Większość z nas bardziej interesuje sytuacja w obecnych czasach, w której to znowu AMD można kojarzyć z zablokowaniem procesorów, tyle że tym razem blokowanie występuje częściej i możemy zyskać znacznie więcej, a co najważniejsze nie mamy nic do stracenia. Teoretycznie AMD blokuje rdzenie, które są nie sprawne lub które nie spełniają określonych norm, ale bardziej to wygląda na przekształcanie pełnowartościowych procesorów, mających na przykład cztery rdzenie na trzy rdzeniowe, poprzez blokowanie dodatkowego rdzenia. Ale jak jest naprawdę i co możemy zyskać, dowiecie się w artykule – zapraszam!
Co nam jest potrzebne?
Wszystko czego nam potrzeba to zablokowany procesor, odpowiednia płyta główna oraz trochę szczęścia.
Odpowiedni procesor czyli procesor który jest możliwy do odblokowania i który pochodzi z określonej serii, która została zaopatrzona w sprawny rdzeń (nie uszkodzony).
Pod odpowiednią płytą kryje się płyta mająca mostek północny od AMD: SB710, SB750, SB850 lub od nVidii: 720D, 750a, 780a. W przypadku chipsetów AMD wymaganą funkcją jest ACC (Advanced Clock Calibration) lub niedawno wprowadzone u ASRocka UCC (Unlock CPU Core), a u nVidii NCC (Nvidia Clock Calibration) – płyty z wymienionymi wyżej mostkami południowymi takową funkcję mają. Coraz częściej producenci możliwością odblokowania rdzeni lub pamięci L3, chwalą się na pudełkach swoich produktów.
Oczywiście jak to wszędzie bywa wymagane jest także szczęście. Możliwe jest, że po prostu płyta mająca odpowiednią funkcję nie odblokuje nam gratisów, albo po prostu procesor będzie miał nie stabilny odblokowany rdzeń. Jeżeli spełnimy opisane wyżej 3 warunki możemy już prawie cieszyć się dodatkowymi rdzeniem/ami lub pamięciom L3 (lub i tym i tym).
zachwalana przez producenta opcja ACC
Procesory które możemy odblokować:
- AMD Athlon X2 5000 @ Phenom FX-5000 - dodatkowe 2 rdzenie
- AMD Athlon X2 7750 BE @ Phenom FX 7750 - dodatkowe 2 rdzenie
Athlon X2 7750 z dodatkowymi 2 rdzeniami
- AMD Sempron 140 @ Athlon II X2 4400e - dodatkowy rdzeń
Sempron 140 z odblokowanym dodatkowym rdzeniem
- AMD Athlon II X2 240 @ Opteron 1300 – mnożnik do x25
Athlon II X2 240 rozpoznany jako egzemplarz inżynieryjny
Opterona 1300
- AMD Athlon II X3 400e @ Athlon II X4 6400e – dodatkowy rdzeń oraz pamięć L3
Athlon II X3 400e z odblokowanym rdzeniem,
ale bez odblokowanej pamięci L3
- AMD Athlon II X3 405e @ Phenom II X4 B05e – dodatkowy rdzeń oraz pamięć L3
Athlon II X3 405e z odblokowanym rdzeniem,
ale bez odblokowanej pamięci L3
- AMD Athlon II X3 425 @ Phenom II X4 B25 – dodatkowy rdzeń oraz pamięć L3
Athlon II X3 425 z odblokowanym rdzeniem,
ale bez odblokowanej pamięci L3
Athlon II X3 425 z odblokowanym rdzeniem oraz pamięciom L3
- AMD Athlon II X3 435 @ Phenom II X4 B35 – dodatkowy rdzeń oraz pamięć L3
Athlon II X3 435 z odblokowanym rdzeniem,
ale bez odblokowanej pamięci L3
Athlon II X3 435 z odblokowanym rdzeniem oraz pamięciom L3
- AMD Athlon II X3 440 @ Phenom II X4 B40 – dodatkowy rdzeń oraz pamięć L3
Athlon II X3 440 z odblokowanym rdzeniem,
ale bez odblokowanej pamięci L3
- AMD Athlon II X4 620 @ Athlon II X4 620 – pamięć L3
Athlon II X4 620 z odblokowaną pamięciom L3
- AMD Athlon II X4 630 @ Athlon II X4 630 – pamięć L3
Athlon II X4 630 z odblokowaną pamięciom L3
