Budujemy sieć w małej firmie

Najtańsze routery kosztują kilkadziesiąt złotych; przeciętnie na takie urządzenie wydamy nie więcej niż 200-300 złotych. Za bardziej funkcjonalne modele, wyposażone np. w bramkę telefonii VoIP, zapłacimy nawet powyżej 500 złotych.

Zanim jednak zajmiemy się tematem wyboru routera, sprawdźmy jak zaprojektować sieć komputerową w małej i średniej firmie.

Okablowanie strukturalne to system okablowania w budynku, które umożliwia dostarczanie odbiorcom końcowym różnych usług telekomunikacyjnych - sieci komputerowej, telefonicznej, telewizji kablowej itp. Okablowanie strukturalne jest pasywnym elementem sieci, w skład którego wchodzą kable, gniazda i zakończenia w serwerowni, a integralną częścią tego systemu jest dedykowana instalacja elektryczna dla urządzeń komputerowych. Czy można to zrobić samemu? Pewnie tak, choć w przypadku większych sieci zadanie to warto powierzyć specjalistom, którzy wykonają projekt instalacji, położą okablowanie strukturalne oraz dokonają pomiarów stanu poszczególnych zakończeń.

Okablowanie strukturalne kładzione jest na budowy budynku lub gruntownego remontu pomieszczeń.  Podejście to pozwala ukryć kable w ścianach. W przypadku istniejących obiektów okablowanie instalowane jest w listwach przy ścianach lub ukrywane pod kasetonami podwieszonymi pod sufitem.

Liczba gniazdek w biurze zależy od liczby stanowisk roboczych. W projekcie sieci należy przyjąć co najmniej dwa gniazdka na stanowisko robocze (komputer plus telefon) oraz od dwóch do czterech dodatkowych gniazdek w biurze, do których podepniemy drukarki sieciowe, osobisty NAS czy moduł faksu.

Wyróżnia się kilka topologii sieci, czyli sposobu łączenia komputerów i urządzeń sieciowych, tak aby mogły komunikować się ze sobą. W małych i średnich sieciach z powodzeniem stosuje się topologię gwiazdy. W tej topologii wszystkie kable zbiegają się w jednym wspólnym punkcie - na panelu krosowniczym lub przełączniku sieciowym. Topologia gwiazdy wymusza poprowadzenie tylu kabli, ile urządzeń sieciowych zamierzamy podpiąć do sieci.

Panel krosowniczy (ang. patch panel) jest pasywnym elementem sieci, który stanowi zakończenie okablowania strukturalnego. Innymi słowy – to tutaj zbiegają się końce kabli prowadzące od gniazdek komputerowych zainstalowanych w biurach i pomieszczeniach firmy. Gniazda panelu krosowniczego umożliwiają dostarczanie usług telekomunikacyjnych do poszczególnych gniazdek w biurach. Aby zapewnić w gniazdu na piętrze sieć komputerową (internet) lub telefon, wystarczy przy pomocy krótkich kabli krosowych, połączyć gniazda na panelu krosowniczym z gniazdami przełącznika lub zakończeniami centrali telefonicznej.

Okablowanie sieci

Do budowy sieci komputerowych stosuje się trzy główne typy okablowania w zależności od użytego medium transmisyjnego: kabel koncentryczny (przepustowość 10 Mb/s, zasięg 185 lub 500 metrów), skrętka (10 Mb/s, 100 Mb/s lub 1 Gb/s na odległość do 100 metrów) oraz światłowody używane do łączenia kondygnacji lub budynków.

Obecnie sieć komputerową warto zbudować w oparciu o technologię Gigabit Ethernet (1000Base-T), która zapewni szybką transmisję danych do 1 Gb/s np. na potrzeby przesyłania multimediów w wysokiej jakości.

Sieć 1000Base-T projektowana jest z wykorzystaniem okablowania ze skrętki miedzianej UTP kategorii co najmniej Cat 5  lub wyższej (preferowane Cat 5e lub Cat 6). Uzyskanie transferu danych na poziomie 1 Gb/s jest możliwe w przypadku zastosowania aktywnych urządzeń sieci (przełączniki, karty sieciowe) działających w standardzie Gigabit Ethernet.

W trakcie projektowania sieci komputerowej w większym biurze warto wygospodarować miejsce na postawienie szafy serwerowej, – a jeśli to możliwe – osobnego pomieszczenia, które będzie pełnić funkcję serwerowni.

W szafie serwerowej możemy umieścić: panele krosownicze z zakończeniami okablowania strukturalnego, aktywne urządzenia sieciowe (przełączniki, routery, zapory ogniowe itp.), zasilacze awaryjne, serwery, macierze dyskowe a nawet przełączniki KVM, które umożliwiają wygodne zarządzanie większą liczbą komputerów i serwerów za pomocą pojedynczego zestawu monitora, klawiatury i myszy.

Typowa szafa serwerowa typu rack ma szerokość 19”, a jej wysokość określana jest za pomocą jednostki U (4,445 cm lub 1 + 3/4").

Na rynku znajdziemy szafy o różnej wysokości. dla odniesienia dodajmy że zwykły 24-portowy przełącznik ma wysokość 1U, podczas gdy przeciętny serwer w obudowie rack zajmuje w szafie 2U. Urządzenia zgodne ze standardem rack montowane są w specjalnych profilach. Istnieje możliwość instalacji sprzętu na wysuwanych szynach, które umożliwiają na łatwy dostęp do ich wnętrza.

