Gigabyte GA-MA785GT-UD3, chipset AMD 785G, Radeon HD4200 i podkręcanie Athlona II X4 

Wszystko to wygląda bardzo ładnie na papierze, ale osoby chcące wykorzystać tę technologię w praktyce napotkają na małą barierę. Nie można bowiem spiąć ze zintegrowaną grafiką dowolnej karty graficznej. AMD obsługuje taką konfigurację tylko z kartami HD2400 oraz 3450/3470. Są to więc karty, które od pewnego czasu nie sa już sprzedawane. Dlaczego?

Okazuje się, że wszystkiemu winny jest Microsoft.  Firma stwierdziła, że poprawna obsługa takiej konfiguracji sprawia mu tak duże kłopoty, iż ostatecznie podjął decyzję o wyłączeniu wsparcia tej technologii w swoim nowym systemie Windows 7. AMD nie dodaje żadnych nowych kart do listy obsługiwanych i w zasadzie czeka aż standard umrze śmiercią naturalną.

Oczywiście nie dotyczy to wyłącznie AMD, ale także NVIDII z jej Hybrid SLI. Obie technologie nie będą obsługiwane w Windows 7. Jeśli zależy wam na tej technologii, będziecie musieli zostać przy Vista i starych kartach. Czyżby był to jeden z pierwszych minusów Windows 7? Wróćmy jednak do płyty głównej.

Gigabyte GA-MA785GT-UD3 jest przeznaczona do obsługi procesorów dla gniazda AM3, stąd na płycie znajdziemy tylko gniazda dla pamięci DDR3. Warto zaznaczyć, że płyta jest certyfikowana do obsługi procesorów 140 W, przez co swobodnie można na niej instalować wszystkie układy AM3, bez obawy o regulatory napięcia.

Zarówno oba złącza zasilania jak wszystkie złącza pamięci masowej umieszczone są na krawędzi laminatu. Problematyczny w tym wypadku jest blok trzech gniazdek dodatkowych portów USB, który został umieszczony tuż nad portem PCI-e x4. Całe szczęście, że w większości przypadków te złącza są wykorzystywane głównie do podłączenia dodatkowych "śledzi" USB, a w takiej konfiguracji zgoła nie przeszkadzają.

Sloty rozszerzeń zostały umieszczone w taki sposób, że bez problemu możemy zainstalować wszystkie kart (maks. 7). Wprawdzie pierwszy slot PCI-e x1 zainstalowany jest zaraz obok radiatora chipsetu, ale ten ostatni został odpowiednio wycięty i nie przeszkadza przy instalacji dłuższych kart. Tutaj plus dla Gigabyte'a.

Warto pamiętać, że pomarańczowy slot, mimo że wymiarami wygląda na PCI-e x16, to elektrycznie ma wyprowadzone tylko 4 linie adresowe. Jest zatem faktycznie slotem PCI-e x4. Na dodatek nie w wersji 2.0, tylko starszej - 1.0. Wystarczy zerknąć do środka, aby stwierdzić, że po prostu brakuje odpowiednich pinów. Oczywiście producent tego nie ukrywa. Taka konstrukcja wynika z ograniczeń samego chipsetu, dodatkowy port zasilany jest z mostka południowego, a nie północnego - stąd te ograniczenia. AMD 785G nigdy nie był projektowany z przeznaczeniem do obsługi CrossFire, choć taka konfiguracja jest w obsługiwana i można ją uruchomić w trybie x16 + x4.

Gniazda pamięci umieszczono na takiej wysokości, że nie będziemy mieli problemów z instalacją RAM-u po zainstalowaniu karty graficznej, co zdarza się bardzo często na wielu płytach głównych. Dolnego zatrzasku pamięci nie można wtedy otworzyć. Pojawia się jednak nieco inny problem. Moim zdaniem gniazda pamięci znajdują się nieco za blisko gniazda procesora. Jeśli ktoś będzie chciał zainstalować duże chłodzenie jednostki centralnej, będzie musiał uważać przy wyborze pamięci RAM. Jeśli te będą miały za wysokie radiatory, chłodzenie procesora może się nie zmieścić.