- AMD Athlon II X4 635 @ Athlon II X4 635 – pamięć L3
- AMD Phenom II X2 545 @ Phenom II X4 B45 – dodatkowe dwa rdzenie
- AMD Phenom II X2 550 @ Phenom II X4 B50 – dodatkowe dwa rdzenie
Phenom II X2 550 z odblokowanymi dwoma rdzeniami
- AMD Phenom II X2 555 @ Phenom II X4 B55 – dodatkowe dwa rdzenie
Phenom II X2 555 z odblokowanymi dwoma rdzeniami
- AMD Phenom II X3 700e @ Phenom II X4 00e - dodatkowy rdzeń
- AMD Phenom II X3 705e @ Phenom II X4 05e - dodatkowy rdzeń
- AMD Phenom II X3 710 @ Phenom II X4 10 - dodatkowy rdzeń
Phenom II X3 710 z odblokowanym rdzeniem
- AMD Phenom II X3 720 @ Phenom II X4 20 - dodatkowy rdzeń
Phenom II X3 720 z odblokowanym rdzeniem
- AMD Phenom II X3 740 @ Phenom II X4 40 - dodatkowy rdzeń
Phenom II X3 740 z odblokowanym rdzeniem
- AMD Phenom II X4 805 @ Phenom II X4 805 - dodatkowe 2MB pamięci L3
- AMD Phenom II X4 810 @ Phenom II X4 810 - dodatkowe 2MB pamięci L3
Phenom II X4 810 z odblokowaną całą pamięciom L3
- AMD Phenom II X4 820 @ Phenom II X4 820 - dodatkowe 2MB pamięci L3
Phenom II X4 820 z odblokowaną całą pamięciom L3
Prawdopodobnie będzie się dało jeszcze odblokować Phenomy II X4 na jądrze Zosma, choć nie jest to do końca pewne, ponieważ ostatnio pojawiły się pogłoski o wprowadzeniu najnowszych Phenomów II X4 tylko na rynek OEM. Następnie te pogłoski zdementowano, ale jak będzie naprawdę dowiemy się po premierze...
Jak widać są przypadki gdzie w procesorze z zablokowanym rdzeniem oraz teoretycznie pamięciom L3, odblokujemy tylko rdzeń. Tak się dzieje w przypadku Athlonów II X3. Jedne są oparte na rdzeniu Propus – te z odblokowanym tylko rdzeniem, inne na Denebie – z odblokowanym rdzeniem i pamięciom L3, a jeszcze inne to „czysta” Rana – bez możliwości odblokowania. Pomimo wskazania przez CPU-Z, że procesor jest na rdzeniu Deneb, to nie musi być to Deneb – jak wiemy programy się często mylą.
Jak by wskazać które procesory można najczęściej odblokować, w skali od 1 (najrzadziej) do 5 (najczęściej), to mniej więcej wyglądało by to tak:
- AMD Athlon X2 5000 @ Phenom FX-5000 – 2
- AMD Athlon X2 7750 BE @ Phenom FX 7750 – 1
- AMD Sempron 140 @ Athlon II X2 4400e – 2
- AMD Athlon II X2 240 @ Opteron 1300 – 1
- AMD Athlon II X3 400e @ Athlon II X4 6400e – 2
- AMD Athlon II X3 405e @ Phenom II X4 B05e - 2
- AMD Athlon II X3 425 @ Athlon II X4 B25 – 4
- AMD Athlon II X3 435 @ Athlon II X4 B35 – 4
- AMD Athlon II X3 440 @ Athlon II X4 B40 – 4
- AMD Athlon II X4 620 @ Athlon II X4 620 - 4
- AMD Athlon II X4 630 @ Athlon II X4 630 - 4
- AMD Athlon II X4 635 @ Athlon II X4 635 – 3
- AMD Phenom II X2 545 @ Phenom II X4 B45 – 2
- AMD Phenom II X2 550 @ Phenom II X4 B50 – 5
- AMD Phenom II X2 555 @ Phenom II X4 B55 – 5
- AMD Phenom II X3 700e @ Phenom II X4 00e – 2
- AMD Phenom II X3 705e @ Phenom II X4 05e – 2
- AMD Phenom II X3 710 @ Phenom II X4 10 – 3
- AMD Phenom II X3 720 @ Phenom II X4 20 – 4
- AMD Phenom II X3 740 @ Phenom II X4 40 – 2
- AMD Phenom II X4 805 @ Phenom II X4 805 - 3
- AMD Phenom II X4 810 @ Phenom II X4 810 – 3
- AMD Phenom II X4 820 @ Phenom II X4 820 – 2
Widzimy że niektóre procesory są wręcz edycją limitowaną i znalezienie go jest tak rzadkie jak trafienie szóstki w totolotku, a inne to dosyć powszechna rzecz i na trafienie go już mamy o wiele większe szanse – około 1:4.
