ASUS Crossblade Ranger – pierwsza płyta ROG pod AMD APU

Republic of Gamers to flagowa linia produktów firmy ASUS, która obejmuje nie tylko laptopy i komputery stacjonarne, ale również peryferia i podzespoły komputerowe. Jak nie trudno się domyślić, głównie jest ona adresowana do graczy, ale oprócz tego na pewno przyciąga uwagę entuzjastów i overclockerów. Do tej pory tajwański producent skupiał się na wydawaniu płyt głównych z serii ROG, które obejmowały wydajniejsze platformy - np. Crosshair V Formula-Z pod AMD AM3+, Maximus VII Formula pod Intel LGA 1150 lub Rampage V Extreme pod Intel LGA 2011-3. Niedawno jednak pojawiła się pierwsza konstrukcja pod procesory AMD APU – model Crossblade Ranger.

Płyta główna z serii ASUS ROG i procesor AMD APU? Wbrew pozorom może być to udane połączenie, bowiem topowe układy APU Kaveri całkiem nieźle sobie radzą z mniej wymagającymi grami - szczególnie w tytułach obsługujących technologię Mantle API lub po połączeniu grafik w trybie Dual Graphics. Nie należy też zapominać o możliwości łatwego przyspieszenia modeli z dopiskiem K. Sprawdźmy zatem jak się sprawuje płyta ROG Crossblade Ranger!

Specyfikacja techniczna

Większość płyt głównych z serii ROG jest zapakowana w duże pudło, a ponadto jest „obsypana” bogatym wyposażeniem dodatkowym. W tym przypadku jest jednak nieco inaczej, bowiem wraz z płytą Crossblade Ranger otrzymujemy:

• Podkładkę pod mysz
• 4 przewody sygnałowe SATA
• 2 adaptery Q-Connector (dla złącz z obudowy i jednego zestawu portów USB 2.0)
• Płytę z oprogramowaniem i sterownikami
• Instrukcję obsługi
• 12 naklejek do podpisania przewodów SATA
• Zawieszkę na drzwi

Wyposażenie jest zatem dosyć skromne, co poniekąd wynika z funkcjonalności samej płyty głównej.

No właśnie, płyta wygląda imponująco – oczywiście mamy do czynienia z czarno-czerwoną kolorystyką, agresywną stylistyką radiatorów i funkcjami skierowanymi do graczy (o czym później). Na uwagę zasługuje też zastosowanie technologii Gamer's Guardian, która czuwa nad bezpieczeństwem i ułatwia instalację podzespołów komputera.

Dla procesora przeznaczono podstawkę AMD FM2+, która obsługuje układy APU z generacji Trinity, Richland i Kaveri. Za zasilanie odpowiada tutaj 8-fazowa sekcja Extreme Engine Digi+ III, a jej chłodzeniem zajmują się dwa pokaźne radiatory. Poniżej umieszczono też cztery banki pamięci DDR3 - można w nich zainstalować 2-kanałowe zestawy o taktowaniu do 2133 MHz (2666 MHz po OC) i łącznej pojemności do 64 GB. W przypadku problemów z kompatybilnością udostępniono przycisk MemOK!, który aktywuje bezpieczne parametry pracy pamięci RAM.

Jest też coś dla zwolenników bardziej wyrafinowanego podkręcania – przy dolnej krawędzi udostępniono przyciski do włączania i restartowania komputera, przycisk do przywracania domyślnych ustawień UEFI, punkty pomiarowe napięć zasilających (APU, FCH, DRAM, VDDA, CPU, VDDNB), wyświetlacz diagnostyczny, przełącznik do aktywowania trybu SlowMode (obniżenia taktowania procesora), a także zworkę do aktywowania trybu LN2 (podkręcania z zastosowaniem chłodzenia ciekłym azotem).

