Nauka

Europejscy astronomowie odkrywają bar w atmosferze planet

przeczytasz w 2 min.

Astronomowie odkryli bar na innej planecie. Nie, nie chodzi o miejsce do picia piwa i zagryzania słonymi paluszkami. Chodzi o pierwiastek, którego się tam nie spodziewano.

Bardzo Duży Teleskop

Odkrycia dokonali astronomowie korzystający z VLT czyli Bardzo Dużego Teleskopu (Very Large Telescope), należącego do ESO, czyli Europejskiego Obserwatorium Południowego. VLT to naziemny teleskop umieszczony wysoko i w warunkach klimatu pustynnego, aby zapewnić jak najlepszą widoczność poprzez atmosferę. Niebagatelne znaczenie ma też to by obserwowane niebo było w jak najmniejszym stopniu skażone światłem z powierzchni ziemi. A więc gdzie w Europie ESO znalazło odpowiednie warunki by ten teleskop postawić? No nigdzie… więc postawili go w Chile.

Ultragorące gazowe giganty

Bar jest metalem ziem alkaicznych charakteryzującym się niezwykłą gęstością co przekłada się na jego dużą masę. Już sama nazwa to sugeruje, bo z greki βαρύς znaczy „ciężki”. Właśnie z tego powodu naukowcy byli zaskoczeni odkryciem go na dużych wysokościach, w atmosferach  dwóch ultragorących gazowych olbrzymów WASP-76b i WASP-121b. Są to egzoplanety krążące wokół gwiazd podobnych do Słońca. Rodzi to wśród astronomów pytanie jak mogą wyglądać te egzotyczne atmosfery, skoro w ich górnych warstwach odkryto coś tak ciężkiego.

Jest to zagadkowe i sprzeczne z intuicją: dlaczego w górnych warstwach atmosfery tych planet znajduje się tak ciężki pierwiastek?

WASP-76b i WASP-121b znane są jako ultragorące Jowisze, ze względu na porównywalne do naszego Jowisza wielkości. Temperatura na ich powierzchni jest ekstremalnie wysoka i sięga ponad 1000 stopni Celsjusza. Wynika to z ich położenia w bliskiej odległości od ich macierzystych gwiazd, które te egzoplanety obiegają w ciągu jednego do dwóch dni. Tak ekstremalne warunki sprawiają, że klimat jest iście egzotyczny. Na przykład, według astronomów na WASP-76b padają deszcze żelaza. A bar, jest od tego żelaza 2,5 raza cięższy.

Biorąc pod uwagę wysoką grawitację planet, spodziewalibyśmy się , że ciężkie pierwiastki, takie jak bar, szybko opadną do niższych warstw atmosfery.

Z czego się składa egzoplaneta?

Odkrycie dokonane przez astronomów sugeruje, że kategoria planet zwana ultragorącymi Jowiszami może być jeszcze dziwniejsza niż dotychczas sądzono. Są one bardzo wdzięcznymi obiektami badań ze względu na mocno rozciągniętą atmosferę, która łatwo daje się przejrzeć, jednak określenie jej składu wymaga specjalistycznego sprzętu. Naukowcy wykorzystali instrument ESPRESSO zamontowany na VLT do analizy światła gwiazd, które zostało przefiltrowane przez atmosfery WASP-76b i WASP-121b. Dzięki temu sprawdzili z jaki pierwiastków się składają i to doprowadziło właśnie do odkrycia baru.

Te wyniki pokazują jak małą mamy jeszcze wiedzę odnośnie egzoplanet, jednak nie ustajemy w wysiłkach. W budowie jest już Ekstremalnie Duży Teleskop (ELT), również należący do ESO. Zamontowany na nim spektrograf wysokiej rozdzielczości ANDES być może dostarczy więcej danych, które pozwolą uczonym rozwikłać kilka kolejnych, z nieskończonej liczby zagadek wszechświata.

Źródło: technology.org 

Komentarze

4
Zaloguj się, aby skomentować
avatar
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    rybak
    0
    "Bar jest metalem ziem alkaicznych charakteryzującym się niezwykłą gęstością co przekłada się na jego dużą masę."
    Nie wiem co pan chciał przez to powiedzieć, panie Mateuszu, ale to zdanie jest bez sensu.
    1g baru ma mniejszą masę niż 3g wody - więc bar jest lżejszy od wody...bez sensu? No właśnie.
    Z faktu dużej gęstości (lub dużej liczy masowej ) nie wynika duża masa. Masa to współczynnik między siłą a przyspieszeniem uzyskanym na skutek działania tej siły. Liczy się tylko jak wiele jest tej substancji a nie jaką ma gęstość.
    Już nie wspominam o tym, że to masa atomu baru jest powodem dużej gęstości w stanie stałym a nie odwrotnie.
    • avatar
      antytalent
      0
      Niczego nie odkryto, to są tylko hipotezy. Nikt tych planet nie widział i dłuugo jeszcze nie zobaczy.
      • avatar
        vacotivus
        -1
        > do analizy światła gwiazd, ktre zostało

        Ó się zgubiło ;)

        Witaj!

        Niedługo wyłaczymy stare logowanie.
        Logowanie będzie możliwe tylko przez 1Login.

        Połącz konto już teraz.

        Zaloguj przez 1Login