Ultradźwięki zamiast operacji? Chińczycy badają terapię na świadomość

Zespół związany z Instytutami Zaawansowanych Technologii w Shenzhen opracował podejście polegające na kierowaniu skoncentrowanych ultradźwięków w precyzyjnie wybrane obszary mózgu. W centrum zainteresowania znalazło się wzgórze – struktura ważna dla przetwarzania bodźców i mechanizmów świadomości. Rezonans magnetyczny ma tu kluczowe znaczenie, bo pozwala dokładnie wytypować miejsca, które wymagają stymulacji.

Celem terapii jest próba ponownego "uruchomienia" przerwanych połączeń w sieciach neuronalnych oraz przywrócenie aktywności mózgu kojarzonej z zachowaniami świadomymi. Ma to szczególne znaczenie w przypadku chorych z długotrwałymi zaburzeniami świadomości, w tym osób pozostających w stanie minimalnej świadomości albo w stanie wegetatywnym po urazach, udarach czy chorobach neurologicznych.

Rozwiązanie pokazano podczas konferencji poświęconej interfejsom mózg–komputer w Shenzhen, podkreślając, że potencjał tej technologii wykracza poza zastosowania związane z komunikacją z komputerami i robotami. Wskazano też przykład pacjentki, która po krwotoku mózgowym pozostawała w śpiączce przez trzy miesiące, a po miesiącu zabiegów połączonych z rehabilitacją odzyskała możliwość mówienia, samodzielnego jedzenia oraz chodzenia z pomocą.

W pilotażowym badaniu, realizowanym wspólnie z Uniwersytetem Medycznym w Kunming, uczestniczyło 24 pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami świadomości. Zastosowano schemat obejmujący trzy 20-minutowe sesje ultradźwięków tygodniowo przez cztery tygodnie. Według informacji podawanych przez chińskie media, u 13 osób objętych terapią odnotowano poprawę zachowań świadomych.

Rezultaty opisano również w czasopiśmie naukowym "Frontiers in Psychiatry" w lutym. Przedstawiono tam przypadek pacjenta, u którego obserwowano stopniową poprawę zachowań, a ostatecznie wyjście ze stanu minimalnej świadomości po zastosowaniu metod ultradźwiękowych. Jednocześnie w Stanach Zjednoczonych, m.in. na University of California w Los Angeles, prowadzone są bardziej rozbudowane badania kliniczne – z kontrolą efektu placebo i na większej grupie pacjentów.

Ultradźwięki przyciągają uwagę jako narzędzie terapeutyczne przede wszystkim dlatego, że mogą nieinwazyjnie oddziaływać na głębokie struktury mózgu. To kierunek, który może poszerzyć możliwości neurologii i rehabilitacji osób po ciężkich uszkodzeniach mózgu. Jednocześnie podkreśla się potrzebę dalszych prac nad skutecznością metody, doborem optymalnych parametrów oraz oceną długofalowych efektów takiej terapii.