Płyta pozwala na instalację siedmiu kart rozszerzeń – do dyspozycji oddano dwa złącza PCI-Express 3.0 x16 (razem działają w trybie X8/x8), jedno PCI-Express 2.0 x16 (działające w trybie x4), dwa PCI-Express 2.0 x1 i dwa starsze PCI. Można zatem połączyć dwie lub trzy karty graficzne w trybie 2-/3-CrossFireX lub zewnętrzną ze zintegrowaną w trybie Dual Graphics.

Opisywany model bazuje na chipsecie AMD A88X, który schowano pod rozłożystym radiatorem z logo serii Republic of Gamers. Układ ten odpowiada za osiem gniazd SATA 6 Gb/s. Przy krawędzi znalazły się też złącza pinowe do wyprowadzenia czterech portów USB 2.0 i dwóch USB 3.0. Można też podłączyć panel Front Base (nie jest dodawany w zestawie). Oprócz tego są przyciski do aktywowania technologii KeyBot i SoundStage - pierwsza z nich pozwala na przypisanie poszczególnym klawiszom klawiatury makr, natomiast druga typuje najlepsze ustawienia dźwiękowe dla popularnych gatunków gier (FPS, walka, wyścigi, gry sportowe).

Nie mogło też zabraknąć wysokiej jakości układu dźwiękowego – w końcu mamy do czynienia z płyta główną dedykowaną graczom. W tym przypadku jest to 8-kanałowy układ ROG SupremeFX, który został wzbogacony o kondensatory marki ELNA i ochronę przed zakłóceniami elektromagnetycznymi.

Od strony programowej czuwają technologie z linii Sonic – Sonic Radar II wskazująca miejsce dobiegania dźwięków w grach (np. strzałów i kroków), Sonic Studio odpowiadająca za 7.1-kanałowy przestrzenny dźwięk, SenseAmp automatycznie wykrywająca impedancję słuchawek i odpowiednio regulująca wzmacniacz, a także wcześniej wspomniana SoundStage typująca najlepsze ustawienia dla popularnych gatunków gier.

Na tylnym panelu wyprowadzono port PS/2 dla myszki lub klawiatury, dwa porty USB 2.0, cztery porty USB 3.0 (dwa z zewnętrznego kontrolera ASMedia ASM1042), wyjścia wideo VGA, DVI i HDMI, złącza audio (w tym optyczne S/PDIF) karty dźwiękowej ROG SupremeFX oraz złącze RJ45 gigabitowej karty sieciowej Intela z technologią optymalizacji ruchu sieciowego Game First III. Dodatkowo producent udostępnił przycisk do aktywowania technologii USB BIOS Flashback, dzięki której można zaktualizować BIOS bez konieczności montowania procesora i pamięci RAM – w tym celu wystarczy skopiować plik z jego nową wersją na pamięć flash, podłączyć ją do portu USB na tylnym panelu i przytrzymać wspomniany przycisk.

• System operacyjny: Windows 7 Ultimate 64-bit SP1
• Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

W testach wydajnościowych wykorzystujemy najnowszą wersję programu 3DMark - pomiary przeprowadziliśmy przy użyciu układu graficznego Radeon R7 zintegrowanego z procesorem. Z uwagi zastosowania nowego procesora, wyników nie można porównywać z wynikami z poprzednich testów płyt pod FM2+.

Zapraszamy wszystkich do działu benchmarki. Znajdziecie tam linki do pobrania popularnych benchmarków, w tym PCMark 7 oraz 3DMark. Każdy zarejestrowany użytkownik może opublikować wyniki swojej maszyny.

Płyta działa pod obsługą UEFI BIOS – domyślnie uruchamia się on w trybie zaawansowanym, ale mniej doświadczeni użytkownicy mogą przełączyć go w tryb prosty (EZ Mode). Dostępnych opcji jest sporo i zostały one uszeregowane w intuicyjny sposób. Wszystko działa jak należy.

