AMD A8-7650K - tańsza wersja Kaveri w akcji

AMD uzupełnia swoją ofertę APU o model A8-7650K. Dotychczas na naszych łamach mieliśmy okazję testować topowy model Kaveri, czyli A10-7850K, oraz model A10-7800. Z pewnością można powiedzieć, że przyjrzeliśmy się im wnikliwie, o czym świadczą liczne publikacje:

• Premiera AMD Kaveri - najmocniejszy model w akcji
• AMD Kaveri i Dual Graphics
• AMD A10-7800 - 65 czy 45 W TDP?
• Sterowniki AMD Catalyst Omega i APU Kaveri

Porównanie modeli AMD Kaveri

Nowy APU AMD ma być tańszą alternatywą dla mniej wymagających graczy. A8-7650K otrzymaliśmy razem z niedrogą płytą główną ASUS A68HM-PLUS i sprawdzimy jak ten zestaw sprawdza się w praktyce.

ASUS A68HM-PLUS

• AMD A8-7650K - w cenie od 420 do 480 zł
• ASUS A68HM-PLUS - w cenie około 280 zł (sugerowana cena producenta 275 zł)

Za model A8-7650K zapłacimy więc około 200 zł mniej, niż za topowy A10-7850K.

Główne różnice pomiędzy tymi dwoma modelami APU to słabszy model układu graficznego (7650K zawiera 384 jednostek cieniujących, a 7850K aż 512), oraz niższe taktowanie rdzeni procesora (7650K 3,3-3,7 GHz, natomiast 7850K 3,7-4 GHz). Czy dzięki podkręcaniu nowy model może doścignąć flagowca pod względem wydajności? I to nie stosując wymyślnego systemu chłodzenia?

AMD A8-7650K, jak sama nazwa wskazuje (literka K w nazwie) jest procesorem odblokowanym, więc można go bezproblemowo podkręcać za pomocą mnożników. Możliwości OC zależą jednak również od płyty głównej. Stosując tanią konstrukcję jaką jest ASUS A68HM-PLUS owe możliwości są niestety ograniczone. Możemy podkręcać rdzenie procesora za pomocą mnożnika, oraz ustawiać różne dzielniki dla RAM. Możemy również zmieniać sposób zasilania procesora, ale to wszystko. Na tej płycie nie ruszymy mnożnika układu graficznego, ani też zegara bazowego. Nie ma też możliwości ręcznego ustawienia zasilania. Co nam to daje w praktyce? Podkręcanie rdzeni procesora oraz pamięci RAM.  Platforma z założenia ma być tania, więc nie korzystaliśmy z wydajnego chłodzenia CPU, które potrafi sporo kosztować. Zastąpiliśmy jedynie standardowy radiator APU, równie standardowym (box) chłodzeniem od AMD FX 4130.

Zestaw standardowo przetestowaliśmy razem z pamięciami 1866 MHz. Stosując OC zwiększyliśmy taktowanie procesora do 4,3 GHz na wszystkich rdzeniach oraz wykorzystaliśmy pamięci taktowane 2133 MHz. Dzięki takiemu podkręceniu CPU, wydajność w teście Cinebench 11.5 rośnie z 3,3 punkta do 4.

• AMD Catalyst 14.12 Omega WHQL

W zestawie z AMD A8-7650K testujemy również płytę główną ASUS A68HM-PLUS. Jest to płyta formatu mATX z podstawką FM2+. Wyposażona jest w dwa banki pamięci (obsługa RAM do 2400 MHz) oraz sloty PCI Express x16, PCI Express x1 oraz jeden slot PCI. Producent zwraca uwagę na zastosowanie technologii 5x Protection oraz usprawnienia poprawiające jakość audio.

Na tylnym panelu znajdziemy dwa porty PS2, wyjścia obrazu HDMI, DVI oraz D-Sub, dwa porty USB 3.0 (ASMedia ASM1042 - dwa kolejne obsługiwane przez chipset można wyprowadzić na przedni panel obudowy), dwa porty USB, LAN (Realtek 8111GR) oraz trzy porty mini-jack do obsługi dźwięku (Realtek ALC887-VD).

