Planetoida 1998 KY26 przyspiesza. Naukowcy nie wiedzą, jak to możliwe

W przypadku większości planetoid do wyznaczania trajektorii wystarczają dobrze opisane zjawiska, takie jak grawitacja oraz wpływ promieniowania Słońca. 1998 KY26 zachowuje się jednak inaczej: obserwacje sugerują dodatkowy, trudny do wytłumaczenia składnik ruchu, przez co obiekt odstaje od typowych modeli dynamiki małych ciał.

Jednym z poważniejszych wyjaśnień było uznanie 1998 KY26 za tzw. "ciemną kometę", czyli ciało przypominające asteroidę, ale mogące uwalniać gaz bez tworzenia wyraźnego ogona. Takie niewidoczne na pierwszy rzut oka odgazowanie mogłoby działać jak miniaturowy silnik i zmieniać prędkość obiektu. Problem w tym, że kolejne analizy coraz słabiej wspierają ten scenariusz dla KY26.

Korbin Hansen i Masatoshi Hirabayashi z Georgia Institute of Technology sprawdzili, czy warunki na 1998 KY26 pozwalają na istnienie lodu, który mógłby napędzać odgazowanie. Na podstawie dostępnych danych odtworzyli model uwzględniający m.in. rozmiar planetoidy, parametry orbity oraz odbijalność światła. Z wyliczeń wynika, że nawet najzimniejsze obszary obiektu osiągają średnio 212 kelwinów (około -61 stopni Celsjusza), czyli temperaturę wyższą niż ta, przy której zamarznięta woda mogłaby stabilnie przetrwać w roli "paliwa" dla zjawisk kometarnych".

Badacze policzyli również, jak szybko ewentualny lód znikałby z 1998 KY26. Gdyby stanowił choć 1 proc. masy planetoidy, miałby wyparować w ciągu niewiele ponad 2 tys. lat. Co więcej, jeśli to właśnie lód odpowiadałby za obserwowane przyspieszanie, taki proces utrzymałby się jedynie przez 62 lata. Przy założeniu, że obiekt może mieć wiek liczony w miliardach lat, taki mechanizm wydaje się skrajnie mało prawdopodobny. Hansen i Hirabayashi podsumowali w pracy opublikowanej w "Icarus", że ich modele temperatur wskazują na zbyt duże tempo uwalniania wody, by na 1998 KY26 mogła zachować się zakopana warstwa lodu, co pomaga lepiej zrozumieć skład planetoidy.

1998 KY26 wyróżnia się także niezwykle krótkim czasem obrotu: planetoida wykonuje pełen obrót wokół własnej osi w 5,35 minuty. Jednocześnie obserwowany jest nietypowy składnik przyspieszenia – skierowany prostopadle do płaszczyzny orbity. Choć rozważano, że obiekt mógł pochodzić z pasa planetoid, nie ma pewności, jak długo porusza się po obecnej trasie. Ta niejasna historia orbitalna utrudnia jednoznaczną klasyfikację, ale najświeższe ustalenia coraz wyraźniej osłabiają wersję o "ciemnej komecie".

Gdy maleje wiarygodność hipotezy kometarnej, uwaga naukowców wraca do innych mechanizmów. Wśród nich jest ciśnienie promieniowania słonecznego – efekt, w którym nawet niewielka "siła światła" może wpływać na tor lotu bardzo małych ciał. Dla obiektów o niewielkich rozmiarach taki czynnik przestaje być pomijalny, a według badaczy może okazać się najbardziej prawdopodobnym źródłem anomalii ruchu 1998 KY26.

Możliwość weryfikacji hipotez ma przynieść bezpośrednie zbliżenie do planetoidy. Japońska sonda Hayabusa2 jest w drodze w kierunku 1998 KY26, a spotkanie zaplanowano na lipiec 2031 r. Dane z tego etapu misji mogą rozstrzygnąć, czy za nietypowe przyspieszanie rzeczywiście odpowiada promieniowanie słoneczne, czy też działa inny, dotąd nieuchwytny czynnik.