: Phenom II X3 720 Black Edition oraz Phenom II X4 810. Pozostałe dwa modele zasymulujemy w testach obniżając mnożnik dostarczonych procesorów. W ten sposób będziemy mogli zaprezentować Wam wyniki testów z wszystkich czterech procesorów mających dziś premierę.

Phenom II X3 720 i  Phenom II X4 810  po lewej,

po prawej dla porównania Athlon X2 3800+

AMD zaprezentowało dziś cztery nowe procesory. Dwa cztero-rdzeniowe Phenomy II X4 805 oraz 810, oraz dwa trzy-rdzeniowe Phenomy II X3 710 oraz 720 Black Edition. Nowe procesory są taktowane zegarami odpowiednio 2.5 GHz i 2.6 GHz odpowiednio dla wersji X4, oraz 2.6 GHz i 2.8 GHz dla modeli X3. Wszystkie przystosowane są do pracy na nowej podstawce AM3 i co bardzo ważne wstecznie kompatybilne z płytami głównymi z gniazdkiem AM2+. W ten sposób AMD daje nam wybór, z jakimi pamięciami będzie pracował nowy CPU. Jeśli zainstalujemy go na płycie głównej z gniazdem AM3 będzie to oczywiście DDR3, jeśli zainstalujemy je na płycie AM2+ będą to dobrze znane pamięci DDR2. Poniżej przedstawiam Wam zestawienie wszystkich Phenomów II.

Na pierwszy rzut oka procesory nie różnią się niczym

Kompletne zestawienie nowych procesorów znajdziecie jak zwykle w tabelce poniżej.

Screen z CPU-Z Phenoma II X3 720 (CPU-Z błędnie pokazuje gniazdo procesora AM2+)

Screen z CPU-Z Phenoma II X4 810

Na pierwszy rzut oka bardzo trudno dostrzec różnicę. Procesory przeznaczone dla gniazdka AM3 mają o dwa piny mniej, przez co bez problemu pasują do gniazdek AM2+ i AM3. Natomiast w przypadku gniazdka AM3 dwie dziurki są zaślepione, przez co instalacja procesora przeznaczonego dla gniazda AM2+ staje się niemożliwa. Aby ułatwić Wam dostrzeżenie zmian, na zdjęciach wskazaliśmy je poziomymi liniami i strzałkami.

Po lewej podstawka AM2+, po prawej podstawka AM3.

Po lewej CPU AM2+, po prawej procesor AM3.

Dla przypomnienia przedstawaim także zestawienie procesorów AMD Phenom X4 serii 900. Poniżej znajduje się tabelka ze specyfikacją tych procesorów z poprzedniego testu.

Wszyscy, którzy czytali mój poprzedni artykuł wiedzą, że główną zmianą jaką przyniósł ze sobą Phenom II X4 serii 900 był zmieniony proces technologiczny z 65nm na 45nm. Czym zatem różnią się serie 700 i 800 od poprzedniej 900?

Kluczową zmianą, jest oczywiście zmiana podstawki. Nowe procesory przystosowane są do gniazda AM3, a co za tym idzie oferują wsparcie dla pamięci DDR3. Wraz ze zmniejszonym taktowaniem zmniejszył się także współczynnik TDP dla nowych CPU. Teraz wynosi tylko 95W. Tutaj znowu mała uwaga, nie należy tego współczynnika porównywać bezpośrednio z tak samo nazwanym TDP dla procesorów Intela. Obie firmy mierzą wydzielanie ciepła w zupełnie inny sposób, przez co TDP na procesorach AMD wychodzi jako zawyżony względem Intela. Tłumaczyłem to zresztą przy okazji testów serii 900.

