Wybieramy kartę graficzną do 500 zł

Nie tak dawno mieliście okazję przyjrzeć się bliżej wydajności nowych kart ATi/AMD opartych o middle- i low-endowe konstrukcje RADEON HD. W związku z nasyceniem rynku kartami większej ilości producentów, możemy nareszcie sprawdzić, która z nich w cenie do 450-500zł jest obecnie najciekawszym wyborem.

Wybór odpowiedniej karty w tym segmencie nie należy do najłatwiejszych. Kilka typów układów, np. zgodne z DX9c: GeForce 7900GS, czy Radeon X1950PRO; oraz zgodne z DX10: GeForce 8600GT, czy Radeon HD2600XT GDDR3/4. Każdy rodzaj kości graficznych ma swoje wady i zalety, co tym bardziej nie ułatwia nam decyzji. Jeśli weźmiemy pod uwagę pewne grupy użytkowników, to najprostszy wybór mają fascynaci marki: nVidii - wybiorą GeForce'y, a fascynaci ATi układy Radeon. I tu żadne testy nie zmienią ich zdania. Pozostałe osoby dzielą się jeszcze na miłośników "małego PC-towego kina"; "estetów"celujących w np. jakość wykonania, czy świecący cooler; hardcorowców wyciskających ostatnie poty w programach typu 3dmark; czy też userów, którzy potrzebują stabilności, ciszy i w miarę przyzwoitej wydajności.

Co jeszcze bardziej utrudnia nam wybór, to ewidentnie sytuacja na rynku. Niestety rynek kart ostatnimi czasy przechodzi niemałą ewolucję - DX10 / zunifikowane shadery / pełne wsparcie dla  formatów wideo wysokiej rozdzielczości (High Definition). Dlatego ważne jest, aby przy zakupie karty dla siebie brać pod uwagę nie tylko czynniki określające maksymalną wydajność, ale także możliwości w zakresie obsługiwanych funkcji, które mogą uprzyjemnić zabawę z PC w niedługim czasie.

Do dziś dnia obydwaj producenci układów nie postarali się o nowe produkty w najpopularniejszym dla graczy segmencie mainstream (układy takowe mają ujrzeć światło dzienne już na początku przyszłego roku). Półkę niżej jednak, w cenie do około 450-500zł, możemy już dziś zakupić karty, które pozwolą nam na bezstresową grę przynajmniej przez najbliższy rok. Powinny się one sprawdzać znakomicie, pod warunkiem, że nie będziemy zbytnio "szaleć" z rozdzielczością, czy też używać zbyt wysokich detali.

Dla osób, które zmagają się z dylematem kupna właśnie takiego produktu, postanowiliśmy sprawdzić, która z popularnych obecnie kart do 500zł spełni zakładane oczekiwania i chyba najwyższy czas porównać ich wydajność w kilku popularnych grach.

• AMD Athlon64 X2 4400+ (Brisbane) 2300MHz
• MSI K9APlatinum (AMD RD580) CrossFire
• Corsair XMS2 DDR2-800 2x512MB CL 5-5-5-18
• Samsung 80GB SATA
• Chieftec CFT-620-A12S
• Windows XP Pro PL SP2
• Windows Vista Home Premium PL

• nvidia: 163.44 - WinXP / VISTA
• ati: Catalyst 7.8 (8.401) - WinXP / VISTA
• ati/Bioshock hotfix drivers: (8.401.1) - WinXP/VISTA

* temperatury odczytywane z Hardware Monitor / RivaTuner 2.02

Nasze porównywane karty zbudowane zostały na trzech zupełnie różnych silnikach. Łączą je jednak dwie najważniejsze cechy: uzyskiwany wynik w 3dmark'06 na poziomie 4500-5000pkt, oraz cena jaką przyjdzie nam zapłacić za produkt - około 450-500zł (w chwili oddawania Wam testu). Oczywiście 10 punktów w 3dmarku za jedną złotówkę to dość ciekawy, acz zupełnie przypadkowy zbieg okoliczności ;)

O samych rdzeniach, wokół których zbudowane zostały te karty możecie poczytać w artykułach:

• Nowa seria nvidii 7900 i 7600
• DirectX 10 dla mas
• Premiera ATi R600
• GeForce 8 czy Radeon HD?

