Małe, ale dużo mogą
Płyty mini-ITX zwykle kojarzą się z niewielkimi komputerami o skromnych możliwościach obliczeniowych, które mogą służyć co najwyżej jako podstawa HTPC. Wiele osób zastanawia się nad miniaturowymi komputerami, ale często rezygnują z takiego rozwiązania ze względu na niewielką moc takich urządzeń.
Okazuje się jednak, że można połączyć obie te cechy - to znaczy niewielkie rozmiary z ponadprzeciętnymi możliwościami. Komputery oparte na zaprezentowanych w tym artykule płytach głównych mogą nie tylko służyć jako niewielkie zestawy HTPC, ale w razie potrzeby ujawnić moc i z powodzeniem służyć do grania w najnowsze gry. Pomimo tego, że są to płyty formatu mini-ITX, są to także pełnowartościowe urządzenia o potężnych możliwościach, a nie produkty dla niskonapięciowych procesorów o bardzo małej wydajności.
Po lewej Gigabyte H55N-USB3, po prawej Asus M4A88T-I Deluxe
Na widok tych maleńkich cudów techniki żaden miłośnik technologii nie może przejść obojętnie. Płyta Gigabyte H55N-USB3 wyposażona jest w podstawkę LGA 1156, natomiast płyta Asusa M4A88T-I Deluxe w podstawkę AM3. Można na nich zainstalować naprawdę szybkie procesory, ale nie zamierzaliśmy szarżować w tej kwestii. Jest mało prawdopodobne, aby ktoś użył płyty mini-ITX jako podstawy stacji roboczej, ale komputer do gier... czemu nie?
Do płyt dobraliśmy procesory z podobnej półki cenowej. W przypadku platformy Intela był to procesor Core i3 530, a w przypadku platformy AMD Athlon II X4 645. Oba procesory, pomimo podobnej ceny, stanowią przykład różnych rozwiązań technologicznych. Clarkdale Intela powstał w procesie produkcyjnym 32 nm, ma tylko dwa rdzenie, ale dzięki technologii HyperThreading może obsługiwać cztery wątki naraz. Dodatkowo jest wyposażony w zintegrowany układ graficzny Intel GMA HD. Nie zaimplementowano w nim natomiast technologii Turbo Boost. Propus AMD oferuje z kolei cztery fizyczne rdzenie i jest wykonany w procesie produkcyjnym 45 nm. Tak jak wszystkie procesory z serii Athlon, został on pozbawiony pamięci podręcznej trzeciego poziomu (L3).
Płyta Gigabyte z radiatorem Scythe Mugen 2 i kartą Radeon HD 5970 - można i tak ;-)
Sprawdziliśmy jak obie płyty radzą sobie w zestawie z zewnętrzną kartą graficzną. Wybór padł na Radeona HD 5770. Dlaczego akurat ta karta? Łączy w sobie zarówno oszczędność energii, jak i spore możliwości. Dodatkowo występuje także w modelu z pasywnym chłodzeniem.
Obie płyty, chociaż na pierwszy rzut oka bardzo podobne, to jednak znacząco się od siebie różnią. Oczywiste jest, że jedna z płyt przeznaczona jest dla procesorów AMD, a druga dla Intela. O ile jednak Gigabyte poszedł w stronę klasycznej, acz zminiaturyzowanej płyty, to Asus zdecydował się dodatkowo wyposażyć ją w łączność bezprzewodową, zarówno w postaci Wi-Fi, jak i Bluetooth. Oczywiście nie ma to wpływu na wydajność urządzenia, a jedynie na jego funkcjonalność.
Pozostałe podzespoły:
- W testach wykorzystano sterowniki:
Aplikacje testowe
PC Mark Vantage - Aplikacja autorstwa firmy Futuremark, twórców znanych benchmarków kart graficznych o nazwie 3D Mark. PC Mark Vantage jest jednym z najpopularniejszych benchmarków do sprawdzania wydajności całego komputera. Program bada wydajność wszystkich podzespołów komputera, między innymi za pomocą takich testów jak działania na plikach graficznych, odtwarzanie filmów, czy szybkość działania twardego dysku. Program uruchamialiśmy przy domyślnych ustawieniach (rozdzielczość 1024 x 768, żadne inne opcje nie były zmieniane) i odczytywaliśmy całościowy wynik platformy wyrażany w punktach (PCMark Suite). Im wyższy wynik punktowy tym platforma sprzętowa jest wydajniejsza.
