Nie taki diabeł straszny, jak go obsmarowywują
Niemal każdy gracz, dysponujący funduszami około 350 zł na zakup nowej, najlepszej karty graficznej, stanie przed nie lada dylematem. Okazuje się, że z większości opinii i porad zamieszczonych w sieci wywnioskuje, iż nie ma większego błędu jak wybór karty GeForce FX 5200 lub Radeon 9200. Problem jednak w tym, że w tym przedziale cenowym nie ma innego wyboru, lub też już niedługo nie będzie.
Czym zatem FX'y 5200 i Radeony 9200 zasłużyły sobie na tak złą sławę ? Powody są dwa. Mimo, iż obie te karty należą obecnie do względnie nowych produktów, ich wydajność jest niewiele lepsza, niż kart sprzedawanych rok, dwa lata temu. Najlepszym tego przykładem jest umieszczony w naszym porównaniu GeForce3 Ti-200. Procesor ten ma już ponad dwa lata, a mimo to - jak się przekonamy na zaprezentowanych wynikach testów - w wielu benchmarkach nadal oferuje imponującą wydajność. Ale skoro jest taka karta, w czym tkwi problem ? Otóż problem w tym, że karty te od około roku nie są już produkowane. Wszystko z czym mamy w obecnej chwili do czynienia, do wyczerpujące się bardzo szybko zapasy. Być może w chwili gdy to piszemy, w naszym sklepie już nie ma ani jednej karty z serii Ti-200, a już na pewno nie będzie po zamieszczeniu tego artykułu ;)
Nie było by rozsądne winić producentów za to, że wstrzymują produkcję starych chipsetów graficznych, na rzecz nowej, wydajniejszej technologii, powiązanej z wyrachowaną strategią marketingową. Na przykład firmę ATi za to, że zaprzestała produkcji wyśmienitego procesora R200, zastępując go pokraką o oznaczeniu RV250 i RV280, czy firmę nVidia, za wycofanie GeForce4 Ti4200 i zastąpienie go okaleczonym FX 5600.
Daje się mocno zauważyć, że użytkownicy komputerów coraz mocniej mają za złe producentom procesorów graficznych, iż Ci starają się ich omamić coraz to nowszymi numerkami wersji DirectX 9, coraz bardziej wyrafinowanymi silnikami vertexshader, gdy w rzeczywistości realna wydajność karty w grach 3D pozostaje prawie niezmienna. A o przykłady wcale nietrudno. Nie tak dawno, w naszym dziale problemy pojawił się post zrozpaczonego gracza: wymieniłem swojego wysłużonego, dwuletniego GeForce3 na nowiutkiego GeForce FX 5200. W niektórych grach wydajność jest zauważalnie słabsza. Pomocy ! Co mam zrobić. Co robię źle ? Każdemu, staremu benchmarkowemu wyjadaczowi czytającemu taki post, na usta ciśnie się tylko jedna odpowiedź ...
I w zasadzie można by wyciągnąć z tego wniosek, że oto biedny klient został nabity w butelkę, bo przecież kupił najnowszą kartę, która _powinna_ być wydajniejsza od jego przestarzałego, dwuletniego akceleratora, gdyby nie jeden drobny szczegół. Otóż zapomniał, że dwa lata temu za swojego GeForce3 zapłacił około 800 zł. Czy powinien się dziś spodziewać lepszej wydajności od dużo tańszej karty ? Wyjaśnienie chyba logiczne, a przynajmniej dające do myślenia.
Jednak na początku wspomnieliśmy o dwóch powodach "nienawiści" do najtańszych kart z serii FX5200 i R9200. Drugim, już znacznie poważniejszym powodem, jest wyrafinowana polityka producentów kart, mają zapewnić jak najszerszą ofertę w każdym przedziale cenowym. Dawno dawno temu, do dyspozycji mieliśmy trzy, cztery karty graficzne "na krzyż". Było Voodoo 4i 6 megowe, Voodoo2 8 i 12 megowe, potem RivaTNT, TNT2 16 i 32megowa, po nich GeForce256 i GeForce2. Teraz oferta kart graficznych przewyższa każdą inną grupę produktów, no może z wyjątkiem płyt głównych, aczkolwiek jeśli wziąć pod uwagę stosunek producentów chipsetów dla płyt i producentów GPU graficznych, segment graficzny i tak prezentuje się bardziej imponująco.
Głównym problem dzisiejszego rynku graficznego jest fakt, że producenci chipsetów starają się stworzyć jak najszerszą ofertę cenową przy pomocy jednej rodziny chipsetów. Jasną sprawą jest, że z punktu widzenia kosztów, lepiej będzie produkować jeden chip niż dwa. W efekcie naciąganego podziału, pod nazwą GeForce FX 5200, czy Radeon 9200, możemy dostać nawet do ośmiu różnych produktów, różniących się niekiedy diametralnie ceną i wydajnością. Można zatem kupić GeForce FX 5200 oferującego całkiem przyzwoitą wydajność, lub w swojej niewiedzy, skuszeni bardzo atrakcyjną ceną, kartę o tej samej nazwie, lecz wydajności o połowę niższej !