Dane, ujęte w tabeli, ukazują przede wszystkim spore różnice w przepustowości pamięci poszczególnych konstrukcji. Ponad 40GB/s dla karty 7900GS to wartość bardzo wysoka w tej klasie, i tam gdzie nie będą wykorzystywane zaawansowane programy korzystające z shaderów karta na pewno pokaże co potrafi.

Nowsze produkty segmentu średniego, oparte o procesory strumieniowe (zunifikowane shadery), w nowoczesnych grach nie potrzebują aż takich przepustowości pamięci, stąd producenci wyposażyli je jedynie w 128-bitową szynę dostępu do ramu. Oczywiście czasami może się to odbijać negatywnie, jednak są to karty stworzone do gry w maksimum 1280x1024 punktów, jeśli chodzi o nowe tytuły. Co do tego nie należy mieć wątpliwości.

Do porównania użyliśmy fabrycznie podkręconego egzemplarza GeForce 7900GS - wersji KO od EVGA. Taktowanie rdzenia zostało tu podniesione o 50MHz względem produktów zgodnych z wytycznymi dla referencyjnej konstrukcji nvidii. Zegar jednostki geometrycznej ustawiony jest jeszcze o niemal 20MHz wyżej (co jest standardem dla 256-bitowej serii GeForce 7) i wynosi 518MHz.

Druga i trzecia karta to produkty Gainwarda - 8600GT z serii Golden Sample oraz "pasywny" SilentFX. Podczas gdy SFX to konstrukcja oparta o referencyjne zegary 8600GT, w Golden Sample podniesiono taktowania do poziomu 600/800(1600MHz DDR). Czyli rdzeń taktowany jest o 60MHz szybciej od wersji standardowej. Taktowanie pamięci podniesiono już o 100MHz (efektywnie 200MHz). Dodatkowo wewnętrzna jednostka shaderów pracuje także znacznie szybciej - z zegarem 1320MHz.

Kolejne karty użyte do testów, to 256megabajtowe produkty HiS'a. Jeden model z pasywnym chłodzeniem - zegary referencyjne, a drugi z serii IceQ Turbo, oparty także o rdzeń HD2600XT. Zegar GPU podniesiono tu o 30MHz, a pamięci aż o 254MHz! (1908MHz DDR) względem modelu referencyjnego. A więc można liczyć na wydajność podobną do uzyskiwanej na kartach budowanych z wykorzystaniem pamięci GDDR4.

Ostatnią kartą, którą będziemy porównywać, jest bardzo popularny Palit z serii Sonic+. Największą zaletą tego modelu, są wysoko taktowane pamięci GDDR3, które w części kart pracują z zegarem 1000MHz (efektywnie 2GHz). Nasz testowy egzemplarz posiada już niestety pamięci o częstotliwości pracy 900MHz (1800MHz). Wciąż jednak jest to karta bardzo wydajna i praktycznie nie ma, po za kilkoma produktami, realnego konkurenta. Oczywiście w przypadku kart, budżetowego jakby nie było Palita, godzimy się na nieco gorszą jakość wykonania (Sonic+ wydaje się nie potwierdzać tej tezy), a często także na gorszą jakość obrazu w 2D (tu także nieco lepiej niż na poprzedniej serii kart GeForce 7 tego producenta) Kartę dodatkowo wyposażono w ciche i wydajne chłodzenie typu Zalman.

Czy wysoko taktowane pamięci, okażą się rzeczywiście warte stosowania w układach 8600GT? Zapraszamy do przyjrzenia się wykresom wydajności na następnych stronach.

Na początek sprawdźmy teoretyczną wydajność naszych trzech testowanych kart w programie Futuremarka.

Wynik ogólny w 3dmarku'06 szereguje nam niejako karty pod względem wydajności w grach pisanych pod DX9c. Jak każdy program "syntetyczny" zawiera on sporo niedoskonałości, jednak w roli podstawowego wyznacznika sprawdza się znakomicie.

W testach HDR, 3dmark'06 premiuje nowe karty Radeon HD. Gainward na układzie 8600GT, z "podkręconej" serii Golden Sample wygrywa także nieznacznie z wersją KO karty EVGA opartej o stary, sprawdzony rdzeń G71; a Palit Sonic+ z referencyjną, pod względem zegarów, konstrukcją HiS'a opartą o rdzeń HD2600XT.