Płyta oparta jest na nowym układzie logiki A68H. Od A78 różni go mniejsza ilość portów SATA (4) i USB 3.0 (2).

Podczas naszych testów najnowszy UEFI BIOS nosił numerek 0704.

ASUS UEFI BIOS jest jak zwykle przejrzysty i ładnie zaprejektowany. Nie należy się jednak po nim spodziewać funkcjonalności jak po droższych płytach dla entuzjastów, co widać dokładnie po możliwościach OC.

Tak jak wspominałem możliwości podkręcania płyty są dość ograniczone. Możemy zmienić mnożnik procesora oraz taktowanie pamięci RAM. Niestety, nie ma możliwości przetaktowania układu graficznego.

Sugerowana cena producenta to ok. 275 zł, płytę można aktualnie kupić w cenie około 280 zł.

APU AMD A8-7650K przetestowaliśmy w dwóch ustawieniach:

• ustawienia standardowe, RAM 1866 MHz
• OC 4,3 GHz, RAM 2133 MHz

Dodatkowo porównaliśmy również działanie najmocniejszego modelu Kaveri, czyli 7850K, przy wykorzystaniu najnowszych (Omega) i poprzednich sterowników graficznych. Wszystkie pozostałe zintegrowane układy graficzne pracowały standardowo z pamięciami 1866 MHz.

Na początek nasuwają się dwa wnioski. Podkręcony i korzystający z pamięci 2133 MHz A8-7650K będzie mógł konkurować z topowym A10-7850K działającym ze standardowymi ustawieniami i pamięciami 1866 MHz. Na wykresach widać również, że warto zainstalować nowe sterowniki Omega, bowiem realnie zwiększają wydajność APU. Nie są to może wartości powalające, ale zawsze. Integra HD 4600 widocznie wolniejsza w sytuacjach gdy mocniej obciążany jest iGPU (Fire Strike), ale świetnie radząca się, gdzie liczy się CPU (Cloud Gate). 

AMD A8-7650K działający pod kontrolą sterowników Omega może być szybszy niż 7850K ze starymi sterownikami. 40 klatek na sekundę w takiej grze jak Tomb Raider należy uznać za bardzo dobry wynik. Oczywiście dotyczy on ustawień niskich.

Przy niższych rozdzielczościach walka pomiędzy producentami jest bardziej wyrównana, jednak to AMD ląduje szczycie. 

APU AMD A8-7650K przetestowaliśmy w dwóch ustawieniach:

• ustawienia standardowe, RAM 1866 MHz
• OC 4,3 GHz, RAM 2133 MHz

Dodatkowo porównaliśmy również działanie najmocniejszego modelu Kaveri, czyli 7850K, przy wykorzystaniu najnowszych (Omega) i poprzednich sterowników graficznych.

Uruchamianie na APU nowych i tak wymagających gier jak np. Far Cry 4 mija się z celem, jednak niedrogi zestaw AMD z całą pewnością bardzo dobrze sprawdzi się przy nieco starszych i mniej wymagających grach (przy średnich i niskich ustawieniach graficznych).

Sleeping Dogs jest bardziej wymagające dla zestawu, ale obniżając rozdzielczość do 1680 x 1050 możemy osiągnąć około 40 klatek na sekundę.

Postawmy jednak przed A8-7650K większe wyzwanie - oto nowy Dragon Age: Inkwizycja. W tym przypadku APU może użyć swojej "tajnej" broni, czyli trybu Mantle. Wyzwanie jest zdecydowanie większe, więc w testach wykorzystaliśmy wyłącznie podkręconą wersję (4,3 GHz / 2133 MHz).