W internecie krążą pogłoski o tak zwanych seriach procesorów, które na pewno dadzą się odblokować. Większość z nich jest nie potwierdzona na 100% (wiadomo, tu by musiało AMD się wypowiedzieć...), ale najpewniejsze z tych nie pewnych to:
- seria „AACYC AC” oraz „CACYC AC” dla procesorów Athlon II X3 oraz Athlon II X4. W tych seriach możemy liczyć na odblokowanie czwartego rdzenia (nie u X4) oraz pamięci L3
- „_ _ _ _ _ AD” dla procesorów Athlon II X3. W tej serii możemy liczyć na odblokowanie tylko czwartego rdzenia
Athlon II X3 z serii AACYC
Płyty mogące teoretycznie odblokować dodatkowe gratisy (najpopularniejsi producenci):
- M3N78D
- 770 Extreme3
- M3A770DE
- A78MT
- M3A780GXH/128M
- M3A785GM-LE
- M3A785GXH/128M
- M3A785GMH/128M
- M3A785GM-LE/128M
- M3A790GXH/USB3
- M3A790GXH/128M
- M3A790GMH/128M
- 870 Extreme3
- 880GM-LE
- 880G Extreme3
- 880GXH/USB3
- 880GMH/USB3
- 890GX Extreme3
- 890GM Pro3
- 890FX Deluxe3
AM2+
- K10N78D
- K10N750SLI-WiFi
- K10N750SLI-110dB
- K10N780SLIX3-WiFi
- A770DE+
- A780GM-LE/128M
- A780GM-LE (wersja z SB710)
- A780GMH/128M
- A780GXH/128M
- A780GXE/128M
- A785GM-LE
- A785GXH/128M
- A785GMH/128M
- A785GM-LE/128M
- AOD790GX/128M
- A790GXH/128M
- A790GMH/128M
- A790GX/128M
- M3N72-T Deluxe
- M3N-HT Deluxe/HDMI
- M3N-HT Deluxe/Mempipe
- M4N72-E
- M4N75TD
- M4N78
- M4N78 SE
- M4A88T-M
- M4A88T-M/USB3
- Crosshair IV Formula
- M4A89TD PRO
- M4A89TD PRO/USB3
- M4A88TD-M
- M4A88TD-M EVO/USB3
- M4A88TD-M/USB3
- M4A88TD-V EVO
- M4A88TD-V EVO/USB3
- M4A87TD
- M4A87TD EVO
- M4A87TD/USB3
- M4A89GTD PRO
- M4A89GTD PRO/USB3
- M4A79XTD EVO
- M4A79XTD EVO/USB3
- M4A77
- M4A77D
- M4A77T
- M4A77T/USB3
- M4A77TD
- M4A77TD PRO/U3S6
- M4A78-AM
- Crosshair III Formula
- M4A79 Deluxe
- M4A79T Deluxe
- M4A79T Deluxe/U3S6
- M4A785D-M PRO
- M4A785G HTPC
- M4A785G HTPC/RC
- M4A785-M
- M4A785TD-M EVO
- M4A785TD-V EVO/U3S6
- M4A785T-M
- M4A78-E
- M4A78T-E
AM2+
- M4N78
- M4N78 SE
- M3N72-D
- M4N72-E
- Crosshair II Formula
- M3N72-T Deluxe
- M3N-HT Deluxe/HDMI
