AMD Ryzen 5 9600X vs Intel Core i5-13600K. Pojedynek procesorów do 1500 zł

W końcu są! AMD wprowadza procesory Ryzen 9000 (Granite Ridge), czyli następców popularnych modeli Ryzen 7000 (Raphael). Chociaż producent zdecydował się na lekkie opóźnienie premiery, sprzęt w końcu trafił na sklepowe półki... a przynajmniej częściowo. Jako pierwsze na rynku pojawią się dwie słabsze jednostki: 6-rdzeniowy Ryzen 5 9600X i 8-rdzeniowy Ryzen 7 9700X. W późniejszym czasie dołączą do nich wydajniejsze modele: 12-rdzeniowy Ryzen 9 9900X i 16-rdzeniowy Ryzen 9 9950X.

Nowe procesory bazują na nowej architekturze Zen 5 i są produkowane w niższym procesie technologicznym - TSMC 4 nm. Ma to zapewnić nie tylko lepszą wydajność, ale także wyższą efektywność energetyczną. Walka jednak nie będzie taka łatwa, bo w sprzedaży nadal są dostępne starsze modele Ryzen 7000, które po obniżkach cen stały się jeszcze ciekawszymi propozycjami. Do tego konkurencyjne modele Intel Core 13. i 14. generacji.

Jak będzie w praktyce? Czas to sprawdzić. Do naszej redakcji trafił najsłabszy model z nowej serii: Ryzen 5 9600X, który ma kosztować 1350 zł - docelowo jednostka ma rywalizować z popularnym modelem Core i5-13600K.

Ryzen 5 9600X to najsłabszy (póki co) przedstawiciel z generacji Granite Ridge. Docelowo ma on zastąpić model Ryzen 5 7600X, który często był wybierany do tańszych komputerów do grania.

Procesor nadal oferuje 6 rdzeni/12 wątków, jednak w tym przypadku bazują one na nowej architekturze - Zen 5. Według specyfikacji, bazowe taktowanie wynosi tylko 3,9 GHz, a w trybie Boost mogą one przyspieszyć maksymalnie do 5,4 GHz (realnie taktowanie przy jednowątkowych obciążeniach dochodzi nawet do 5,45 GHz).

W praktyce taktowanie procesora jest zależne od osiąganej temperatury i limitów mocy. Przy średniej klasy chłodzeni i obciążeniu wszystkich rdzeni, ograniczeniem okazują się dosyć niskie limity mocy, więc możemy realnie liczyć na taktowanie w zakresie 4,85-4,9 GHz.

Warto dodać, że procesor oferuje odblokowany mnożnik, więc entuzjaści mogą zdecydować się na podkręcenie zegarów i wyciśnięcie dodatkowych pokładów wydajności (i wcale nie trzeba tutaj dysponować potężnym chłodzeniem, o czym przekonacie się w dalszej części testu).

Jednostka dysponuje dwukanałowym kontrolerem pamięci DDR5 RAM z natywnym wsparciem dla modułów 5600 MT/s. Oczywiście można pokusić się o wykorzystanie szybszych modułów, co jednak jest już traktowane jako OC. Dodatkowo przewidziano kontroler PCI-Express 5.0, który dysponuje 28 liniami transmisyjnymi (realnie dostępne są 24, ale możliwości ich wykorzystania zależą od płyty głównej - przy modelach X670/E i X870E będziemy mogli obsadzić nowoczesną kartę graficzną i szybki nośnik SSD NVMe PCIe 5.0, czego nie oferuje konkurencja).

Nie zabrakło też zintegrowanej grafiki. Podobnie jak w starszych modelach, producent zastosował układ Radeon z dwoma jednostkami obliczeniowymi (128 jednostek cieniujących) na bazie architektury RDNA 2. Mówimy zatem o bardzo podstawowym układzie, który właściwie nadaje się do przeglądania internetu i grania w starsze, mniej wymagające gry (o graniu w nowsze tytuły raczej można zapomnieć).