3D Mark 06 - Starsza wersja benchmarka do sprawdzania wydajności kart graficznych. Wykorzystaliśmy wersję 06 by porównać także wydajność zintegrowanych układów graficznych (Intel GMA HD zintegrowany z procesorem Core i3 530 oraz Radeon HD 4250 zintegrowany z układem płyty głównej Asusa). Program uruchamialiśmy w domyślnych ustawieniach (po uruchomieniu programu nie zmienieliśmy żadnych ustawień) w rozdzielczości 1024 x 768.
Street Fighter IV Benchmark - Jedna z niewielu bijatyk na PC posiada wbudowany benchmark, który pozwala na ocenę szybkości działania gry na danym komputerze. Benchmark można także pobrać jako oddzielny program. Test uruchamialiśmy w rozdzielczości 1280 x 720 (HD). Ustawienia: AA x0, renderowanie równoległe: włączone, AF x0, jakość modeli: średnia, jakość tła: wysoka, mapy cieni: wyłączone, modele cieni: wyłączone, motion blur: wyłączony, efekty cząsteczkowe: niskie. Synchronizacja pionowa została wyłączona, nie włączaliśmy też żadnych dodatkowych efektów obrazu (filtry). Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę, im więcej tym lepiej.
Lost Planet 2 Benchmark - Przed premierą drugiej części gry Lost Planet, firma Capcom opublikowała benchmark, za pomocą którego możemy sprawdzić działanie gry za pomocą dwóch testów, w ustawieniach DirectX 9 lub DirectX 11. Testy przeprowadzaliśmy w rozdzielczości 1280 x 1024 oraz 1680 x 1050 w wersji DirectX 11. Ustawienia: MSAA x2, rozmycie przy ruchu: wyłączone, szczegółowość cieni: niska, szczegółowość tekstur: średnia, poziom renderingu: średni, ustawienia DirectX 11: średnie. Wynik podawany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej, tym lepiej.
Arcania: Gothic 4 Demo - W testach wykorzystaliśmy wersję demo, jako, że pełna wersja gry nie była jeszcze dostępna. Test polegał na przebiegnięciu dystansu od punktu A do punktu B, czas pomiarów wynosił 60 sekund. Testy przeprowadzaliśmy w rozdzielczości 1280 x 1024 oraz 1680 x 1050 przy maksymalnych możliwych ustawieniach gry. Wynik podawany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej.
Gigabyte H55N-USB3 i Asus M4A88T-I Deluxe
Chipset AMD 880G na płycie Asusa jest wyposażony w układ graficzny Radeon HD 4250. W przypadku odpowiedniej karty graficznej możemy wykorzystać technologię ATI Hybrid-Crossfire (równoczesne działanie zintegrowanej grafiki z zewnętrzną kartą graficzną), ale korzyści z takiego mariażu są niewielkie - o wiele lepiej sięgnąć od razu po zewnętrzną kartę graficzną o odpowiedniej wydajności.
Jeśli chcemy wykorzystywać zintegrowaną grafikę na płycie Gigabyte musimy sięgnąć po procesory Clarkdale - dokładnie tak jak uczyniliśmy to my. Jeśli zapragniemy zainstalować na płycie Gigabyte mocniejszy procesor Lynnfield będziemy musieli skorzystać z zewnętrznej karty graficznej. Plyta Asusa ma jedynie cyfrowe wyjścia obrazu (HDMI i DVI), na płycie Gigabyte'a znajdziemy dodatkowo analogowy port D-Sub (VGA).