Screen z CPU-Z Phenoma II X4 940

Jako, że nowe procesory nie są przeznaczone na rynek High-End, obniżono nieco ich taktowanie. Dzięki temu AMD dysponuje teraz procesorami wykonanymi w procesie technologicznym 45nm dla segmentu Mainstream w bardzo atrakcyjnych cenach. Phenomy II X4 serii 800 skierowane są do walki z budżetowym Quadem Intela - modelem Core2 Quad Q8200, natomiast seria X3 700 to oręże przeciw najwydajniejszej serii Core2 Duo E8000. Oficjalne ceny tych procesorów na rynku amerykańskim przedstawiają się następująco

• Phenom II X4 810 - $175
• Core2 Quad Q8200 - $170
• Phenom II X3 720 - $145
• Core2 Duo E8400 - $165

Szczególnie atrakcyjnie przedstawia się cena trzy-rdzeniowej serii 700, która w najwydajniejszym wydaniu jest znacznie tańsza od bardzo popularnego Core2 Duo E8400. Przy czym w aplikacjach wielowątkowych AMD dość znacznie wyprzedza wydajnością Intela. Przekonacie się o tym po analizie wyników wydajności.

Wracając jednak do różnic technicznych. Już we wstępie wspominałem, że nowe procesory będą zdolne pracować zarówno na starych płytach głównych wyposażonych w gniazda AM2+ współpracując z pamięciami DD2 a także na nowych płytach głównych AM3 w parze z pamięciami DDR3. AMD wbudowało w swoje nowe procesory dwa kontrolery pamięci. Dzięki temu to klient wybierze z jakimi pamięciami będzie pracował ich nowy procesor.

Dziś cena pamięci DDR3 nie jest jeszcze zbyt atrakcyjna, nadal są one znacznie droższe od tej samej pojemności kostek wykonanych w formacie DDR2. Z czasem jednak nowe pamięci stanieją, a wtedy jeśli zajdzie taka potrzeba będzie można wymienić płytę główną oraz pamięci, przekładając CPU. Nie muszę chyba tłumaczyć jak ogromną zaletą jest taka wolność wyboru? Najnowsze dziecko Intela Core i7 nie daje nam takiego wyboru. Jesteśmy skazani na pamięci DDR3. Co prawda w przypadku Core2 Duo Intela istnieje taka możliwość, ale spójrzmy prawdzie w oczy. Osoby, które do tej pory nie używają Core2 z pamięciami DDR3 prawdopodobnie podczas wymiany zmienią cała platformę na taką bazującą już na nowych procesorach i7 lub i5 w zależności od zamożności portfela. Płyty główne dla Core2 obsługujące pamięć DDR3 są nadal dość drogie, a sama zmiana pamięci nie przynosi jakiegoś fenomenalnego wzrostu wydajności. Przez co taka migracja nie ma w tej chwili żadnego uzasadnienia.

Na potrzeby nowych procesorów przygotowałem dwie platformy testowe. Obie bazujące na płytach Asus. Będą to modele M3A79-T Deluxe do testów z pamięciami DDR2, oraz M4A79-T Deluxe do testów z pamięciami DDR3. Starałem się, aby możliwie wiele elementów było wspólnych tak, żeby można było dokonać bezpośredniego porównania wydajności.

Pewnie zastanawiacie się, dlaczego tekst dotyczy głównie premiery nowych procesorów, a nie całej nowej platformy z gniazdkiem AM3. Odpowiedź jest bardzo prosta. AMD traktuje obsługę pamięci DDR3 jako wartość dodaną do swoich procesorów, wiedząc że akceptacja rynkowa nowych pamięci jest nadal stosunkowo słaba. Dzięki temu, że nowe procesory są wstecznie kompatybilne ze starymi płytami mamy okazje przetestować je na na prawdę dopracowanych konstrukcjach. Natomiast producenci w spokoju będą mogli dopracować sobie nowe płyty główne z gniazdami AM3 i wypuścić je wtedy, gdy sami będą na to gotowi. W chwili dysponujemy płytami z gniazdem AM3 w wykonaniu Asusa, Gigabyte oraz MSI. Szczegółowy test płyt głównych z nowym gniazdem przedstawimy w ciągu kilku najbliższych dni.

