Skafandry na Księżyc w wersji "light". NASA tnie wymagania w programie Artemis

Agencja chce, by w nadchodzących wyprawach wykorzystać mniej skomplikowaną konstrukcję skafandra, określaną jako "Sortie Suit". Sprzęt powstaje we współpracy z Axiom Space, które pozostaje obecnie jedynym dostawcą skafandrów w programie Artemis. Uproszczona wersja ma przede wszystkim ograniczyć masę i techniczną złożoność, a przy okazji ułatwić integrację ze statkami do lądowania na Księżycu przygotowywanymi przez SpaceX i Blue Origin.

Ponieważ program Artemis zmaga się z przesunięciami terminów, NASA stara się skrócić czas potrzebny na dopięcie kluczowych elementów misji. Nowy administrator agencji, Jared Isaacman, podjął działania, które mają przybliżyć realizację planów do pierwotnego harmonogramu. Wśród decyzji znalazły się m.in. uproszczenie procesu wytwarzania rakiety Space Launch System, odejście od projektu Lunar Gateway oraz intensywniejsze rozmowy z partnerami komercyjnymi, by szybciej doprowadzić do gotowości lądowniki i skafandry.

Wcześniej prace nad nową generacją skafandrów prowadzone były z udziałem Axiom Space oraz Collins Aerospace. Sytuacja zmieniła się w 2024 r., gdy Collins Aerospace wycofał się z projektu, a ciężar dostaw dla Artemis przeszedł w praktyce na Axiom. Jednocześnie okazało się, że spełnienie pierwotnie postawionych wymagań NASA jest wyjątkowo trudne — problem dotyczył zarówno wagi skafandra, jak i jego możliwości operacyjnych oraz odporności.

Z czasem założenia dotyczące docelowych skafandrów zaczęto określać jako przesadnie ambitne. Oczekiwano, że sprzęt pozwoli na sześć spacerów księżycowych w trakcie jednej misji trwającej 6,5 dnia, będzie zdolny do pracy po 210 dniach pozostawania w stanie uśpienia i zapewni ochronę termiczną w skrajnych warunkach panujących na powierzchni Srebrnego Globu. Taki zestaw wymagań przekładał się na konstrukcję ciężką, skomplikowaną i trudną do sprawnej produkcji.

Skalę presji czasowej widać w trybie współpracy NASA z wykonawcą. Podczas posiedzenia panelu doradczego ds. bezpieczeństwa lotów kosmicznych były astronauta Charlie Precourt poinformował, że NASA spotyka się z Axiom Space sześć razy w tygodniu, aby na bieżąco śledzić postępy i szybko wprowadzać korekty. Dodał też, że wymagania są dostosowywane do najbliższych misji, w tym skracany jest oczekiwany czas certyfikacji skafandra.

Przejście na wariant "Sortie Suit" ma pozwolić ograniczyć ryzyko i skupić się na realnych potrzebach pierwszych załogowych lądowań. NASA i Axiom Space zakładają podejście etapowe: najpierw dopracowanie prostszej wersji pod najbliższe loty, a później rozwijanie konstrukcji na podstawie doświadczeń zebranych już na powierzchni Księżyca i wprowadzanie kolejnych usprawnień w następnych misjach.