Inną różnicą widoczną na pierwszy rzut oka jest rodzaj zastosowanej pamięci. Płyta Gigabyte wykorzystuje standardowe sloty DIMM DDR3, natomiast płyta Asusa korzysta ze znanych z notebooków pamięci SO-DIMM (również DDR3).
| Gigabyte H55N-USB3 | Asus M4A88T-I Deluxe | |
| Podstawka CPU | LGA 1156 | AM3 |
| Maks. TDP procesora | 95W (wedle klas. Intela) | 95W (wedle klas. AMD) |
| Chipset | Intel H55 | AMD 880G/SB710 |
| Zintegrowana grafika | w przypadku wykorzystania procesorów Intel Clarkdale | ATI Radeon 4250 |
| Technologie multi-GPU | brak | ATI Hybrid CrossFire |
| Sloty RAM | 2 x DIMM DDR3 (Dual Channel) | 2 x SO-DIMM DDR3 (Dual Channel) |
| Maks. taktowanie RAM | 1666 MHz (OC) | 1600 MHz (OC) |
| Maks. ilość RAM | 8 GB | 8 GB |
| Sloty PCIe x16 | 1 (x16) | 1 (x16) |
| Sloty PCIe x1 | brak | brak |
| Sloty PCI | brak | brak |
| Gniazda wentylatorów | 1+1 (CPU) | 1+1 (CPU) |
| Porty SATA II (3 Gb/s) | 4 | 3 |
| eSATA (3 Gb/s) | 1 | 1 |
| IDE | brak | brak |
| IEEE 1394a | brak | brak |
| LAN 10/100/1000 | 1 | 1 |
| Wi-Fi | brak | tak (AzureWave AW-NA830) |
| Bluetooth | brak | tak |
| USB 2.0 (tylny panel) | 4 (w sumie 8) | 4 (w sumie 6) |
| USB 3.0 (tylny panel) | 2 | 2 |
| Gniazda zasilania | 24+4 pin | 24+4 pin |
| Wyjścia obrazu | HDMI, DVI, D-Sub (tylko procesory Intel Clarkdale) | HDMI, DVI |
| Audio | Realtek ALC892R | Realtek ALC889 |
| Wyjścia audio | S/PDIF, 6 x mini jack | 2 x S/PDIF (koncentryczny i optyczny), 3 x mini jack |
| Dodatkowe technologie | Dual BIOS, On/Off Charge | Turbo Key II, MemOK!, Core Unlocker |
Uwagę zwraca przede wszystkim rozbudowana sekcja łączności bezprzewodowej w płycie Asusa. W pudełku razem z płytą znajdziemy dwie anteny Wi-Fi, producent oczywiście dostarczył niezbędne sterowniki dla obu urządzeń.
W rubryce Maks. TDP widnieje dopisek "wedle klasyfikacji Intela/AMD". Chodzi o zaznaczenie, że nie można porównywać TDP procesorów AMD i Intela z tego prostego powodu, że pod tym samym terminem obie firmy rozumieją zupełnie coś innego. TDP według Intela to maksymalna ilość ciepła jaką może generować procesor. Natomiast w przypadku AMD współczynnik TDP to maksymalna ilość energii jaką może pobrać procesor. Oczywiście około 90% energii zostaje zamieniona w ciepło, ale wielce istotne jest właśnie pozostałe 10%. 95-watowy procesor AMD w klasyfikacji Intela miałby około 10% niższe TDP, a 95-watowy procesor Intela w klasyfikacji AMD około 10% wyższe (są to oczywiście wartości przybliżone).
W zestawie Intela (Gigabyte) wykorzystaliśmy procesor Core i3 530 (73W), natomiast w AMD (Asus) procesor Athlon II X4 645 (95W). W przypadku AMD jest to więc górna granica płyty głównej. Nawet po wzięciu poprawek na różnice w obliczaniu TDP przez obie firmy, procesor AMD i tak będzie wydzielał większe ilości ciepła. 32-nanometrowy proces produkcyjny procesorów Intela ma tu zdecydowaną przewagę.
Gigabyte i Asus: Co w pudełku?
W pudełku z płytą Gigabyte H55N-USB3 znajdziemy:
- płytę ze sterownikami
- dwa kable SATA II
- tylny panel
- instrukcję obsługi
- płytę główną (format mini-ITX)
Płyta firmy Gigabyte prezentuje sie bardzo estetycznie. Rozkładowi elementów na płycie, nawet przy tak niewielkiej powierzchni, nic nie można zarzucić. Jedynie port zasilania 4-pin wylądował za radiatorem, ale takie umiejscowienie nie powinno powodować problemów przy montażu.