Wyobraźmy sobie, że kupujemy nowiutki komputer, którego producent chwali się, że grafika to nowoczesny akcelerator z serii GeForce FX 5200. Niestety, w specyfikacji komputera nie znajdziemy już informacji, że ów "super nowoczesny" FX 5200 to karta 64-bitowa, z marnymi pamięciami i zaniżonym taktowaniem, która w naszej ulubionej grze Unreal Tournament 2003, będzie słabsza od dwuletniego i rzekomo "przestarzałego" GeForce4 MX440. I bynajmniej nie są to nasze puste wywody, o czym przekonacie się na wykresach wydajności.
Szczegółowa specyfikacja testowanych kart
Oto cała nasza gromadka testowanych kart. Jak widzicie, są wśród nich modele, które mają te same nazwy, te są same silniki graficzne, tą samą ilość pamięci i na pierwszy rzut okiem są niemal bliźniaczo do siebie podobne. A jednak pomiędzy każdą z kart występuje subtelna różnica, decydująca o tym, czy karta będzie tylko trochę wolniejsza, czy wręcz o połowę słabsza w grach 3D !
| GeForce 3 Ti-200 | GeForce 4 MX-440-8X | GeForce 4 MX-440-8X | GeForce 4 MX-440-8X | |
| procesor graficzny | NV 20 | NV18 | NV18 | NV18 |
| silnik graficzny | nFiniteFX | T&L | T&L | T&L |
| obsługa DirectX | DX 8 | DX 7 | DX 7 | DX 7 |
| architektura [potoki/TMU] | 4/2 | 2/2 | 2/2 | 2/2 |
| częstotliwości taktowania | 200 MHz 450 MHz | 275 MHz 400 MHz | 275 MHz 400 MHz | 275 MHz 515 MHz |
| wydajność | 1600 MT | 1100 MT | 1100 MT | 1100 MT |
| ilość pamięci | DDR 64 MB | DDR 64 MB | DDR 64 MB | DDR 64 MB |
| szyna do pamięci | 128-bit | 64-bit | 128-bit | 128-bit |
| przepustowość pamięci [GB/s] | 7.2 | 3.2 | 6.4 | 8.1 |
| złącze AGP | AGP 4X | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X |
| GeForce FX 5200 | GeForce FX 5200 | GeForce FX 5200 | GeForce FX 5200 | |
| procesor graficzny | NV 34 | NV 34 | NV 34 | NV 34 |
| silnik graficzny | CineFX | CineFX | CineFX | CineFX |
| obsługa DirectX | DX 9 | DX 9 | DX 9 | DX 9 |
| architektura [potoki/TMU] | 4/1 | 4/1 | 4/1 | 4/1 |
| częstotliwości taktowania | 250 MHz 400 MHz | 250 MHz 400 MHz | 250 MHz 400 MHz | 250 MHz 500 MHz |
| wydajność | 1000 MT | 1000 MT | 1000 MT | 1000 MT |
| ilość pamięci | DDR 64 MB | DDR 128 MB | DDR 64 MB | DDR 64 MB |
| szyna do pamięci | 64-bit | 64-bit | 128-bit | 128-bit |
| przepustowość pamięci [GB/s] | 3.2 | 3.2 | 6.4 | 8 |
| złącze AGP | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X |
| Radeon 9200 SE | Radeon 9200 SE | Radeon 9200 | Radeon 9200 | Radeon 9200 | |
| procesor graficzny | RV280 | RV280 | RV280 | RV280 | RV280 |
| silnik graficzny | Charisma II | Charisma II | Charisma II | Charisma II | Charisma II |
| obsługa DirectX | DX 8.1 | DX 8.1 | DX 8.1 | DX 8.1 | DX 8.1 |
| architektura [potoki/TMU] | 4/1 | 4/1 | 4/1 | 4/1 | 4/1 |
| częstotliwości taktowania | 200 MHz 333 MHz | 200 MHz 333 MHz | 200 MHz 400 MHz | 250 MHz 400 MHz | 250 MHz 400 MHz |
| wydajność | 800 MT | 800 MT | 800 MT | 1000 MT | 1000 MT |
| ilość pamięci | DDR 64 MB | DDR 128 MB | DDR 128 MB | DDR 64 MB | DDR 128 MB |
| szyna do pamięci | 64-bit | 64-bit | 64-bit | 128-bit | 128-bit |
| przepustowość pamięci [GB/s] | 2.3 | 2.3 | 3.2 | 6.4 | 6.4 |
| złącze AGP | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X | AGP 8X |
Teraz kilka słów wyjaśnienia, jak rozpoznać szerokość szyny do pamięci i dlaczego tak duże znaczenie przywiązujemy to tej cechy.
Najskuteczniejszym sposobem na zidentyfikowanie karty, jest uruchomienie najnowszej wersji pogramu RivaTuner. Pozwala on niemal bezbłędne rozpoznawać karty z serii GeForce4 MX440, FX 5200 i Radeon 9200.