Prey - starsza już gra, oparta o sprawdzony silnik Dooma ]I[. Jak też przystało na ten engine, będzie on preferował karty o dużej wydajności wypełniania tekseli, wysoką przepustowość pamięci oraz możliwości w zakresie operowania cieniami. Karty serii 7 z 256-bitową magistralą powinny sprawdzać się tu zdecydowanie lepiej od nowszych konstrukcji segmentu średniego.

Ustawienia:

• HardwareOC Prey Benchmark wersja 1.2
• HWzone demo
• jakość: Highest Level
• Filtrowanie anizotropowe x8
• "run demo 2 times"

I tak też jest, jeśli spojrzymy na wyniki uzyskiwane przez nasze testowane karty. EVGA z serii KO znacznie wyprzedza nowe Radeony, oraz 8600GT; które zresztą prezentują podobną wydajność. Radeon HD traci jednak procentowo więcej po uaktywnieniu trybu wygładzania krawędzi.

Udany, acz krótki dodatek do Half Life 2, obsługujący już technikę HDR. Silnik Source jest na tyle dobrze zoptymalizowany, że właściwie ciężko już dziś znaleźć kartę, na której nie udałoby się uzyskać przyzwoitego framerate'u.

Testy przeprowadziliśmy w realnej grze na jednej z map poziomu "Urban Flight". Pomiary dokonywane były frapsem (scenka 60sek) dwukrotnie dla każdych ustawień.

Ustawienia - jakość wysoka

• detale modeli : wysoka
• detale tekstur : wysoka
• detale shadera : wysoka
• detale wody : wszystkie refleksy
• detale cieni : wysoka
• color correction : włączone
• tryb antyaliasingu : brak lub 4x
• tryb filtrowania : anizotropowe x8
• poczekaj na synchronizację : wyłączone
• high dynamic range (HDR) : pełne (jeżeli dostępne)

Do testowej rozdzielczości 1280x1024, karty ze średniego segmentu nadają się aż nadto. Sam engine zoptymalizowany pod produkty ATi ukazuje przewagę nowego Radeona HD nad bardzo szybkim - w DX9 - "dżiforsem" serii 7900. Po włączeniu AA role się odwracają, karty HiS'a tracą więcej z wydajności. Są to jednak różnice, które nie odbijają się na odczuciu komfortu w grze. Te sześć kart sprawdzi się tu znakomicie, ze wskazaniem jednak na jedną - 7900GS czuje się tu jak ryba w wodzie.

"Kompania Braci" - kolejny RTS, z ciekawym i nowoczesnym podejściem programistów "Relic Entertainment" do samej rozgrywki (AI) oraz efektów specjalnych 3D.

Testów dokonaliśmy przy pomocy wbudowanego narzędzia pomiaru wydajności.

Przewaga podkręconego HD2600XT nie podlega dyskusji, ale tylko w trybie bez wygładzania krawędzi. Po jego uaktywnieniu następuje bardzo znaczny spadek wydajności. Karty ATi uzyskują tu identyczny wynik co produkty Gainwarda oparte o 8600GT. Najlepiej jednak wypada poczciwy i ostatnio niedoceniany 7900GS.

Zwiększenie detali do poziomu ultra, oprócz Radeonów, premiuje także kartę z 256-bitową szyną pamięci i przepustowością ponad 40GB/s. Nowe karty nVidii ze średniego segmentu, z szyną o połowę węższą, zwyczajnie "siadają" w tej grze. Choć framerate jest jeszcze do zniesienia i od biedy wystarczył by do grania w grę tego typu w badanej rozdzielczości.

Gra, której przedstawiać nie trzeba. Udany, choć nie do końca dopracowany FPS z elementami gry role-playing. Duża pamięciożerność jeśli chodzi o teksturowanie, przez co w wyższych rozdzielczościach gra będzie preferować karty z minimum 512MB pamięci lokalnej.

Testy wykonaliśmy za pomocą funkcji demo_play pomiaru wydajności wbudowanej w grę, na uprzednio przygotowanym demie mapy "Wysypisko".