Typowy router dla domu lub MSP ma cztery porty sieci LAN (RJ-45), które umożliwiają podpięcie do czterech urządzeń sieciowych (komputery, serwery, drukarki) za pomocą kabla (skrętki). Popularne modele wyposażone są w punkt dostępowy, który pozwala na przyłączanie kolejnych urządzeń z wbudowaną kartą sieci bezprzewodowej. Dzisiaj standardem są urządzenia, które umożliwiają stworzenie sieci Wi-Fi w standardzie IEEE 802.11n umożliwiającym transmisję danych z prędkością 150 Mb/s lub 300 Mb/s (tzw. pełne N).

Na rynku pojawiły się już modele obsługujące sieci nowej generacji IEEE 802.11ac, które oferują prędkość przesyłania danych na poziomie 1,3 Gb/s (teoretycznie do 7 Gb/s).

Standard IEEE 802.11ac nie jest jeszcze oficjalnie zatwierdzony, a liczba punktów dostępowych i kart sieciowych dostępnych na rynku jest nadal niewielka. Ich ceny są również zbyt wysokie, aby warto było inwestować w tę technologię już w tej chwili.

Zarządzanie routerem odbywa się z poziomu wygodnego panelu webowego dostępnego przez przeglądarkę internetową lub dedykowanej aplikacji do zainstalowania na komputerze. Wiele modeli wyposażono w moduł kreatora, który umożliwia w łatwy sposób wprowadzić podstawowe ustawienia dostępu do internetu oraz określić zabezpieczenia sieci Wi-Fi. Nie wymaga to większej wiedzy informatycznej, choć zawsze możemy zwrócić się do zaprzyjaźnionego informatyka z prośbą o pomoc w skonfigurowaniu routera.

Internet w technologii ADSL2+ lub VDSL np. Neostrada wymaga zastosowania modemu. W zależności od wybranej opcji operator dostarczy modem USB, dedykowany router z modemem lub modem z portem Ethernet. Modem USB warto odłożyć na półkę i zastąpić własnym routerem z funkcją modemu ADSL działającym w trybie Annex A (linie analogowe), Annex B (linie cyfrowe) lub – co rzadziej spotykane - w obu tych standardach. Router z modemem ADSL2+ przyłączamy za pomocą gniazda RJ-11 bezpośrednio do linii telefonicznej.

Modem z portem Ethernet dostarczany jest z reguły wraz z usługami DSL dla biznesu oraz przez operatorów sieci kablowych (modem kablowy). Aby udostępniać internet w sieci lokalnej konieczny jest zakup routera z portem WAN typu Ethernet (gniazdo RJ-45). Modem podłączamy do routera za pomocą zwykłego kabla komputerowego.

Dobrym pomysłem jest zakup routera wyposażonego w jeden lub dwa porty USB, które umożliwiają na przyłączenie modemu sieci komórkowej 3G, drukarki, zewnętrznego dysku twardego czy serwera multimediów. Modem 3G umożliwia współdzielenie internetu mobilnego. Łącze 3G może być używane jako podstawowa metoda dostępu do internetu, jako łącze dodatkowe, w którym ruch rozkładany (równoważony) jest między oba łącza jednocześnie lub jako łącze zapasowe (nadmiarowe) używane w przypadku awarii tego pierwszego. W przypadku problemów z łączem podstawowym nasza firma nie zostanie odcięta od dostępu do globalnej sieci.

Tam, gdzie kładzenie okablowania strukturalnego jest niemożliwe (wynajem pomieszczeń, budynki zabytkowe) z pomocą przychodzi technologia Power Line Communication. PLC umożliwia wykorzystanie zwykłej instalacji elektrycznej do zbudowania przewodowej sieci komputerowej.

Najprostsza sieć PLC składa się z dwóch adapterów, które umieszczamy w gniazdkach sieci elektrycznej. Każdy taki adapter zawiera jedno lub więcej gniazdek RJ-45, które - za pomocą kabla skrętki - służą do przyłączania komputerów i innych urządzeń sieciowych do sieci komputerowej. Na rynku od dłuższego czasu są już dostępne adaptery PLC np. ASUS PL-X51P, ASUS PL-X52P czy D-Link DHP-P308AV.

Adapter PLC tworzy medium transmisji danych. Nie wykonuje operacji routingu, a zatem aby podłączyć komputery do internetu potrzebny jest router. W tym celu możemy wykorzystać dowolny router sieciowy lub kupić dedykowane urządzenie np. D-Link DHP-1565, które łączy w sobie funkcje bezprzewodowego routera z możliwością przesyłania danych w sieci elektrycznej (PLC).

Sieć elektryczna

Budowę sieci LAN warto połączyć z budową sieci elektrycznej dedykowanej dla sprzętu komputerowego. Celem takiej instalacji jest odizolowanie zasilania urządzeń komputerowych od pozostałych sprzętów elektrycznych. Podejście to pozwala zapewnić urządzeniom stabilne źródło zasilania, które – przy wykorzystaniu zasilaczy UPS – może być dostarczane również w przypadku przerw w dostawie prądu z elektrowni. Dzięki zastosowaniu ochronników przeciwprzepięciowych, instalacja elektryczna może zapewniać dodatkową ochronę np. przed wyładowaniami elektrycznymi (burzą).