W pudełku z płytą Asus M4A88T-I Deluxe znajdziemy:
- płytę ze sterownikami
- dwa kable SATA II
- tylny panel
- dwie anteny Wi-Fi
- płytę główną (format mini-ITX)
Miniaturowa płyta Asusa prezentuje się równie imponująco. Rozmieszczenie elementów na płycie wydaje się bardziej gęste. O ile firmie Gigabyte udało się zmieścić na płycie mini-ITX standardowe sloty pamięci DDR3, to w przypadku Asusa mamy do czynienia z pamięciami SO-DIMM (DDR3). Port PCI Express x16 znajduje się bardzo blisko dość solidnego radiatora. Oczywiście raczej nikt nie będzie montował na takiej płycie potężnych kart graficznych, które mogłyby o niego zawadzać. Obydwa porty zasilania (24-pin i 4-pin) znajdują się tuż obok siebie, przy krawędzi płyty, co powinno ułatwić montaż w niewielkich obudowach.
Gigabyte i Asus: wewnętrzne i zewnętrzne złącza
Wyposażenie obu płyt imponuje. Praktycznie nie ma żadnej różnicy pomiędzy funkcjonalnością tych maleństw, a płyt głównych klasycznej wielkości - przynajmniej tak to wygląda po spojrzeniu na tylny panel.
Od lewej: Gigabyte H55N-USB3 i Asus M4A88T-I Deluxe
Obie płyty mają port PS2 (dla myszki lub klawiatury), cztery porty USB 2.0, dwa porty USB 3.0, oraz port e-SATA. Różnice widoczne są w wyjściach dźwięku i obrazu. Płyta Gigabyte ma standardowy zestaw portów audio w postaci 6 x mini-jack i optycznego wyjścia S/PDIF. Płyta Asusa ma jedynie 3 wyjścia mini-jack, ale ma dwa wyjścia S/PDIF (optyczne i koncentryczne). Obraz ze zintegrowanego z procesorem układu graficznego na płycie Gigabyte możemy wyprowadzić za pomocą trzech portów: HDMI, DVI i D-Sub. W przypadku płyty Asusa zabraknie tego ostatniego, ale też chyba i nikt nie będzie za nim tęsknił. Na prawym krańcu tylnego panelu Asus M4A88T-I Deluxe znajdują się dodatkowo dwa wyjścia antentowe Wi-Fi. Nad czerwonymi portami USB 2.0 widoczny jest też Bluetooth.
Od lewej: Gigabyte H55N-USB3 i Asus M4A88T-I Deluxe
Obie płyty mają jeden port PCI Express x16 zgodny ze specyfikacją 2.0. Na płycie Gigabyte nad slotem pozostawiono wolną przestrzeń, w przypadku płyty Asusa tuż za portem znajduje się całkiem solidny radiator. Dopiero rzut oka na PCB uzmysławia, że ze względu na swoje rozmiary płyty mini-ITX mają znacznie ograniczone możliwości rozbudowy. Zabrakło miejsca choćby na jeden port PCI Express x1. Obie firmy i tak wykonały niesamowitą robotę, jeśli chodzi o wyposażenie swoich maleństw.
Od lewej: Gigabyte H55N-USB3 i Asus M4A88T-I Deluxe
Płyta Gigabyte wyposażona jest w cztery porty SATA II, a Asusa jedynie w trzy. Nie ma to jednak znaczenia w przypadku urządzeń, które będą montowane w miniaturowych obudowach. Być może ktoś zdecyduje się na podłączenie dwóch twardych dysków do takiej płyty, ale wątpliwe by zdecydował się na trzy - pomijając to, że prawdopodobnie będzie to praktycznie niemożliwe (z powodu wielkości obudowy).