Warto zwrócić uwagę, że nowy model wyróżnia się niższym współczynnikiem TDP – ten został ustalony na poziomie 65 W, co może sugerować nie tylko niższy pobór mocy, ale też mniejsze wymagania co do zastosowanego chłodzenia (popularny cooler Endorfy Fortis 5 okazuje się tutaj całkowicie wystarczający, bo procesor przy mocnym obciążeniu osiąga temperatury w okolicach 70-75°C).

AMD Ryzen 5 9600X został wyceniony na 279 dolarów, co obecnie u nas powinno się przekładać na około 1350 zł. Cena startowa jest nieco niższa w porównaniu do poprzednika. Warto jednak zauważyć, że poprzednia generacja zdążyła już znacznie potanieć od premiery i model Ryzen 5 7600X obecnie można kupić za około 900 zł. Nowy model w dniu premiery właściwie kosztuje już tyle co 8-rdzeniowe modele Ryzen 7 7700 lub 7700X.

Procesory Intel Core 13. i 14. generacji są narażone na degradację, które mogą prowadzić do niestabilnego działania komputera. Producent planuje wdrożyć poprawkę mikrokodu w nowych wersjach BIOS-u do płyt głównych, która ma zapobiegać uszkodzeniu nowych jednostek. Korzystanie z procesorów Intel Core 13. i 14. generacji jest na ten moment ryzykowne, co dla części klientów może wykluczać wybór takich jednostek.

Co dostaniemy w tej cenie u konkurencji? AMD zestawia swój model z 14-rdzeniowym Core i5-14600K, który obecnie kosztuje jakieś 1400 zł. Na rynku nadal jednak dostępny jest bliźniaczy model Core i5-13600K (różniący się minimalnie niższym taktowaniem), który od premiery zdążył stanieć do 1200 zł i to właśnie tę jednostkę raczej będą wybierać klienci.

Przy ocenie opłacalności sprzętu warto uwzględnić koszt całej platformy. W przypadku Intela trzeba liczyć się z wydatkiem około 800–1000 zł na płytę główną Z790 lub 600–800 zł na model B760 (jeśli nie planujemy podkręcania). Można jednak zaoszczędzić na pamięciach — zestaw 2x 16 GB DDR5-6000 kosztuje około 500 zł, ale jednostki Intela współpracują też ze starszymi, tańszymi modułami DDR4, a zestaw 2x 16 GB DDR4-3600 można kupić już za około 300 zł.

Konfiguracja AMD wypada korzystniej, ponieważ płyty główne B650 kosztują około 600–800 zł. Jeśli nie jesteśmy zainteresowani podkręcaniem procesora, można wybrać jeszcze tańsze modele A620 za 400–500 zł. Niestety, w tym przypadku jesteśmy zmuszeni do zakupu droższych pamięci DDR5 – to wydatek około 500 zł za zestaw 2x 16 GB DDR5-6000. AMD zapewnia jednak dłuższe wsparcie dla platformy AM5, co pozwala na przyszłą modernizację komputera o procesor z nowszej generacji, czego nie umożliwia już "martwa" platforma LGA 1700.

Jak nowy procesor wypada w praktyce? Sprawdźmy to w testach.

• procesor: AMD Ryzen 5 9600X (PPT 88W)
• chłodzenie procesora: Endorfy Fortis 5
• płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero (BIOS 2201 - AGESA Combo AM5 PI 1.2.0.0ab)
• pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• karta graficzna: Gigabyte GeForce RTX 4090 Gaming OC
• dysk SSD: Lexar NM790 2 TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 13 850W

Platformy działały pod obsługą systemu operacyjnego Windows 11 23H2, a do karty graficznej zainstalowaliśmy najnowsze sterowniki NVIDIA GeForce Game Ready Driver 560.70 WHQL. Płyta główna korzystała z technologii Resizable BAR.

Ze względu na wykryte problemy z procesorami Intel Core 13. i 14. generacji, przeprowadziliśmy ponowne testy, wykorzystując nowy BIOS z profilem Intel Default Settings. Profil zabezpiecza procesory przed degradacją, jednak nieznacznie ogranicza ich wydajność.