Poniżej tabelka z pełną specyfikacją platform testowych:

Płyta główna ASUS M4A79-T Deluxe

Płyta główna ASUS M3A79-T Deluxe

Pamięci Kingston Kingson HyperX 1333

Procesory zostały przetestowane w ustawieniach domyślnych, a także w niektórych przypadkach podkręcone najmocniej jak się dało, przy założeniu że sprzęt nadal pozostawał w pełni stabilny. Do testów o/c wybierałem CPU z półki sklepowej, a nie przysłane przez producenta egzemplarze testowe. Nie był to też tzw. selekt, a więc CPU dobrany z większej grupy mającej wyłonić, który egzemplarz ma największy potencjał w przetaktowywaniu. Jako chłodzenie zastosowałem tanie wentylatory Arctic Cooling Jest zatem szansa, że przy nieco lepszym chłodzeniu rezultat podkręcania będzie nieco lepszy. Wszystko to po to, aby możliwie zbliżyć wyniki do tych, które jesteście w stanie osiągnąć u siebie w domu. Gwarancji na to oczywiście nie ma.

Z założenia miał to być test procesorów, dlatego zestaw aplikacji testowych został dobrany w taki sposób, aby mierzyć ich wydajność. Dodatkowo chciałem, abyście mogli sami wykonać testy własnych procesorów w domowym zaciszy dlatego dobrane aplikacje są powszechnie dostępne i łatwe w obsłudze.

Do testów użyłem następujących programów. 

Testy CPU z 3Dmark 2006

3DMark '06 to znany i ceniony przez wszystkich benchmark kart graficznych. Na potrzeby testów procesorów wykorzystamy jedynie część pełnego przebiegu testów - testy CPU. Interesują nas zatem wyniki CPU Score, oraz czątkowe CPU1 i CPU2

SiSoft Sandra Procesor Aritmetic

SiSoft Sandra to prawdziwy kombajn służący do testowania różnych podzespołów komputera. W tym teście wykorzystamy dwa zestawy benchmarków - Procesor Arithmetic oraz Procesor Multi-Media Benchmark. Oba dają dwa zestawy wyników, osobno dla ALU i FPU.

Cinebench R10

Cinebench to program mierzący wydajność procesora za pomocą renderingu sceny 3D. Umożliwia on zbadanie wydajności pojedynczego rdzenia, a także łącznej wydajności wszystkich rdzeni. Niejako przy okazji możemy stwierdzić, jak dobrze skalują się procesory z więcej niż jednym rdzeniem. Wbrew pozorom nie obserwujemy liniowego wzrostu wydajności po dołożeniu kolejnej jednostki wykonawczej.

PCMark Vantage

PCMark Vantage to kolejna aplikacja ze stajni Futuremark, program testuje ogólną wydajność komputera symulując pracę normalnych aplikacji. Na potrzeby testu podamy wszystkie wyniki cząstkowe poszczególnych testów bez zagłębiania się się w ich składowe.

Crysis GPU benchmark

Crysis to jedyna gra, której użyjemy w teście procesorów. Dzięki niej sprawdzimy czy procesor w jakikolwiek sposób wpływa na szybkość działania tej jednej z najbardziej wymagających gier w historii. Do testów wykorzystamy benchmark GPU w konfiguracji: DX9, Detale: High, Rozdzielczość: 1280x0124. Jedyną zmianą w stosunku do poprzedniej edycji testów jest instalacja najnowszczego dostępnego patcha w wersji v1.2.1

TrueCrypt

Jest programem służącym do szyfrowania danych. Specjalnie na Waszą prośbę dodajemy go do naszego zestawu aplikacji testowych. Program ma wbudowanych benchmark, który w naszym przypadku wykonywany był na pliku o wielkości 1GB. Podajemy tylko wartość średnią (Mean) dla pierwszych trzech algorytmów szyfrowania: AES, Twofish oraz Serpent. Wynik podawany jest w MB/s, im więcej tym lepiej.

W moim ostatnim tekście na temat Phenoma II serii 900 tylko wspomniałem o podkręcaniu a mimo tego dostałem od Was masę pytań na ten temat. Po ich ilości wnioskuję, że podkręcanie Phenomów II interesuje Was szczególnie mocno. Dlatego przy okazji dzisiejszego testu postanowiłem się przyjrzeć temu tematowi nieco bliżej.