Testy: PCMark Vantage i 3DMark06
PCMark Vantage
Wynik ogólny
PC Mark Vantage wskazuje jednoznacznie na platformę opartą na procesorze Intela jako wydajniejszą. Nie mamy wątpliwości co do tego, że w 32-nanometrowym procesorze Clarkdale kryją się naprawdę niezłe możliwości, ale mimo to wynik budzi niejakie zdziwienie.Wykorzystany w teście procesor AMD, pomimo że jest budżetową wersją (Athlon), to jednak dysponuje czterema rzeczywistymi rdzeniami. Czy kolejne testy potwierdzą przewagę Core i3 nad konkurentem?
Gigabyte H55N-USB3
3DMark06
Wynik ogólny
Ogólny wynik benchmarka 3DMark06 wskazuje na większą wydajność platformy AMD. Różnice nie są przytłaczające, ale wyraźne. Więcej informacji dostarczy bliższe przyjrzenie się wynikom cząstkowym (układ graficzny i procesor).
3DMark06
SM 2.0 - test układu graficznego
3DMark06
SM 3.0 - test układu graficznego
W testach z wykorzystaniem zintegrowanych grafik Radeon HD 4250 góruje nad "integrą" Intela. Przy wykorzystaniu zewnętrznej karty graficznej lepsze wyniki zalicza płyta firmy Gigabyte i procesor Core i3. Czy wyniki benchmarka znajdą potwierdzenie w rzeczywistych testach w grach?
3DMark06
CPU Score - test procesora
Z kolei 3DMark06 zdecydowanie woli cztery rzeczywiste rdzenie Athlona X II od dwóch rdzeni Core i3 z technologią HyperThreading. Różnice w wyniku testy procesora są znaczące, stąd też wygrana platformy AMD w wyniku całościowym.
Testy: Street Fighter IV
Street Fighter IV Benchmark: 1280 x 720 - Filtrowanie anizo. x0, Wygładzanie krawędzi x0
Benchmark Street Fighter IV potwierdza wyniki 3DMarka06 - układ Radeon HD 4250 (chipset AMD 880G) jest wydajniejszy od układu Intel GMA HD zintegrowanego z procesorem Core i3. W praktyce różnica ta ma niewielkie znaczenie - oba układy nie nadają się do rozgrywki w bardziej wymagające gry i zaprojektowano je głównie dla wspomagania odtwarzania materiałów wideo. Oczywiście można je podkręcić celem uzyskania wyższej wydajności, ale takie działania nie przyniosą wiele pożytku. Różnica przy wykorzystaniu karty graficznej w praktyce nie istnieje - 6 klatek na sekundę więcej przy średnio 250.
Street Fighter IV, mimo że wygląda na grę niespecjalnie wymagającą, to specyfika rozgrywki wymaga by średnia liczba klatek na sekundę oscylowała na poziomie ok. 60 kl./s. Radeon HD 5770 radzi sobie z grą znakomicie - przy zastosowaniu tej karty graficznej nie powinniśmy mieć żadnych problemów z płynnością rozgrywki.
Testy: Lost Planet 2
Premiera drugiej części Lost Planet 2 zaplanowana jest na 15 października. Na razie musimy się więc zadowolić benchmarkiem, ktory jednak powinien dobrze oddawać rzeczywistą rozgrywkę. Nie jest to może Metro 2033, ale gra ma dość wysokie wymagania - sprawdzanie jej wydajności na zintegrowanych układach graficznych nie ma większego sensu. Dokładne ustawienia graficzne benchmarka Lost Planet 2 można sprawdzić na podstronie "Aplikacje testowe".
Lost Planet 2 - Test 1: 1280 x 1024
DirectX 11, Wygładzanie krawędzi x2
Lost Planet 2 Test 1: 1680 x 1050 - DirectX 11, Wygładzanie krawędzi x2
Przy średnich ustawieniach graficznych Radeon HD 5770 radzi sobie naprawdę nieźle w teście numer jeden. W niższej rozdzielczości platforma Intela uzyskuje niewielką przewagę, ale znika ona w rozdzielczości 1680 x 1050.
Lost Planet 2 - Test 2: 1280 x 1024 - DirectX 11, Wygładzanie krawędzi x2
Lost Planet 2 Test 2: 1680 x 1050 - DirectX 11, Wygładzanie krawędzi x2
Znacznie bardziej wymagający test numer dwa daje się Radeonowi we znaki. Wyniki obu platform są identyczne, zarówno Core i3 jak i Athlon II X4 spisują się tak samo, niezależnie od zastosowanej rozdzielczości.
