USA potwierdzają broń na orbicie. Nowy etap rywalizacji w kosmosie

Deklaracja padła podczas dorocznej konferencji Air, Space & Cyber w okolicach Waszyngtonu. Troy Meink przyznał wprost, że Stany Zjednoczone umieściły w przestrzeni kosmicznej rozwiązania przeznaczone do tzw. kontroli przestrzeni kosmicznej. Jednocześnie nie podał, jakiego typu są to systemy, w jakiej liczbie zostały rozmieszczone ani kiedy trafiły na orbitę.

Dotąd przedstawiciele Sił Kosmicznych oraz Pentagonu wstrzymywali się z otwartymi deklaracjami na temat uzbrojenia orbitalnego. Publiczne potwierdzenie istnienia takich zdolności pokazuje jednak wyraźną zmianę w podejściu USA do walki i odstraszania w przestrzeni kosmicznej. Meink argumentował, że ujawnienie informacji ma wzmocnić efekt odstraszania, ale zdradzanie szczegółów mogłoby ten cel osłabić. Jak podkreślił: "Długo zastanawiamy się, w jaki sposób o tym mówić. Z punktu widzenia odstraszania to istotne. Ale ujawnienie szczegółów mogłoby temu celowi zaszkodzić".

Sekretarz Sił Powietrznych zaznaczył, że przestrzeń kosmiczna stała się kluczowa zarówno dla bezpieczeństwa militarnego, jak i dla gospodarki Stanów Zjednoczonych. Od kilku lat w debacie międzynarodowej rosną obawy związane z rozwojem programów antysatelitarnych przez Rosję i Chiny. Wśród sygnałów niepokoju wymieniano m.in. informacje o rosyjskich próbach z bronią przeciwko satelitom w 2020 r. oraz kolejne incydenty, które miały wzmacniać czujność amerykańskich decydentów. Kongresmen Mike Turner ostrzegał nawet przed możliwością rozmieszczenia przez Rosję broni jądrowej na orbicie.

Wskazywane zagrożenia pojawiają się także w ocenach ekspertów. Z raportu Center for Strategic and International Studies z 2025 r. wynika, że Chiny od dawna prowadzą działania umożliwiające szybkie manewrowanie satelitami w pobliżu amerykańskich zasobów kosmicznych. Według tej analizy aktywność miała się nasilać również po doniesieniach o domniemanych rosyjskich pracach nad uzbrojeniem antysatelitarnym. Specjaliści i wojskowi zwracają uwagę, że zarówno Chiny, jak i Rosja rozwinęły własne technologie związane z kontrolą przestrzeni.

Jednocześnie Pentagon coraz częściej mówi o rozwoju tzw. broni niekinetycznej – w tym zakłócaczy sygnałów oraz laserów. Eksperci oceniają, że takie systemy mogą działać zarówno z powierzchni Ziemi, jak i z orbity. Clayton Swope z Center for Strategic and International Studies podkreślał, że nie ma publicznych dowodów na to, by USA testowały na orbicie broń kinetyczną. Przypominał też, że rozwiązania generujące szczątki orbitalne są niepożądane, bo zwiększają ryzyko dla bezpieczeństwa operacji kosmicznych.

Nie jest jasne, jakie dokładnie zadania ma realizować ujawniona "broń kontroli przestrzeni" i w jakiej formie funkcjonuje na orbicie. Przedstawiciele Pentagonu wskazują, że to pojęcie obejmuje rozległy zestaw rozwiązań – od działań wymierzonych w satelity przeciwnika po możliwości neutralizowania naziemnych stacji kontroli. Za sygnał nowej fazy rywalizacji uznano również czerwcową prezentację wojskowego zakłócacza satelitarnego Meadowlands, który wcześniej otrzymał status pełnej operacyjności.

Brak informacji o rodzaju, skali i liczbie rozmieszczonych systemów sprawia, że skuteczność takiego komunikatu jako elementu odstraszania jest trudna do jednoznacznej oceny. Eksperci zwracają uwagę, że w odróżnieniu od realiów zimnej wojny dzisiejsze ujawnienia częściej opierają się na samej deklaracji posiadania broni, a nie na demonstracji jej możliwości. Chiny i Rosja nie przedstawiły dotąd oficjalnej reakcji, jednak analitycy przewidują, że amerykańskie potwierdzenie może przełożyć się na kolejne deklaracje i dalszą eskalację rywalizacji militarnej w przestrzeni kosmicznej.