Do testów otrzymaliśmy dwa procesory. Phenoma II X4 810 oraz Phenoma II X3 720 Black Edition. Ten ostatni z racji nazwy, ma oczywiście odblokowany mnożnik. Dlatego jego podkręcanie jest dziecinnie proste. Wystarczy zmienić w biosie płyty głównej mnożnik, oraz w razie potrzeby podbić napięcie zasilania. W przypadku modelu X4 810 sprawa przedstawia się nieco inaczej. Nie jest to procesor z serii Black Edition, przez co ma zablokowany w górę mnożnik - jego zmniejszenie jest oczywiście możliwe. Podkręcanie tego modelu wygląda nieco inaczej, jedynym sposobem jest zwiększenie taktowania magistrali HTT a następnie dobranie mnożnika z tych udostępnionych przez procesor. Wyniki jakie udało mi się uzyskać możecie zobaczyć na zrzutach poniżej.

Oba procesory podkręciły się do koło 3.7 GHz. Na więcej nie pozwoliły ograniczenia BIOSu na testowanych płytach głównych. W przypadku Phenoma II X4 810 płyta pozwalała mi na ustawienie napięcia zasilania rdzenia na maks 1.45V, do tego przy pomocy AMD OverDrive udało się jeszcze podciągnąć do 1.5V. W przypadku Phenoma II X3 720 BE mogłem ustawić 1.55V a za pomocą OverDrive podciągnąć do 1.6V. Testy O/C przeprowadziłem tylko na platformie wyposażonej w pamięci DDR2, ponieważ płyta M4A79-T Deluxe sprawiała problemy przy napięciach zasilania ustawionych powyżej 1.4V. Dla przykładu Phenom II X4 810 po ustawieniu w biosie napięcia 1.45V startował z napięciem... 1.15V Najwyraźniej jest to problem nie do końca jeszcze dopracowanego biosu.

Moim zdaniem udało się osiągnąć bardzo dobry wynik. W końcu podnieśliśmy taktowanie modelu X4 810 o równe 1.1GHz, a X3 720 podkręcił się 900 MHz. Nieźle. Szkoda tylko, że nie AMD w chwili obecnej nie planuje wypuszczenia na rynek modelu Black Edition serii 800. Ułatwiło by to podkręcanie tych CPU na płytach, które z różnych względów nie są w stanie osiągnąć tak wysoko taktowanego HTT.

Jedną ze sztandarowych cech Phenoma II jest jego energooszczędność. Dlatego podobnie jak przy testach modelu 900 sprawdziłem dla Was pobór energii nowych CPU. Niestety z przyczyn technicznych nie mogę zmierzyć ile prądu pobiera sam procesor, dlatego pomiary wykonałem dla całej platformy przy pomocy redakcyjnego miernika w kilku konfiguracjach.

W naszej platformie testowej domyślnie pracuje GeForce 9800GT, który sam w sobie jest kartą dość prądożerną. Niestety moja dzisiejsza platforma testowa w odróżnieniu od tej wykorzystywanej przy testach Phenoma II serii 900 nie została wyposażona w zintegrowaną kartę graficzną. Dlatego dziś prezentuje tylko wyniki pomiarów zużycia energii z kartą pracującą bez obciążenia. Z poprzedniego testu wiemy, że sama karta w tym stanie zużywa około 40W.

Wszystkie testy przeprowadziłem na platformie wyposażonej w pamięci DDR2 w czterech stanach: Przy wyłączonym komputerze (Off), w biosie, na pulpicie bez obciążenia oraz przy obciążeniu wszystkich rdzeni procesora. Komplet testów wykonałem przy standardowym taktowaniu procesora, a także po jego podkręceniu. Wszystko w kombinacji z włączonym oraz wyłączonym Cool and Quiet. Takie zestawienie powinno nam dać wystarczająco jasny obraz tego, ile energii zużywają nowe procesory.