- M3N-HT Deluxe/Mempipe
- M4A77
- M4A77D
- M4A785D-M PRO
- M4A785G HTPC
- M4A785G HTPC/RC
- M4A785-M
- M4A78-AM
- M4A79 Deluxe
- M4A78-E
- A885GM-A2
- A890GXM-A
- A890GXM-AU
- IC890GXM-A
- A790GXM-AD3
- A790GXM-AD3 Gold
- A785GM-AD3
- A785GM-M
- A785GM-M7
- IC780M-A2
AM2+
- A790GXM-A
- A785GM-A
- A785GM-M3
- A785GM-M5
- A780GM-A Ultra
- LANPARTY DK 790FXB-M3H5
AM2+
- LANPARTY DK 790X-M2RS
- LANPARTY DK 790FXB-M2RS
- LANPARTY DK 790FXB-M2RSH
- LANPARTY DK 790GX-M2RS
- LANPARTY JR 790GX-M2RS
- AR100-DR
- AM636-B
- A9DA-S
- A9DA
- A88GMX
- A88GM Deluxe
- A7DA 3.0
- A7DA-S 3.0
- A8G-i
- A78AX 3.0
- Cinema II Premium
- Cinema II Deluxe
- A7DA
- A79A-S
AM2+
- Destroyer
- 720AL
- Cinema Premium
- Cinema Deluxe
- A85GM
- A7GMP-S
- A7DA-S
- GA-890FXA-UD7
- GA-890FXA-UD5
- GA-870A-UD3
- GA-880GM-UD2H
- GA-880GA-UD3H
- GA-880GMA-UD2H
- GA-890GPA-UD3H
- GA-890GPA-UD3H
- GA-MA785GPM-UD2H
- GA-MA785GPMT-UD2H
- GA-MA785GT-UD3H
- GA-MA785GMT-UD2H
- GA-MA785GMT-US2H
- GA-785GMT-USB3
- GA-MA790XT-UD4P
- GA-790XTA-UD4
- GA-790XT-USB3
- GA-890XA-UD3
- GA-MA790FXT-UD5P
- GA-790FXTA-UD5
- GA-MA790GP-UD3H
- GA-MA790GPT-UD3H
- GA-MA770T-UD3P
- GA-MA770T-UD3
- GA-MA770T-US3
- GA-770TA-UD3
- GA-MA770T-ES3
- GA-770T-USB3
- GA-MA770-ES3
AM2+
- GA-M720-US3
- GA-M720-ES3
- GA-M750SLI-DS4
- GA-MA785G-UD3H
- GA-MA785GM-UD2H
- GA-MA785GM-US2H
- GA-MA790GP-DS4H
- GA-MA790GP-UD4H
- GA-MA78GM-US2H (rev. 2.0)
- GA-MA770-UD3 (od rev. 2.0)
- GA-MA770-US3 (od rev. 2.0)
- GA-MA790X-UD4
- GA-MA790X-UD4
- GA-MA790X-UD4P
- GA-MA790X-UD3P
- GA-MA790FX-UD5P
- NF750-G55
- 785GM-P45
- 785G-E53
- 785G-E65
- 785GM-E51
- 785GM-E65
- 770-C45
- 790GX-G65
- 790GX-G65 Winki Edition
- 790FX-GD70
- 790FX-GD70 Winki Edition
- 890GXM-G65
AM2+
- K9N2 Diamond
- K9N2 SLI Platinum /
- K9N2 Zilent
- 770T-C45
- 785GT-E63
- 785GTM-E45
- 790XT-G45
- DKA790GX
- DKA790GX Platinum
- KA790GX
Jak odblokować
Odblokowanie wbrew pozorom jest bardzo proste – wystarczy ustawić odpowiednią opcję w BIOSie, a ostatnio producenci starają się jeszcze je ułatwić.