Choć model Crossblade Ranger został zaprojektowany z myślą o zaawansowanym podkręcaniu, nie zabrakło też funkcji automatycznego przyspieszania podzespołów – do dyspozycji oddano aż trzy różne tryby. Niestety żaden z nich nie powalił nas swoimi możliwościami. Prawdopodobnie wynikało to z zastosowania procesora w wersji inżynieryjnej, którego płyta nie potrafiła dobrze rozpoznać. "Sklepowy" model A10-6800K podkręcał się prawidłowo.

W trybie D.O.C.P. taktowanie magistrali systemowej zostało zwiększone do 102,97 MHz, ale mnożnik procesora zmniejszono do 31. Ustawienia te przełożyły się na częstotliwość procesora na poziomie 3502 MHz i pamięci RAM na poziomie 1506 MHz.

W miarę normalne rezultaty uzyskaliśmy w trybie OC Tuner, bo częstotliwość magistrali została podniesiona do 102,98 MHz, a mnożnik procesora pozostał niezmieniony. W efekcie procesor przyspieszył do 3810 MHz, a pamięć RAM do 1373 MHz.

Nieco lepsze wyniki odnotowaliśmy w trybie OC Tuning Wizard. Magistrala przyspieszyła do 104,99 MHz, co przełożyło się na częstotliwość procesora rzędu 3884 MHz i pamięci 1400 MHz. Taktowania wzrosły więc zaledwie o 5%.

Platforma z procesorem AMD A10-7850K pobierała bardzo mało energii elektrycznej – w mniej wymagających zastosowaniach odnotowaliśmy maksymalnie 63 W, natomiast przy mocniejszym obciążeniu procesora lub karty graficznej nadal było to mniej niż 100 W. Warto jednak zauważyć, że nasze pomiary przeprowadziliśmy w konfiguracji bez zewnętrznej karty graficznej – w przeciwnym wypadku odczyty byłyby wyższe.

ASUS Crossblade Ranger to jedna z topowych płyt głównych z podstawką FM2+, która sprawdzi się jako podstawa komputera do gier z procesorem AMD APU Trinity, Richland lub Kaveri. Poszukujący większej wydajności mogą pokusić się o połączenie zintegrowanego układu graficznego z zewnętrzną kartą w trybie Dual Graphics lub dwóch/trzech kart Radeon w trybie CrossFireX. Jak przystało na płytę dla graczy, producent zastosował tutaj wysokiej jakości układ dźwiękowy SupremeFX i kartę sieciową Intela z technologią optymalizacji ruchu sieciowego Game First III. Nie zabrakło też funkcji dedykowanych zaawansowanym overclockerom – również tych, którzy są zwolennikami niekonwencjonalnych metod chłodzenia.

Płyta działa pod obsługą przejrzystego i funkcjonalnego UEFI BIOS, gdzie udostępniono dwa tryby zmiany ustawień komputera – prosty i zaawansowany. Są też trzy tryby automatycznego przyspieszenia podzespołów. Na uwagę zasługuje też funkcja USB BIOS Flashback do aktualizacji BIOS-u bez konieczności montowania procesora i pamięci RAM.

Nie od dzisiaj wiadomo, że płyty z serii ROG nie należą do najtańszych rozwiązań. Podobnie jest i w tym przypadku, bowiem Crossblade Ranger na naszym rynku kosztuje około 600 złotych, a więc dużo więcej, niż pozostałe modele z podstawką FM2+. Naszym zdaniem, zakup tak drogiej płyty powinni rozważyć tylko entuzjaści, bowiem platforma APU z założenia ma być ekonomicznym rozwiązaniem. Zdecydowanie lepiej zapatrywalibyśmy się na ten model, gdyby jego cena byłaby niższa o 100-150 złotych. W takim przypadku możemy go polecić jedynie użytkownikom z większym budżetem, którzy zainteresowani są ekstremalną eksploatacją APU.