Procesory taktowane standardowo

Procesory podkręcone

Co można powiedzieć o wynikach? Przede wszystkim warto korzystać z funkcji Cool and Quiet. W skrajnych przypadkach pozwala ona zaoszczędzić niemal 40W. Dodatkowo włączenie w biosie obsługi stanu C1E pogłębia ten wynik o dodatkowe 5W. Oszczędzanie energii jest ostatnio modne ;)

Nadszedł czas na analizę wyników. Na początek Sandra, ponieważ tym wykresom należy się dodatkowy komentarz. Zapewne zauważyliście już, że w zestawieniu tego programu nie ma żadnych wyników procesorów Intela. Wytłumaczenie tego faktu jest bardzo proste. W czasie testów nowych procesorów AMD okazało się, że używana przez nas do tej pory wersja Sandry nie potrafi testować procesorów trzy-rdzeniowych. Program po prostu nie generuje wyników. Musiałem zatem dokonać aktualizacji programu do najnowszej wersji co zdezaktualizowało wszystkie uzbierane wcześniej wyniki. Muszę zatem przetestować wszystkie procesory od nowa na co nie starczyło mi już czasu.

Cinebench to świetny test dla procesorów wielordzeniowych. Doskonale ukazuje on możliwości procesorów trzy rdzeniowych. W teście Rendering X CPU najwolniejszy z Phenomów II X3, model 710 pokonał droższego od siebie Core2 Duo E8400. Po podkręceniu X3 mogą rywalizować nawet ze standardowo taktowanymi Quadami Intela. Oczywiście jeśli podkręcimy Core2 Quad, to wynik będzie łatwy do przewidzenia. Warto także zauważyć, że X4 810 jest w stanie nawiązać walkę ze swoim bezpośrednim konkurentem Q8200. Multiprocesor speed-up pokazuje nam jak dobrze skalują się procesory wielordzeniowe. Tutaj rozwiązania AMD są minimalnie lepsze od podobnych Intela

3DMark'06, CPU to podobnie jak Cienebench świetny test mocy obliczeniowej procesorów. Tanie cztero-rdzeniowce AMD świetnie radzą sobie z wolniejszymi Quadmi Intela. Natomiast trzy-rdzeniowce rozkładają najwydajniejsze procesory dual-core Intela. Czyżby 3Dmark nie lubił za bardzo procesorów Intela?

Crysis to gra, która w głównej mierze zależna jest od wydajnej karty graficznej. Niemniej wysoko taktowany procesor zdecydowanie pomaga. W teście na minimalną ilość klatek na sekundę wygrywa mocno przetaktowany X3 720, co ciekawe słabiej wypada podobnie taktowany X4 810. Ten test niejednokrotnie pokazywał nam takie zaskakujące wyniki. Wystarczy spojrzeć na pozycję niemal całej serii E7000 Intela, wyprzedza ona nawet modele z rodziny E8000. Nieco bardziej wiarygodnie przedstawiają się wyniki średniej i maksymalnej ilości klatek na sekundę. W obu testach wygrywają mocno podkręcone procesory AMD, ale różnice są tak na prawdę minimalne - tuż za nimi znajduje się cała stawka procesorów Intela.

PCMark Vantage to kolejny benchmark, w którym procesory AMD wypadają nadzwyczaj dobrze. Podkręcone Phenomy II wygrywają tutaj nawet z wysoko podkręconymi procesorami Core2 serii 7000 i 8000. Procesory Intela są w stanie zawalczyć tylko w jednym z testów cząstkowych. Resztą w zasadzie rządzi AMD.

Na koniec zostawiamy sobie nowy benchmark. TrueCrypt. Na chwilę obecną nie jestem jeszcze w tanie wyciągnąć na jego podstawie jednoznacznych wniosków. Większość z testowanych do tej pory procesorów, to procesory AMD. Niemniej trzy dość szybkie Intele użyte w testach uległy procesorom AMD. Czyżby kolejny benchmark, który lubi procesory tej firmy? O tym przekonamy się przy jednak dopiero przy okazji kolejnego testu procesorów, kiedy na liście przetestowanych procesorów znajdzie się więcej modeli Intela.