- w przypadku płyt z chipsetem AMD – przestawiamy opcję ACC* lub UCC* na AUTO
- w przypadku płyt z chipsetem nVidii – przestawiamy opcję NCC* na Hybrid
- w przypadku płyt głównych z przełącznikiem na płycie (zwykle u ASUSa) – przełączamy po prostu przełączamy przycisk Core Unlocker
- wśród najnowszych płyt Gigabyte'a (opartych na mostku północnym 8xx) producent zastosowała dodatkową funkcję o nazwie Auto Unlock. Do odblokowania rdzeni wystarczy włączyć opcję Core Boost w programie Easy Tune.
* zazwyczaj opcje ACC, UCC i NCC znajdują się w zakładce odpowiedzialnej za podkręcanie procesora. Najczęstsze nazwy zakładki odpowiedzialnej za podkręcanie procesora to: Cell Menu, Advanced Settings, OC Twaker oraz MB Intelligent Tweaker.
opcja ACC – Advanced Clock Calibration
CORE_UNLOCKER – łatwiej się nie da
EasyTune 6 i funkcja Core Boost
Testujemy stabilność
Gdy nasz system się uruchomi, a CPU-Z wskaże dodatkowe rdzenie/rdzeń lub pamięć L3 nasz procesor nie musi mieć w pełnie sprawnych gratisów. Najlepiej sprawdzić to za pomocą programów obciążających procesor. Odpowiedni do tego celu będzie OCCT lub Orthos/Prime 95.
W programie OCCT ustawiamy tryb CPU : OCCT oraz opcję trybu na: Test type – własne, Custom Test Duration – 3h 00min, Test mode – Medium Data Set, Pryiorytet -Normalny i naciskamy ON. Czekamy ustawione 3 godzin, a gdy program ukończy test (nie zrestartuje się lub nie zawiesi) nasz procesor jest stabilny. Oczywiście możemy ustawić mniej niż 3 godzin, ale nie uzyskamy aż takiej pewności, że procesor jest w pełni stabilny.
W programie Orthos/Prime 95 ustawiamy Test na Small FFTs – stress CPU oraz Priority na 9 i naciskamy start. Czekamy także około 3 godzin i tak samo jak w OCCT – jak test ukończy się pomyślnie mamy odblokowany procesor.
Jeżeli procesor nie działa stabilnie może mu pomóc zwiększenie napięcia (do wartości dosyć normalnych).
OCCT – posłuży do sprawdzenia stabilności odblokowanego procesora
ORTHOS – posłuży do sprawdzenia stabilności odblokowanego procesora
Coś nie tak?
Czasami bywa że odblokowany procesor nie pracuje w pełni stabilnie. Dzieje się tak gdy na przykład odblokowany rdzeń jest nie w pełni sprawny. Parę miesięcy temu kilku producentów wydało nowsze BIOSy do płyt głównych z opcją potrafiącą zablokować rdzenie - CPU Active Core Control (niektórzy producenci mogą ją trochę inaczej nazwać). Pewnie sobie myślicie – przecież mowa o odblokowaniu, a nie o blokowaniu, ale wbrew pozorom opcja jest przydatna. Załóżmy przypadek gdzie mamy Phenoma II X2 555. Procesor ma zablokowane dwa rdzenie, a jeden z nich jest uszkodzony. W takiej sytuacji odblokowujemy wszystkie rdzenie i procesor nam nie pracuje stabilnie lub nawet system się nam nie ładuje. I tu przychodzi nam z pomocą funkcja blokowania. Blokujemy tylko rdzeń trzeci i testujemy stabilność, a jak dalej jest źle blokujemy tylko czwarty rdzeń. W takiej sytuacji możemy dostać gratis tylko jeden rdzeń, ale jak to mówi znane przysłowie – darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda. Można oczywiście wykorzystać tą opcję również w Athlonach II X3, gdy czwarty rdzeń jest uszkodzony – odblokowujemy tylko pamięć L3.
Warto również dodać, że opcję zablokowania możemy zastosować w przypadku bicia rekordów w programach i benchmarkach wykorzystujących jeden rdzeń – w takiej sytuacji blokujemy dodatkowy rdzeń lub rdzenie, a nasz procesor może osiągnąć minimalnie lepsze wyniki w podkręcaniu, a przez to odnieść lepszy wynik w programach wykorzystujących jeden rdzeń. Aby funkcję uaktywnić wchodzimy do BIOSu i ustawiamy ją na odpowiedni rdzeń (Uwaga - pierwszy rdzeń zazwyczaj ma nazwę CORE 0).