Testy: Arcania - Gothic 4
Przypominamy, że w testach wykorzystaliśmy wersję demo. Silnik graficzny czwartej części Gothica nie jest specjalnie zaawansowany technologicznie, ale też trudno nazwać go brzydkim. W stosunku do trzeciej części Gothica praktycznie nie zauważymy żadnych rewolucyjnych zmian w wyglądzie gry. Miejmy nadzieję, że może pełna wersja Arcanii zmieni coś w tej kwestii.
Arcania: Gothic 4 Demo: 1280 x 1024 - Ustawienia maksymalne
Arcania: Gothic 4 Demo: 1680 x 1050
Ustawienia maksymalne
Grę uruchomiliśmy w maksymalnych możliwych ustawieniach. W rozdzielczości 1280 x 1024 platforma oparta na procesorze Intel uzyskała średnio jedną klatkę na sekundę więcej. Ponownie w wyższej rozdzielczość wyniki obu platform są na takim samym poziomie. Pomimo znaczących różnic w budowie obu procesorów (2 rdzenie z HT vs 4 rzeczywiste rdzenie), obie konstrukcje powinny niemal identycznie spisywać się w przypadku gier.
Podsumowanie
Gigabyte H55N-USB3 i Asus M4A88T-I Deluxe to godne wyróżnienia konstrukcje. Pomimo niewielkich rozmiarów oferują niemal taką samą funkcjonalność jak ich więksi bracia. Niemal, bo ze względu na ograniczone miejsce na płytach zabrakło wolnej przestrzeni na sloty rozszerzeń takie jak PCI-Express x1 czy PCI.
Obie płyty umożliwiają wykorzystanie zintegrowanych grafik (w przypadku płyty firmy Gigabyte tylko w przypadku użycia procesorów intel Clarkdale), a w razie potrzeby można też zainstalować klasyczne karty graficzne wykorzystujące slot PCI Express 2.0 x16. Obie zaopatrzono także w porty USB 3.0 oraz eSATA.
Płyta firmy Gigabyte umożliwia montaż praktycznie dowolnego procesora dla podstawki LGA 1156, bo współczynnik TDP tych procesorów nie przekracza granicy okreslonej przez producenta płyty głównej (95W). Sytuacja nieco inaczej wygląda w przypadku płyty Asusa - owszem, można na niej zainstalować nawet sześciordzeniowego Thubana, ale jedynie w wersjach o TDP obniżonym do 95W (modele 1090T, 1075T i pierwsza seria 1055T ma TDP na poziomie 125W).
Tym, co odróżnia płytę Asusa od konkurenta jest obsługa technologii bezprzewodowych Wi-Fi i Bluetooth. Oferowane w standardzie mogą tylko cieszyć, ale oznaczają także wyższą cenę.
Obie płyty główne znakomicie nadają się na podstawę niewielkiego, ale (w razie potrzeby) także wydajnego komputera. Zupełnie oddzielną kwestią jest dostępność tanich obudów dla płyt mini-ITX - wybór jest tu znacznie mniejszy niż w przypadku klasycznych (ATX i mini-ATX) płyt głównych, a i ceny często nie zachęcają do zakupu. Tematykę tą wkrótce poruszymy na łamach benchmark.pl.
| Podsumowanie: Gigabyte H55N-USB3 | ||
| plusy: • niewielkie rozmiary • atrakcyjna cena • USB 3.0 • eSATA • obsługa procesorów dla gniazda 1156 do TDP 95W | ||
| minusy: • ograniczone możliwości rozbudowy | ||
| Podsumowanie: Asus M4A88T-I Deluxe | ||
| plusy: • niewielkie rozmiary • USB 3.0 • eSATA • obsługa procesorów dla gniazda AM3 do TDP 95W • Wi-Fi i Bluetooth w standardzie • dwie anteny Wi-Fi w zestawie | ||
| minusy: • cena • ograniczone możliwości rozbudowy | ||