Osobny komentarz należy się porównaniu wyników uzyskanych przez nowe procesory na platformach testowych z różnymi pamięciami. Do tej pory nie wspominałem jakie ustawienia pamięci przyjęliśmy w testach. RAM DDR2 ustawiony był na 1066MHz, natomiast DDR na 1333MHz. Jak łatwo można zauważyć w większości przypadków różnice miedzy obiema platformami są marginalne, z delikatnym wskazaniem w stronę DDR2. Czy powinnyśmy nad tym ubolewać? Moim zdaniem nie.

Wcześniej przeprowadziliśmy testy procesorów Intela na płytach głównych z chipsetem X48 zarówno na płytach wyposażonych w pamięć DDR2 jak i DDR3. Tam różnice w wynikach także były marginalne. Początkowo obawiałem się, że pamięci DDR3 ze względu na swoje dość duże opóźnienia mogą wypaść słabiej niż najwyżej taktowane DDR2, te obawy okazały się bezpodstawne. Jako, że w chwili obecnej pamięci DDR3 nie dają znaczącego zysku wydajności, nie warto w nie teraz inwestować. Ważny jest natomiast fakt, że AMD ma już teraz procesory, która z tymi pamięciami potrafią pracować równie dobrze, co z najszybszymi DDR2. Z biegiem czasu, jak technologia DDR3 nieco okrzepnie wyniki na pewno się poprawią.

Pewnie zastanawiacie się dlaczego nie przedstawiłem surowych wyników testów podsystemu pamięci. Moim zdaniem takie zestawienie nie ma najmniejszego sensu. Zawsze powinniśmy brać pod uwagę wyniki z poszczególnych aplikacji, a nie surowe słupki przepustowości pamięci.

Wszystkim tym, którzy zastanawiają się dlaczego w zestawieniu nie ma procesorów Core i7 przytoczę to, co napisałem już przy okazji testów Phenoma II serii 900. Moim zdaniem takie porównanie nie będzie miało najmniejszego sensu. W większości przypadków Core i7 jest wielokrotnie droższy. Nawet jeśli weźmiemy pod uwagę najtańszy Core i7 920 to płyty główne oraz pamięci są w każdym wypadku przynajmniej dwukrotnie droższe. Pamiętajcie, że nadal mówimy o najtańszym Core i7 920. Co jeśli weźmiemy pod uwagę najdroższy? Za cenę samego procesora będzie można złożyć całą platformę Dragon. Oczywiście Core i7 pewnie będzie szybszy od Phenoma II, co z tego skoro będzie wielokrotnie droższy? Czy takie porównanie miało by sens? Moim zdaniem nie.

Reasumując. Moim zdaniem AMD po raz kolejny odwaliło kawał dobrej roboty. Tym razem dostaliśmy procesory segmentu, które moim zdaniem są w stanie skutecznie zawalczyć z konkurencyjnymi rozwiązaniami Intela. Bardzo duży plus należy się AMD za utrzymanie wstecznej kompatybilności ze starszymi płytami głównymi. Być może nie ma to znaczenia dla kupujących nowe komputery, ale nie zapominajmy że ogromną grupą odbiorców są osoby, które chciały by niewielkim kosztem rozbudować swój komputer. Nowe procesory AMD świetnie się podkręcają, czym AMD udało się wreszcie przełamać ciągnący się za nimi stereotyp "nie podkręcalnych" CPU.

Na zakończenie chciałbym wszystkich zaprosić za kilka dni do artykułu, w którym znajdą się trzy płyty z gniazdem AM3.

ASUS M4A79T Deluxe

Gigabyte GA-MA790FXT-UD5P

Płyta główna MSI  790FX-GD70

Podziękowania dla firmy AMD za udostępnienie procesorów do testów:

Podziękowania dla firmy ASUS za udostępnienie płyt głównych do testów:

Podziękowania dla firmy Kingston za udostępnienie pamięci do testów:

Podziękowania dla firmy Komputronik za udostępnienie podzespołów do testów: