Legrand Keor SP 600VA to maksymalnie minimalistyczny i niedrogi UPS

Rynek zasilaczy awaryjnych (UPS) jest raczej mało dynamiczny, bo w sumie cóż nowego w ich konstrukcji można wymyśleć?

Nic nie wskazuje na to, aby podstawowe składniki UPSów jak układy aktywne, pasywne, czy akumulator miały w najbliższej przyszłości ulec radykalnym zmianom. Na poparcie tej tezy wystarczy napisać, że niektóre modele zasilaczy znajdują się w ofercie producentów od ładnych kilku lat.

Tym większe zdziwienie autora spowodowała informacja o możliwości przetestowania kolejnego urządzenia francuskiej firmy Legrand, noszącego oznaczenie „Keor”.

Dlaczego zdziwienie? Ponieważ w 2016r. miał on okazję opisywania modelu Legrand Keor Multiplug 800VA (Legrand Keor Multiplug 800VA - zasilacz do domu), zaś w połowie 2018r. dostępna była już jego nowsza wersja (Legrand Keor Multiplug 800VA – zasilacz awaryjny do domu).

Obydwa opisane wcześniej zasilacze były adresowane do klienta domowego, który nie potrzebuje zastanawiać się nad tym jaki jest kształt sinusoidy, jaki jest charakter jego pracy itd.

Wydaje się, że seria Keor Multiplug to urządzenia mające służyć jako bardziej zaawansowana listwa zasilająca. Dzięki takiemu podejściu mogły znaleźć grono nabywców wśród osób, które na zasilacze wyświetlające „dziwne" komunikaty i cyferki na ekranach LCD, patrzyły z lekką niechęcią.

Być może na tej fali powstało kolejne urządzenie sygnowane napisem „Keor”, które jednak nie jest bezpośrednim następcą serii Multiplug, ale nosi oznaczenie „SP”.

Według broszury reklamowej są one kierowane do „biur i systemów IT”. Druga część grupy docelowej zarządzana jest zazwyczaj przez osoby, które wiedzą nieco więcej na temat UPSów niż to, że jest to „przedłużenie listwy”.

Sprawdźmy zatem co oferują modele „Keor” noszące oznaczenie „SP” i czy nadawałyby się one do ochrony systemów informatycznych.

Legrand Keor SP 600VA dystrybuowany jest w katonie transportowym z nadrukowaną nazwą firmy. W jego środku, jak w słynnej rosyjskiej lalce, umieszczone zostało kolejne opakowanie, które można nazwać właściwym - jest kolorowe, ze zdjęciami i opisami. W takiej też formie UPS Legrand Keor SP 600 dostarczany jest do klienta indywidualnego. 

Z informacji znajdujących się na nim możemy dowiedzieć się, że opisywany egzemplarz nosi oznaczenie 3 101 80, dysponuje mocą 600VA / 360W oraz wyposażony jest w gniazda typu IEC 13 (czyli tzw. „upeesowe”). Ponadto posiada technologię automatycznej regulacji napięcia (AVR) oraz oszczędzanie baterii, ochronę przed wysokim napięciem, jak też ładowarkę USB – ta jednak montowana jest w modelach od 800VA.

Gdy już przebrniemy przez wymienione kartony, dostajemy się do urządzenia, które jest bardzo przyzwoicie zabezpieczone styropianowymi kształtkami. Razem z nim producent dostarcza:

• Instrukcja obsługi z instrukcją bezpieczeństwa,
• 1 x kabel zasilający schuko,
• 1 x kabel zasilający IEC 13 do IEC 14,
• 1 x kabel komunikacyjny USB typu A do USB typu B.

Zasilacz wykonany jest estetycznie w kontrastowej, biało – czarnej, kolorystyce. Plastik użyty do konstrukcji obudowy jest przyzwoity, ale sprawia wrażenie dość kruchego. Na szczęście UPSy nie są przeznaczone do tego, aby nimi rzucać, więc o ile przypadkowo nie spadnie z jakiegoś podniesienia, to nie powinno to mieć żadnego znaczenia.

Panel sterowania, czyli – jak to zazwyczaj bywa w zasilaczach awaryjnych – przedni panel sterujący służący komunikacji z użytkownikiem i zarządzaniu zasilaczem. Legrand Keor SP 600VA prezentuje się od tej strony minimalistycznie, ale bardzo stylowo.

Znalazło się tam miejsce na dwa przyciski: zasilający oraz wyciszenia alarmów. Ponadto za przekazywanie informacji o statusie urządzenia służy pasek ze znajdującymi się pod nim 4 diodami.

• • LED włączony
• ☆ LED błyskający
• ∘ sygnał LED przewija się

Prawy bok i góra Legranda posiadają otwory wentylacyjne na powierzchni około ¾ panelu. Na prawym boku umieszczono je na powierzchni około połowy bocznej ścianki, zaś na lewym boku znalazły się także wnęki ze śrubami łączącymi obie części obudowy.

Producent postarał się, aby ożebrowanie nie miało klasycznego wzoru poprzecznych nacięć, ale aby prezentowało się estetycznie. W tym celu wykorzystano wzór trójkątów, które łącząc się wzajemnie tworzą symetryczny wzór.

Wizualnie prezentuje się to bardzo przyjemnie.

Tylny panel do przede wszystkim gniazda zasilające urządzenia mające podlegać ochronie.

Dostępne są poniższe warianty:

• 3 101 80 wyposażony 4 gniazda IEC 13 (aktualnie opisywany),
• 3 101 81 wyposażony w 1 gniazdo IEC 13 i jedno gniazdo typu francuskiego (polskiego),
• 3 101 82 wyposażony w 1 gniazdo IEC 13 oraz jedno gniazdo typu niemieckiego (schuko).

Na powyższych schematach, w lewym górnym rogu panelu widoczne są gniazda USB typu A. Jest to port ładowarki USB mogący dostarczyć do 1A prądu.

Zaraz pod nim, nieco po skosie, widoczne jest także gniazdo USB, ale typu B służące do komunikacji z komputerem. O zarządzaniu zasilaczem z poziomu jednostki komputera będzie w dalszej części tekstu.

Jak widać na zdjęciu poniżej, model 600VA nie dysponuje ładowarką USB, a szkoda, bo z uzyskanych informacji wynika, że port ten jest zasilany bateryjnie. Co to oznacza? Że taki UPS może służyć jako spory power bank. Wyposażeni w taką wiedzę, będziecie mogli zgasić każdego znajomego, który będzie chciał Wam zaimponować swoim nowym, superpojemnym powerbankiem ;)

Oczywiście żarty, żartami, ale w czasach jednodniowych smartfonów, jest to bardzo przydatna funkcja. 

Przeglądając instrukcję można natrafić na zdanie:

UWAGA: Nigdy nie podłączaj drukarki laserowej lub skanera do gniazd zapasowych baterii UPS. Urządzenie może pobierać znaczne ilości energii w celu przeciążenia zasilacza UPS.

To, że nie powinno się podłączać drukarek laserowych do gniazd z podtrzymaniem bateryjnym to dość powszechna wiedza (a jeżeli tego nie wiedzieliście, to już wiecie:), więc ostrzeżenie tej treści nie powinno dziwić. Dziwić za to może fakt, że w urządzeniu kierowanym m.in. do „[…] systemów IT” brak przynajmniej jednego portu bez podtrzymywania bateryjnego.

Aby wyjaśnić o co chodzi z drukarkami laserowymi, pozwolimy sobie na mały offtop.

Poniższe zdjęcie przedstawia moment uruchamiania z sieci 230V dość dużej drukarki laserowej jaką jest Lexmark T650. Wartości szczytowe dochodziły do 1370 watów. 

Taki pobór energii można skorelować z mocą nominalną, którą może dostarczyć dzisiejszy zasilacz, wynoszącą 360 watów, a następnie uruchomić wyobraźnię i zastanowić się jaki byłby wynik takiego eksperymentu.

Albo zasilacz by to wytrzymał i skończyłoby się jedynie krótszym czasem podtrzymania, albo by po prostu "padł". 

A może sprawdzimy co by się stało? ;)

No cóż, Czytelnik nasz Pan, więc sprawdziliśmy ;) - wynik na poniższym zdjęciu. 

W trakcie eksperymentu UPS był podłączony do sieci 230V, zaś do jednego z jego gniazd podłączona była drukarka, którą włączono. Według rejestratora w szczytowym momencie pobrała 1140 watów energii, po czym możliwości zasilacza się zmniejszyły, aby ostatecznie UPS się poddał sygnalizując usterkę (czerwone diody + ciągły sygnał dźwiękowy). Na szczęście, znana wszystkim informatykom, procedura naprawcza polegająca na wyłączeniu i włączeniu urządzenia, pomogła.  

Bogatsi o tą wiedzę możemy zapytać "ale przecież drukarkę można podłączyć prosto do listwy, z pominięciem UPSa" – napisze pewnie część czytelników.

Oczywiście, że można. Co zatem daje korzystanie z takich gniazd? Chyba są dwie główne zalety: utrzymanie porządku w okablowaniu zasilającym oraz dodatkowa ochrona przeciwprzepięciowa podłączonego urządzenia. Inną cechą tego typu gniazd jest to, że dostarczają one zasilanie niezależnie od statusu UPSa. Tak więc, czy UPS jest włączony, czy nie, takie gniazdo dostarcza napięcie. Czy to plus, czy to minus, to już zależy od sytuacji.

To tak w skrócie na temat gniazd bez podtrzymywania bateryjnego, które można spotkać w niektórych zasilaczach.

Co więcej można zauważyć analizując tylny panel urządzenia?

W oczy rzuca się gniazdo zasilające samego UPSa, a zaraz pod nim symbol bezpiecznika topikowego. Brak automatycznego bezpiecznika może stanowić nie lada problem dla przeciętnego „Kowalskiego”.

Czego jeszcze oczekiwać by można było od zasilacza do ochrony urządzeń IT? Prawdopodobnie gniazda do ochrony przeciwprzepięciowej złącza RJ-45. Tego niestety także zabrakło, a szkoda.

Legrand Keor SP 600VA kosztuje w granicach 300zł, co jak na zasilacz klasy 600VA jest próbą zawładnięcia rynkiem najtańszych urządzeń. Aby uzyskać taką cenę producent musiał poczynić oszczędności, których przejawem jest np. brak dedykowanego oprogramowania.

Ani w opakowaniu transportowym, ani też na stronie producenta, nie ma oprogramowania zarządzającego dedykowanego opisywanemu urządzeniu. Co zatem z jedną z podstawowych ról zasilaczy awaryjnych jaką jest bezpieczne wyłączenie podtrzymywanych urządzeń? Tutaj producent postawił na kompatybilność z interfejsem USB HID, dzięki czemu systemy operacyjne bez większego problemu rozpoznają kategorię urządzenia.

margin-right: auto;" title="Legrand Keor SP 600VA widoczny w systemie Windows 10 jako standardowa bateria" />

Tym samym do definiowania zachowania zasilacza i sytemu operacyjnego należy korzystać z narzędzi wbudowanych w OS. W systemie Windows 10 (w innych jest tak samo, bądź bardzo podobnie) można je znaleźć w Panelu Sterowania → Sprzęt i Dźwięk → Opcje Zasilania. Zazwyczaj są tam trzy plany zasilania:

• Zrównoważony (zalecany),
• Wysoka wydajność,
• Oszczędzane energii.

Każdy z nich można edytować, dopasowując do własnych potrzeb w sposób prosty, bądź zaawansowany.

Na ilość opcji w trybie zaawansowanej edycji nie można narzekać. System operacyjny daje tutaj spore pole dostosowania ustawień do własnych preferencji, przy czym warto sprawdzić czy domyślne zachowanie dla krytycznego poziomu energii baterii polegające na przełączeniu komputera w stan hibernacji jest tym czego oczekujemy. Z rozwijalnego menu można wybrać uśpienie, bądź zamknięcie systemu.

Biorąc pod uwagę powyższe ustawienia warto sprawdzić, czy próg krytycznego poziomu baterii, który domyślnie ma wartość 5%, będzie wystarczający dla naszego systemu. Gdy bateria w zasilaczu UPS osiągnie taką wartość, system operacyjny rozpocznie wcześniej zdefiniowaną akcję (uśpienia, hibernacji bądź zamknięcia). W zależności od stanu akumulatora, liczby czynności do wykonania przy zdefiniowanej akcji, a także liczby podłączonych urządzeń, może to gwarantować wystarczającą ilość czasu, ale może też zdarzyć się taka sytuacja, że energia skończy się zanim system dokończy wykonywanie zdefiniowanej akcji (np. zamykania systemu).

Warto to sprawdzić „na sucho”, czyli w kontrolowanych warunkach, aby uniknąć nieprzyjemnej niespodzianki w chwili wystąpienia zdarzenia kryzysowego.

Serwery NAS coraz częściej stanowią wyposażenie gospodarstw domowych i firm. Archiwizują dokumenty, zdjęcia, a także świadczą bardziej ambitne zadania, jak hostowanie intranetowych (a także internetowych) stron www, baz danych, czy udostępnianie usług katalogowych. Wydajniejsze serwery NAS często pracują także jako hosty maszyn wirtualnych. Są to urządzenia, które z wielu względów nie powinny podlegać ryzyku przypadkowego wyłączenia. 

Czy zatem Legrand Keor SP 600VA mógłby być ich wsparciem w tym zakresie?

Jeżeli chodzi o serwer Synology DS916+ (z jego recenzją możecie zapoznać się tutaj - Synology DiskStation DS916+ - NAS w sam raz) to nie był on w stanie rozpoznać podłączonego zasilacza. 

Następnym sewerem NAS do którego podłączono zasilacz był QNAP HS-251(z recenzją jego następcy, modelem QNAP HS-453DX, możecie zapoznać się tutaj - QNAP HS-453DX – Cisza! Teraz zagram ja!)

Ten serwer także nie rozpoznał zasilacza, który podłączono przy użyciu złącza USB. 

Ktoś kiedyś powiedział, że "Diabeł tkwi w szczegółach", więc sprawdźmy jak Keor SP wygląda z tej perspektywy.

Legrand Keor SP 600VA jest urządzeniem typu line – interactive, a to oznacza, że w normalnym użytkowaniu zasilanie przechodzi przez jego układy bez ingerencji. Tym samym podczas normalnego użytkowania, na wyjściu UPSa dostępna jest pełna sinusoida.

Inaczej rzecz się ma w momencie wystapienia braku zasilania. Wtedy urządzenie zaczyna pobierać energię z wbudowanego akumulatora, która następnie przechodzi przez falownik i trafia do gniazd wyjściowych. Tutaj, w zależności od rodzaju zasilacza możemy mieć generowaną sinusoidę przybliżoną (aproksymowaną), bądź pełną. Przy czym zaznaczyć należy, że typ generowanej sinusoidy jest dość ściśle związany z ceną UPSa.

Keor SP 600VA jako urządzenie, którego koszt jest dosyć niski, ma wbudowany układ generowania sinusoidy aproksymowanej, która wygląda jak na poniższych zdjęciach.

Z ciekawszych rzeczy, które mogą zainteresować czytelnika, może być prezentacja momentu przejścia z zasilania AC na akumulator. Ten moment widać na zdjęciach poniżej.

Zaś poniżej sytuacja odwrotna, czyli powrót zasilania.

Zasilacz grzeje się dosyć intensywnie, więc opisana na wstępie ilość otworów wentylacyjnych nie jest przesadzona. Dla przykładu, w trakcie ładowania wewnętrznego akumulatora na poziomie 97%, przy temperaturze otoczenia wynoszącej 26°C, przednia górna część obudowy UPSa posiadała temperaturę 28°C, zaś tylna – w części najbardziej nagrzanej – osiągała wartość 39°C.

Kilka godzin po pełnym naładowaniu akumulatora test powtórzono, aby sprawdzić, czy wartości ulegną zmianie.

Temperatura otoczenia nadal utrzymywała się na poziomie 26°C, przednia górna część obudowy osiągnęła – jak poprzednio - 29°C, natomiast przy najcieplejszej części zasilacza z tyłu jego konstrukcji, termometr zanotował 44°C.

Jak widać z czasem, niezależnie od tego czy bateria była ładowana, czy nie, temperatura w tylnej części obudowy wzrosła. To powodowało, że w pomieszczeniu wyczuwalny był zapach nagrzanego plastiku.

Test podtrzymania zasilania przeprowadzono przy użyciu kilkuletniego zestawu komputerowego wyposażonego w podzespoły takie jak:

• Procesor Intel i5-4670K @ 3,4GHz
• Karta graficzna NVIDIA GeForce GTX 1060 6GB,
• Dyski twarde: Kingston SHSS37A240G, Seagate ST2000DM001,
• Pamięć RAM 16GB,
• Monitor DELL P2414H (jasność na 15%, kontrast 100%).

Zadaniem tego testu jest sprawdzenie dwóch rzeczy:

Czasu podtrzymania zasilania do poziomu ustawionego w systemie operacyjnym jako „krytyczny”,

Prawidłowości zamknięcia systemu operacyjnego po osiągnięciu przez zasilacz krytycznego stanu baterii.

Komputer miał ustawiony plan zasilania na „Wysoka wydajność” w którym krytyczny poziom baterii pozostawiono na domyślnym poziomie 5 procent. Po jego osiągnięciu powinna zostać wykonana akcja „zamknij”.

Aby monitor się nie wygaszał, jego wyłączanie ustawiono na 60 minut. Ponadto w trakcie testu uruchomione były wszystkie aplikacje, które normalnie uruchamiają się z komputerem (np. OneDrive, Dropbox, GreenShot, Eset Endpoint Security, Spotify), a ponadto przeglądarka Chrome z 69 kartami oraz edytor MS Word 365.

Przed rozpoczęciem testu, zasilacz w najgorętszej części miał temperaturę 44°C, wobec temperatury otoczenia na poziomie 26°C.

Jak widać z powyższego zdjęcia, zasilacz komunikował się z komputerem prawidłowo, przekazując mu stan naładowania akumulatora. Po osiągnięciu 5% system operacyjny, zgodnie z wcześniej przedstawionymi ustawieniami, rozpoczął proces zamykania, który przebiegł bardzo szybko.

Cały proces uwidoczniono na zdjęciu poniżej.

Na zakończenie testu temperatura zasilacza podniosła się do 50°C.

Przy poborze prądu widocznym na powyższym zdjęciu, zasilacz dostarczał energii do komputera przez 24 minuty, po czym nastąpiło zamknięcie systemu operacyjnego. Czyli wtedy zasilacz zasygnalizował, że jego baterie osiągnęły stan 5% naładowania. 

Wyjaśnienia należą widoczne na zdjęciu wartości minimalna (2 W) oraz średnia (42 W). Dwa waty pobieranej energii dotyczą momentu, kiedy komputer został wyłączony, a energię pobierał monitor, który przeszedł w stan uśpienia. Tak niski pobór prądu spowodował również zmianę średniej arytmetycznej pobieranej energii z ponad 60 watów do 42 W. Oczywiście, każdemu ze szkoły wiadomo, że im dłużej trwałoby rejestrowanie pobierania niskiej energii przez monitor, tym bardziej średnia by się zmiejszała. 

Po poprzednim teście polegającym na rozładowaniu UPSa, przyszła kolej na sprawdzenie, ile będzie trwał proces naładowania go do pełna.

Przypomnijmy, że komputer wyłączył się gdy stan akumulatora osiągnął poziom 5%. Po zamknięciu komputera test przerwano, więc można przyjąć, że akumulator pozostał na poziomie 5% lub ewentualnie spadł do 4%.

Wtedy rozpoczęto proces ładowania zasilacza. Aby jednak pomiar nie był zafałszowany przez jakikolwiek pobór energii z UPSa, wszelkie odbiorniki zostały od niego odłączone. Pozostał tylko kabel USB łączący go z komputerem, aby możliwe monitorowanie stanu akumulatora. 

Ładowanie przebiegało jak na zdjęciu poniżej. 

Proces rozpoczęto o godzinie 9.42 i wtedy pobór energii przez zasilacz kształtował się na poziomie 26 W. Z czasem pobór energii malał, aby o godzinie 15.36 zejść do 12 W. Wtedy też komputer sygnalizował 100 % naładowania akumulatora. Całość trwała niecałe 6 godzin. 

Słowo „Keor” w języku Hindi znaczy „troska” (dzięki Google Translate:)) 

Mądrzejsi o tę dawkę wiedzy, możemy przystąpić do oceny dzisiejszego bohatera.

Od strony wykonania fizycznego Legrand Keor SP 600 VA to urządzenie proste, ale przyzwoicie i estetycznie wykonane. 

Przypominając zdanie z broszury reklamowej zawarte na początku artykułu, należy napisać, że Legrand Keor SP 600VA adresowany jest do „biur i systemów IT” i w tym kontekście należy się ocena.

Pomimo braku dedykowanego oprogramowania, zasilacz bardzo dobrze "dogaduje" się z systemami Windows. Niestety nie można tego napisać o komunikacji z serwerami NAS, które przecież także należą do rodziny IT. 

Wszelkie plusy i minusy należy rozpatrywać przez pryzmat ceny, a ta jest niewysoka. Za ~300zł można mieć zasilacz o mocy 600 VA (360 W), który jest w stanie podtrzymać jednostkę komputerową z monitorem przez ~20 minut, co może być dla wielu użytkowników wystarczającym atutem.

Tego typu urządzenie z pewnością może być też ciekawym rozwiązaniem dla podtrzymania np. kas fiskalnych, ruterów, czy innych systemów, które i tak nie potrafiłyby zinterpretować sygnału informującego o kończącej się baterii. Urządzenia tego typu cechują się z zasady niskim poborem energii, więc Keor SP 600 VA wraz z funkcją zimnego startu i możliwością wyciszenia alarmów dźwiękowych, mógłby im służyć za kilkugodzinną baterię.

Innymi słowy, każdemu według potrzeb :)

• Cena
• Wygląd
• Niemalże bezgłośny
• W większych modelach ładowarka USB z podtrzymywaniem bateryjnym
   
• Bezpiecznik topikowy
• Brak zabezpieczenia przeciwprzepięciowego dla portów RJ-45,
• Brak gniazda dedykowanego dla urządzeń ze znacznym poborem energii (np. drukarka laserowa)
• Sygnalizacja stanu pracy mogłaby być bardziej czytelna
• Bateria niewymienialna przez użytkownika