Testy przeprowadziliśmy na skróconej procedurze testowej, która obejmuje najbardziej typowe zastosowania komputera nastawione na wydajność procesora. Wydajność procesora Ryzen 5 9600X porównaliśmy do innych modeli dostępnych na rynku.

Ryzen 5 9600X zazwyczaj jest o kilka-kilkanaście procent wydajniejszy od modelu Ryzen 5 7600X (wyjątkiem jest test kompresji w 7zip, w którym nowy model wypada zauważalnie gorzej). W zastosowaniach wielowątkowych nowy model nie ma szans w starciu z Ryzenem 7 7700X, a tym bardziej z konkurencyjnym Core i5-13600K (a to też tańsze modele). Zalety nowej architektury widać w jednowątkowych zastosowaniach, gdzie Ryzen 5 9600X okazuje się wyraźnie lepszy od innych, starszych jednostek.

AMD Ryzen 5 9600X powinien być głównie wybierany przez graczy. Jak procesor wypada w takim scenariuszu? Sprawdziliśmy to na przykładzie kilku nowszych tytułów - testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p z wykorzystaniem bardzo wydajnej karty graficznej GeForce RTX 4090. Warto jednak zaznaczyć, że w wyższych rozdzielczościach procesor odgrywa mniejsze znaczenie, więc różnice między poszczególnymi modelami powinny być mniejsze.

W grach dużo zależy od tytułu. Są tytuły takie jak Far Cry 5 czy The Riftbreaker (test procesorowy), gdzie nowa jednostka wykazuje znaczny wzrost wydajności względem serii Ryzen 7000. W Cyberpunk 2077, Spider-Man i DiRT 5 wydajność jest zbliżona. Ciągle jednak konkurencyjny Core i5-13600K okazuje się tutaj dużo wydajniejszy.

AMD Ryzen 5 9600X wyróżnia się niższym współczynnikiem TDP. Jak to wpływa na zapotrzebowanie na energię elektryczną? Sprawdziliśmy to dla trzech scenariuszy – spoczynku, wielowątkowego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Cyberpunk 2077). Przy okazji obliczyliśmy, jak wygląda efektywność energetyczna procesorów (ilość punktów w benchmarku Cinebench R23 w przeliczeniu na 1 W pobieranej mocy prze komputer).

AMD Ryzen 5 9600X w procesorowych zastosowaniach rzeczywiście odznacza się niższym poborem mocy względem poprzednika, jednak nie jest to znacząca różnica (w grach może ona nawet się odwrócić). Wybierając model konkurencji będziemy musieli liczyć się ze znacznie wyższym zapotrzebowaniem na energię.

Zestawiając wydajność z poborem mocy, nowy model zapewnia dużo lepszą efektywność energetyczną względem poprzednika. W zasadzie można powiedzieć, że jest to poziom zbliżony do konkurencyjnego Core i5-13600K.

Procesor AMD Ryzen 5 9600X oferuje odblokowany mnożnik, więc można go dodatkowo podkręcić. Warto jednak pamiętać, że wymagana do tego jest płyta główna z chipsetem X870/E, X670/E, B850 lub B650/E (modele B840 i A620 nie pozwalają na podkręcanie procesora).

Mimo niskiego współczynnika TDP, do podkręcania procesora warto zaopatrzyć się we w miarę dobre chłodzenie. Coolery powietrzne mogą nie radzić sobie wystarczająco dobrze po odblokowaniu limitów mocy, przez co temperatury procesora szybko dobijają do granicznej temperatury 95°C.

Na jaki potencjał możemy liczyć? Podkręcaliśmy za pomocą funkcji Precision Boost Overdrive 2 (limity PPT/TDC/EDC 1000, Precision Boost Overdrive Scalar 10x, Max CPU Boost Clock Override 200 MHz) i Curve Optimizer (All Core Curve Optimizer Magnitude -35), dzięki czemu możemy liczyć na poprawę wydajności w jedno- i wielowątkowych zastosowaniach.