W obydwu badanych rozdzielczościach nasze testowane produkty uzyskują niemal identyczną wydajność oraz płynność w grze. Na Radeonach daje się jednak zauważyć chwilowe szarpnięcia obrazu. Jest to problem sterowników i miejmy nadzieję, że zostanie on rozwiązany w najbliższym czasie. Karta bowiem posiada naprawdę przyzwoity potencjał w tej grze.

Gry z serii C&C to już klasyka gatunku RTS. Jej nowa odsłona wykorzystuje poprawiony silnik 3D "Sage", znany między innymi z poprzedniej serii C&C Generals.

ustawienia: jakość: ULTRA HIGH

• Anti-Aliasing: OFF / Level2
• Terrain Detail: Ultra High
• Water Detail: Ultra High
• Model Detail: High
• Texture Quality: High
• Shader Detail: Ultra High
• VFX Detail: Ultra High
• Shadows: Ultra High
• Animation Detail: Ultra High
• Decal Detail: High

Tak jak w kilku poprzednio testowanych tytułach, Radeon prezentuje się świetnie do momentu włączenia trybu wygładzania krawędzi. Z związku z czym, karty 8600GT i 2600XT oferują nam niemal tę samą płynność, bądź jak kto woli brak płynności - 19,5kl/s. Bardzo przyzwoitą i równą wydajność w tej grze oferuje za to 7900GS. Sama gra posiada jednak podobne ograniczenie FPS co np. Neverwinter Nights 2. Maksymalny FPS blokuje się na poziomie 31kl/s, dlatego średnie wyniki są tu silnie zaniżane, a różnice pomiędzy kartami zawierają się niemal w granicy błędu statystycznego.

Bioshock - nowa gra oparta o zmodyfikowany silnik UnrealEngine3. Równolegle do wersji na XBOX'a 360 wydana zostanie także wersja na PC, przy czym, na tę ostatnią musimy poczekać do końca września. Bioshock to charakterystyczny FPS, który można sklasyfikować jako "duchową" kontynuację System Shock'a 2. Akcja rozgrywa się w podwodnym, tajemniczym mieście Rapture na początku lat 60-tych ubiegłego wieku. Gra charakteryzuje się fajnym klimatem, uzupełniając przy tym rozgrywkę o najnowsze efekty 3D, dostępne nawet przy użyciu API DX9c.

Do testów wydajności posłużyło nam nie dawno wypuszczone demo tej gry w wersji 1.0.

Zaraz po wydaniu dema, producenci kart graficznych zmuszeni byli poprawić sterowniki do swoich kart - nvidia Forceware 163.44, ATi Catalyst 7.8 bioshock hotfix (8.401.1). Nvidia zwiększyła wydajność, ATi rozwiązało kilka problemów ze stabilnością gry i brakiem oświetlenia części tekstur. Niestety nie poprawiono stabilności w trybie DX10, stąd ten test obecnie pominiemy. Tym niemniej, warto zauważyć tylko kilka klatek straty w stosunku do API DX9c na GeForce 8600GT. Różnice w grafice, sprowadzają się już tylko do różnej ilości detali przy zastosowaniu obydwu interfejsów. W dynamicznej grze jest to praktycznie niezauważalne.

Ustawienia: jakość wysoka

• Windowed Mode: OFF
• Vertical Sync: OFF
• Shadow Maps: ON
• High Detail Post Processing: ON
• High Detail Shaders: ON
• Real Time Reflection: ON
• Distortion: ON
• Force Global Lightning: OFF
• DirectX 10 Detail Surfaces: Not Active
• Graphic Quality: HIGH
• Actor Detail: HIGH
• Texture Detail: HIGH

Fabrycznie podkręcony Radeon HD 2600XT, który jest odniesieniem do wersji tej karty na pamięciach GDDR4, zdecydowanie radzi sobie z przeciwnikami ze stajni nVidii. Karty 7900GS i 8600GT prezentują niemal identyczny poziom wydajności. Należy jednak zauważyć, że silnik nowego Unreala będzie wykorzystywany zapewne w wielu tytułach i optymalizacja sterowników pod nowe układy 8600/8800 pozbawi już definitywnie szans starszą serię 7 na konkurowanie ze swoimi nowocześniejszymi braćmi.

Konsolowa konwersja bardzo grywalnego tytułu na XBOX'a.