CPU Active Core Control – blokujemy odblokowane
Podsumowanie
Od razu widać że odblokowywanie rdzeni staje się coraz bardziej oficjalną sprawą. Na stronach internetowych producenci płyt głównych oraz na pudełkach ich produktów, chwalą się, że ich produkt ma funkcję odblokowania dodatkowych rdzeni. Dodatkowo coraz częściej ułatwia się odblokowywanie rdzeni, poprzez montowanie przełączników odblokowujących rdzenie. Wskazuje to na celowe zamierzenia AMD w tej sprawie, bo gdyby egzemplarzy zdolnych do odblokowania było mniej niż 5% to producenci płyt głównych nie chwalili by się tym tak bardzo. Każda firma produkująca płyty główne musi mieć dobry kontakt z producentem procesorów. Do tego kontaktu zaliczają się również dane nieoficjalne oraz testy produktów grubo przed wprowadzeniem ich na rynek.
Ale dla nas klientów liczy się cena. Kupując procesor zablokowany i odblokowując go zyskujemy nawet paręset złotych, a to duża oszczędność. Niektórzy traktują odblokowanie procesorów jako rzecz powszechną, ale nie ma co się łudzić – procesorów do odblokowania jest dosyć mało i są to głównie pierwsze serie, które trafiają do sklepów, które pochodzą ze szczęśliwej serii. Możliwe że trafią się w niektórych sklepach jeszcze zablokowane procesory z nowej rewizji – Athlon II X3 440 i Phenom II X2 555. Na pewno nie warto liczyć na przeszukiwanie pudełek przez sprzedawcę w poszukiwaniu odpowiedniej serii (no chyba, że nie oficjalnie, gdy sprzedawca jest naszym dobrym znajomym :] ). Można oczywiście znaleźć oferty tak zwanych pewniaków na serwisach aukcyjnych, ale są one droższe od zwykłych, nie pewnych sztuk.
A co oznacza to dla drugiej strony, czyli dla AMD? Na pewno jest to reklama, a jak wiadomo reklama dźwignią handlu. Ale pozostaje pytanie dlaczego sprzedają procesor który mogą sprzedać drożej? Cena po jakiej sprzedaje się podzespoły komputerowe jest na pewno parokrotnie wyższa od kosztów produkcji, więc AMD nie straci nawet gdy procesor cztero-rdzeniowy sprzeda po cenie dwu rdzeniowego. A nawet ma z tego zysk, bo sprzeda znacznie więcej procesorów, gdy kupujący będą liczyć na odblokowanie go („ kupie Phenoma 550, a nie i3 bo może go odblokuje”). Można powiedzieć, że podobną sytuację mamy gdy producenci chipsów wrzucają do paczek jakieś dodatki w formie kapsli. Dziecko kupi te chipsy, które mogą mieć w środku kapsel. Podstawa to marketing oraz dobra reklama.
Wniosek z tego taki, że kupując procesor, kupujmy go jak normalny procesor – nie liczmy o odblokowaniu go, przynajmniej w przypadku mniej popularnych procesorów w odblokowaniu. Jeżeli nam się poszczęści to będzie fajnie i potraktujmy to jako bonus, a nie pewną sprawę. Jeżeli zaś chodzi o kupno płyty głównej to modele z funkcją ACC, UCC lub NCC są droższe o kilkanaście złotych (kwestia mostka południowego), więc możemy się zaopatrzyć w nią bez problemu. Jeżeli zaś mamy płytę, która nie potrafi odblokować rdzeni, to upewnijmy się u, na przykład kolegi, że nasz procesor da się odblokować. Jeżeli okaże się, że się poszczęściło to wymieńmy płytę. Obecnie niemal wszystkie płyty są produkowane tylko z wymaganymi chipsetami.
Na koniec można powiedzieć, że wydaje się, że wilk syty i owca cała – wszyscy zyskujemy, ale nie do końca. W takiej sytuacji na pewno traci Intel...