Podkręcenie procesora pozwoli uzyskać w optymistycznym scenariuszu nawet 10% przyrostu wydajności w zastosowaniach wielowątkowych i 4% w zastosowaniach jednowątkowych

W naszym przypadku chłodzenie Endorfy Fortis 5 pozwoliło zwiększyć wydajność w zastosowaniach wielowątkowych o około 10% (5400 MHz) i w jednowątkowych o około 4% (5650 MHz).Ograniczeniem okazały się temperatury. Mimo wszystko potencjał OC, jak na niedrogie chłodzenie powietrzne, wydaje się naprawdę zadowalający. Warto jednak zwrócić uwagę, że przetaktowanie wiązało się też z wyższym zapotrzebowaniem na energię - pobór mocy przy obciążeniu wielowątkowym wzrósł ze 175 W do 227 W (czyli o 30%).

Premiera procesorów AMD Ryzen 9000 była wyczekiwana przez wielu graczy i twórców treści. Producent wprowadził nową architekturę - Zen 5, która miała przełożyć się na jeszcze lepsze osiągi względem starych, udanych modeli Ryzen 7000 z generacji Zen 4. Jest tutaj jeden problem: starsze modele zdążyły mocno potanieć, więc realnie okazują się lepszą propozycją od nowości… przynajmniej tak to będzie wyglądać na początku.

Ryzen 5 9600X nie wprowadza rewolucji względem modelu Ryzen 5 7600X. Nadal mamy do czynienia z 6-rdzeniową/12-wątkową konstrukcją, jednak tym razem bazuje ona na nowszej mikroarchitekturze - Zen 5. Funkcjonalność procesora pozostała bez większych zmian, więc jednostka pozwoli na złożenie funkcjonalnej maszyny na płycie głównej AM5. Procesor bez problemu można łączyć z wieżowymi coolerami, a do tego możemy liczyć na nieco niższy pobór energii elektrycznej.

Nie powinniśmy oczekiwać znacznego przyrostu wydajności. Nowy model zapewnia kilka-kilkanaście procent lepsze osiągi w zastosowaniach jedno- i wielowątkowych. O ile w zastosowaniach jednowątkowych jest to jedna z lepszych propozycji dostępnych na rynku, tak w wielowątkowych specyfikacja robi swoje i 6-rdzeniowiec nie ma żadnych szans ze starszymi 8-rdzeniowcami czy konkurencyjnymi 14-rdzeniowcami.

Nowa architektura nie jest game changerem w grach. Wprawdzie w niektórych tytułach widać spory przyrost osiągów, ale w niektórych różnica jest niewielka lub nawet żadna. Obecnie konkurencja wypada tutaj nieco lepiej. Inna sprawa to to, że gracze raczej będą czekać na nowsze modele Ryzen 9000X3D.

Problemem nowego modelu jest początkowa wycena. Ryzen 5 9600X podczas premiery ma kosztować 1350 zł i przy takiej kwocie jest to całkowicie nieopłacalna propozycja. Obecnie o połowę taniej można kupić starszy model Ryzen 5 7600X, a w podobnych pieniądzach znajdziemy dużo wydajniejsze modele Ryzen 7 7700/7700X czy konkurencyjnego Core i5-13600K (pod warunkiem, że nie obawiacie się problemów i nie zależy wam na modernizacji sprzętu w najbliższych latach).

Patrząc na poprzednie premiery „czerwonych”, można zakładać, że początkowa cena procesora jest mocno przesadzona i z biegiem czasu będzie on tanieć. Ryzen 5 9600X może stać się ciekawą propozycją za kilka-kilkanaście miesięcy, gdy jego cena będzie zbliżona do modelu Ryzen 5 7600/7600X. Otrzymamy wtedy podstawowy model do budowy nowoczesnego, energooszczędnego komputera, który w przyszłości będzie można zmodernizować o nowszy procesor z kolejnej generacji.

Niezależna opinia redakcji. Procesor na test został bezpłatnie wypożyczony od firmy AMD.

W artykule znajdują się linki afiliacyjne, przekierowujące do zewnętrznych stron zawierających produkty i usługi, o których piszemy. Otrzymujemy wynagrodzenie za umieszczenie linków afiliacyjnych, jednakże współpraca z naszymi Partnerami nie ma wpływu na treści zamieszczane przez nas w serwisie, w tym na opinie dotyczące produktów i usług Partnerów.