- szerokość szyny do pamięci: np: 64, 128 lub 256-bit
- kodowe oznaczenie chipsetu
- ilość i typ pamięci na karcie
Platforma testowa
- procesor Intel Pentium 4HT 2.4 GHz, FSB 800
- płyta główna Gigabyte 8IPE1000Pro2, intel 865PE
- pamięć : 512 MB (2x 256) DDR400 GeiL
- dysk twardy 80GB Barracuda 7200.7
Testy: 3D mark 2001 - DirectX 8.1
Test wydajności w środowisku DirectX 8.1. Wyrównane szanse mają karty FX 5200, Radeon 9200 i GeForce3 Ti-200. W gorszej sytuacji są GeForce4 MX440, które mają starszy silnik graficzny zgodny jedynie z DirectX 7.
Wyciągamy pierwsze wnioski: szyna do pamięci do podstawowy element decydujący o wydajności karty. Wystrzegajmy się zatem kart z szyną 64-bitową. Po drugie, nie ma żadnej różnicy w wydajności pomiędzy wersją 64 i 128 MB, a zatem dopłacanie do karty wyposażonej w dwa razy więcej pamięci, jest bezcelowe.
Testy: 3D Mark 2003 - DirectX 9
W tym benchmarku wyjątkowo dobrą wydajnością może się pochwalić Radeon 9550 oparty na procesorze RV350 z silnikiem graficznym ATi Smartshader 2.0. Jest o około 15% wydajniejszy od GeForce FX 5500, czyli poprawionego i podkręconego FX 5200.
Testy: Unreal Tournament 2003 - DirectX 8
Po testach syntetycznych czas na część praktyczną - wydajność w grach. Ustawienia grafiki na HIGH- QUALITY, mapa INFERNO. Jak widać zadowalającą wydajność (za zadowalające przyjmujemy około 50 fps) można już uzyskać na karcie MX440 (128bit).
Logo nVidii na początku UT2003 nie pozostawia żadnych wątpliwości, karty Radeony wypadają tu znacznie słabiej. Nawet Radeon 9550, który w 3DMark2003 uzyskał o 15% lepszy wynik, tu ustępuje GeForce FX 5500 aż o 29%.
Testy: Aquamark 3 - DirectX 9
Taktowany częstotliwością 300MHz czteropotokowy GPU w karcie GeForce FX 5500, osiąga szybkość wypełniania na poziomie 1200 Megapikseli na sekundę (300 x 4), a dzięki temu udaje mu się pokonać bardzo wydajnego dotychczas GeForce3 Ti-200 (architektura 4x2).
Aquamark 3 potwierdza bardzo wysoką wydajność silnika graficznego DX9 w karcie Radeon 9550. Mimo Niższej częstotliwości taktowania osiąga o 10% lepsze wyniki.
Jakość obrazu
Już na sam koniec nasze tradycyjne zestawienie jakości obrazu 2D. Należy jednak pamiętać, że odnosi się ono do konkretnych modeli kart które tu przetestowaliśmy. W zależności od marki karty którą kupicie, może się nieco różnić od naszego poniższego zestawienia.
Podsumowanie styczeń 2004
Doszliśmy zatem do wniosku, że tym kluczowym parametrem w kartach graficznych z omawianego przedziału cenowego, decydującym o wydajności karty, jest "szyna do pamięci". Karta z uboższą, 64 bitową szyną i pamięciami taktowanymi częstotliwością 400 MHz, oferuje optymalną przepustowość do 3.2 GB/s. Natomiast przy szynie 128-bitowej i nadal tej samej częstotliwości taktowania pamięci, optymalna przepustowość wynosi już 6.4 GB/s. Nietrudno sobie wyobrazić jaki ma to wpływ na wydajność w grach. Pół biedy, gdy będziemy grać w coś niewymagającego, jak np: Anno 1602, Warlords II, C&C, Age of Empire itp, lub coś "klasycznego" jak np: Kingpin, HalfLife, SIN, N4S czy nawet Quake2. Znaczenie "szyny do pamięci" odczujemy bardzo mocno, gdy uruchomimy już względnie nową grę, jak chociażby Colin2, CS1.5, Need4Speed3, UT, Quake3, C&C Generals, a już na pewno, gdy przyjdzie nam ochota ustawić w tych grach rozdzielczość wyższą niż 640x480 i 800x600.
Podsumowując: w przedziale do 400 zł, karty FX 5200 i Radeon 9200 to dobry wybór, z którego możemy być zadowoleni, pod warunkiem, że będzie to karta ze 128-bitową szyną do pamięci.
Na szczególną uwagę, pomimo swojego sędziwego "wieku", zasługują karty z procesorami GeForce3 Ti-200.
Ostatnią kartą którą chcemy wyróżnić, jest Leadtek Winfast A180 TDH64 VIVO (128-bit), oparty na procesorze GeForce4 MX440-8x.
Wysokie częstotliwości taktowania (275/515 MHz), wejście S-Video, bogate oprogramowanie w pudełku: Ulead Video studio SE DVD, ULead cool 3D SE, WinFast PVR, WinFastDVD, WinFox II.