Blok złącz zewnętrznych to w zasadzie standard takich konstrukcji. Mamy do dyspozycji komplet złącz wideo, w tym analogowy D-Sub, cyfrowy DVI i HDMI z obsługą HDCP. Jest też komplet złącz audio, w tym optyczne złącze S/PDIF, jeden port PS/2 dzielony między klawiaturę i myszkę, 6 portów USB i FireWire. oraz złącze LAN.

Chłodzenie na GA-MA785GT-UD3 nie jest wymyślne,co w głównej mierze wiąże się z parametrami samego chipsetu. Mostek północny pobiera do 15W prądu, a południowy dodatkowe 4W. Oba układy zadowalają się skromnymi radiatorami. Podczas pracy 2D temperatura radiatora chipsetu nie przekracza 45°C. Przy intensywnym obciążeniu 3D rozgrzewa się o dodatkowe siedem stopni. Jest wtedy dość ciepły, ale nie przeszkadza to w pracy. Nie ukrywajmy, tutaj ciepłowody są po prostu niepotrzebne.

Może jedynie martwić brak radiatorów na regulatorach napięcia. Podczas pracy z testowanym procesorem nie były gorące, ale co będzie, jeśli zainstalujemy na tej płycie procesor z TDP 140W, a następnie nieco go podkręcimy? Wówczas temperatura na pewno wzrośnie.

Choć, w zależności od wersji, elementy wykonawcze regulatorów napięcia mogą pracować z temperaturą nawet ponad 100°C bez szkody dla samych siebie, to niestety taka temperatura niezbyt dobrze wpływa na kondensatory -  skraca ich żywotność. Gigabyte chwali się, że używa tylko japońskich kondensatorów polimerowych i gwarantuje ich pracę przez minimum 50 000 godzin, co przekłada się na prawie 6 lat w wariancie 24/7. Niemniej aby zachować taki czas pracy, regulator napięcia nie powinien się rozgrzewać do ponad 85°C.

Gigabyte walczy z temperaturą w nieco inny sposób. Laminat płyty głównej zawiera znacznie więcej miedzi niż u innych producentów. Obie warstwy odpowiedzialne za zasilanie zostały uzdatnione dodatkową uncją miedzi. Takie rozwiązanie pozwala rozprowadzić temperaturę spod gorących elementów po całej płycie głównej. Wówczas jest nieco cieplejsza, ale nie występują tzw. gorące punkty.

Jedną z bardzo ciekawych technologii jaką możemy znaleźć na płytach Gigabyte jest podwójny BIOS. O jego istnieniu zazwyczaj nie mamy zielonego pojęcia, do czasu aż podczas aktualizacji BIOS-u wyłączą nam prąd. Wtedy nagle okazuje się, jak bardzo jest on przydatny - dzięki niemu w zasadzie nie można uszkodzić płyty podczas wymiany BIOS-u. Za to rozwiązanie należy się producentowi duży plus.

To chyba wszystko, jeśli chodzi o samą płytę główną. Czas ją wreszcie uruchomić i przejść do wyników testów.

Wszystkie testy wykonałem na platformie testowej składającej się z następujących komponentów:

Płyta główna miała zainstalowany najnowszy BIOS w wersji F3, testy zaś były przeprowadzane w ustawieniach domyślnych (setup defaults). Technologia Cool'n'Quiet była włączona.

Na powyższym sprzęcie instalowany był system Windows Vista Ultimate w wersji 32-bitowej ze zintegrowanym SP2. Po instalacji systemu instalowałem wszystkie dostępne aktualizacje poprzez Windows Update, a następnie zestaw najnowszych sterowników do wszystkich komponentów.

Na tak przygotowanym systemie były instalowane i uruchamiane aplikacje testowe. Konfiguracja systemu operacyjnego nie była zmieniana od wartości domyślnych.

Pomiary dokonywane przy pomocy analizatora mocy: Volfcraft Energy Logger 3500.

W BIOSie - zaraz po włączeniu zasilania. Tutaj zazwyczaj nie działają żadne mechanizmy zwalniania czy przyspieszania taktowana procesora, a także mechanizmy zmniejszania poboru energii.