Test "Cave" zmuszeni byliśmy pominąć, gdyż ograniczeniem okazał się procesor. Karty uzyskiwały identyczną wydajność w rozdzielczości 1280x1024. Test "Snow" ukazuje już minimalną przewagę układu 8600GT w podkręconej wersji Sonic+ od Palita, oraz HiS'a IceQ Turbo. Nie zmienia to faktu, że wszystkie porównywane produkty prezentują się niemal identycznie i szukać tu odniesień do rzeczywistej wydajności w pełnej wersji gry bardzo trudno.

Przy zastosowaniu DirectX10 zdecydowanie najszybsze okazują się GeForce'y 8600GT. Po zwiększeniu jakości cieni wydajność się wyrównuje. Niestety, wszystkie karty mogą pochwalić się spadkiem wydajności do poziomu 12-10kl/s.

Co udało nam się nakreślić po tych testach, to na pewno pewną równowagę trzech konstrukcyjnie różnych układów w tym segmencie.

Właściwie żadna karta nie pozostaje daleko w tyle w nowszych produkcjach gier. Tym bardziej trzeba przyznać, że wybór tej jedynej jest naprawdę bardzo trudny. Bo co my tu mamy: GeForce 7900GS niepokonany w starszych grach pisanych pod mniej skomplikowany DX9c, GeForce 8600GT - bardzo wydajny układ do rozdzielczości 1280x1024 w nowszych grach i to zarówno w trybie z włączonym wygładzaniem krawędzi; oraz Radeon HD2600XT HISa, który ma znacznie podwyższone zegary w stosunku do modelu referencyjnego - często wygrywa w  nowszych testach, jeśli tylko nie włączymy Anti-Aliasingu.

Wniosek - przy wyborze karty do 450-500zł "orzech do zgryzienia" może okazać się jeszcze twardszy; a mając na uwadze wysoką ogólną wydajność Palita z serii Sonic+, opartego o podkręcony układ 8600GT, właściwie wpadamy w błędne koło ;)

Jedno jest pewne, wszystkie trzy typy kart można polecić do grania w tytuły pisane pod DX9c, celując w maksymalną rozdzielczość do 1280x1024 punktów włącznie. Żaden użytkownik tych produktów nie powinien być tu zawiedziony, ponieważ jak na cenę 450-500zł karty te spisują się doskonale i jeśli chodzi o grafikę 3D, w swoim segmencie, spełniają swe zadania niemal w stu procentach.

Aby jednak wyłonić kartę do zarekomendowania, musimy dokonać wyboru. Na pewno, jeśli jesteśmy w stanie wysupłać kwotę do 500zł na kartę z tego segmentu, szukajmy produktów podkręconych fabrycznie - lepsze chłodzenie, wyższe taktowania pamięci i GPU.

Odpadają więc standardowo taktowane karty GeForce 8600GT, oraz Radeon HD2600XT GDDR3.

Wybierając kartę na najbliższe miesiące, warto podarować sobie także karty oparte o 7900GS - zauważalne "siadanie" w nowszych engine'ach graficznych. Co natomiast jeszcze przemawia za  wyborem 7900GS, to specyficzne zastosowania - np. gry oparte o engine Doom 3, chociażby sieciowy Quake4.

- W kwestii wydajności, zdecydowanie polecamy Palita 8600GT z serii Sonic+, jako karty typowej do giercowania w 1280x1024 (w nowszych tytułach już bez Anti-Aliasingu). Świetny wybór w relacji możliwości/cena.

- Drugą kartą, którą także z czystym sumieniem polecimy jest HiS 2600XT z serii IceQ Turbo. Bardzo dobra wydajność, pełne wsparcie dla HD-video, świetny obraz 2D, nietuzinkowe ciche chłodzenie i bogata zawartość pudełka. Dodatkowo najwyższa wydajność w "Bioshocku" wśród testowanych kart, upewnia nas, że w ten produkt także będzie warto zainwestować.

P.S.

* Jedzie do nas HIS Radeon HD 2600XT GDDR4 (@2200MHz), wkrótce uaktualnimy nasze testy.

* W miarę możliwości uaktualnimy wyniki o kartę Radeon X1950 Pro

* W miarę możliwości w najbliższym czasie uaktualnimy wyniki o podkręconergo 7900GS (np: Galaxy)

* Podane przy platformie sterowniki 168.44 to chochlik redakcyjny - faktyczne to 163.44 - sorki.