W testach wykorzystaliśmy wbudowany w grę benchmark, który wykorzystuje wymagające lokacje - wyniki na wykresie to średnia trzech testów przeprowadzonych w każdej konfiguracji. Podczas realnej rozgrywki w trybie DirectX 11 framerate wahał się do 25 do 30 fps, a więc w trybie Mantle powinniśmy uzyskać 2-4 klatki na sekundę więcej. Rozgrywka w Full HD jest więc jest jak najbardziej możliwa, jednak przy bardziej gorącej akcji możemy spodziewać się spadków prędkości działania.

Brak możliwości ręcznej regulacji napięcia, skutkuje, że pomimo podkręcenia, pobór mocy nie zwiększa się dużo. Niski pobór energii to nie tylko zalety APU, czy płyty, ale również niewielkiego zasilacza SFX o mocy 400 W.

Rodzina AMD Kaveri sukcesywnie się więc powiększa, choć nie da się ukryć, że chętnie zobaczylibyśmy już całkowicie nowe modele, oparte na nowej mikroarchitekturze.  A8-7650K skutecznie zapełnia lukę w ofercie AMD oferując dobrą wydajność i cenę o 200 zł niższą od topowego modelu. Dzięki możliwościom podkręcania może jednak z powodzeniem zbliżyć się do możliwości A10-7850K. Cena jest widocznie niższa, ale wciąż nie wywołuje szerokiego uśmiechu na twarzy. Wiadomo - wysoki kurs dolara, podatek od nowości, jednak mimo wszystko, wydaje się nam, by AMD mogło skuteczniej walczyć w tym segmencie, potrzebne są dalsze obniżki.

Zestaw APU AMD A8-7650K + płyta główna ASUS A68HM-PLUS spełnił nasze oczekiwania. W niezłej cenie dostajemy płytę z procesorem i wydajną zintegrowaną grafiką, która umożliwi nam grę w rozdzielczości Full HD w mniej wymagające tytuły. A jak się ktoś uprze... to i w Dragon Age: Inkwizycja da radę. W chwili pisania recenzji ceny A8-7650K wahają się od 420 do 480 zł. Płyta ASUSA kosztuje około 280 zł, ale można znaleźć modele prawie 100 zł tańsze. Łatwo więc zauważyć, że w rozsądnej cenie otrzymujemy wszechstronny (i niewielki) zestaw, który może służyć do różnych zastosowań.

APU AMD to również całe mnóstwo ciekawych technologii. Niektóre tak jak Mantle rozwijają się prężnie, czego dowodem jest choćby obsługa tego API w takiej grze jak Dragon Age: Inkwizycja, inne jak True Audio nieco mniej (Thief i Lichdom). Nie można oczywiście zapominać o możliwości wykorzystania do równoczesnych obliczeń CPU i GPU - dlatego też AMD liczy, że A8-7650K to łącznie 10 jednostek obliczeniowych (4 CPU + 6 GPU). Wiemy już jednak, że nie doczekamy się nagłej rewolucji w tym względzie, a co najwyżej satysfakcjonującej ewolucji - oprogramowanie wykorzystujące możliwości HSA pojawia się (między innymi włączenie do obliczeń układu graficznego w Adobe Photoshop), ale jest to proces żmudny i dość powolny.

W obecnej chwili produkty AMD wciąż charakteryzują się najwydajniejszym zintegrowanym układem na rynku, wśród procesorów instalowanych w podstawce. Intel również znacząco podniósł wydajność swoich zintegrowanych grafik, jednak najlepsze z nich, czyli Iris nie występują w samodzielnych procesorach, a jedynie w tych wmontowanych na stałe w płytę główną. Integry wbudowane w procesory Haswell (HD 4600) jeszcze nie "podskoczą" zintegrowanym Radeonom AMD, ale te wykorzystane w procesorach Broadwell już jak najbardziej, a przypomnijmy, że ich premiera zbliża się wielkimi krokami. Paradoksalnie jednak, nie tu należy doszukiwać się największej konkurencji dla APU AMD, ale zestawach opartych na tanich procesorach Pentium i równie tanich zewnętrznych kartach graficznych.