Na topie

eSIM w Polsce - kiedy, gdzie i co daje

Autor:

więcej artykułów ze strefy:
Mobile

Kategoria: Mobile Tematyka: Orange Play Plus T-Mobile

eSIM to skrót od Embedded SIM, u nas rozwiązanie to określane jest jako wbudowana karta SIM. Być może jeszcze w tym roku eSIM zacznie być wspierane przez polskich operatorów.

  • eSIM w Polsce - kiedy, gdzie i co daje | zdjęcie 1
Ocena redakcji

5

super

 

A A

Korzystający z wszechobecnych urządzeń mobilnych doskonale wiedzą, iż bez kart SIM byłyby one zdecydowanie mniej przydatne. Od lat mówi się jednak, że obecnie stosowane katy SIM znikną z rynku, a w ich miejsce pojawią się układy eSIM. Za słowami nie poszły jednak do tej pory czyny. Kiedy się to zmieni? Być może ważne w kontekście odpowiedzi na to pytanie będą nowe iPhone'y.

eSIM - co to jest

eSIM to skrót od Embedded SIM, u nas rozwiązanie to określane jest jako wbudowana karta SIM. Jak najbardziej trafnie, ponieważ mówimy tutaj o układzie na stałe zintegrowanym z urządzeniem. Producentom zapewnia to dodatkową przestrzeń (układ eSIM jest znacznie mniejszy od nanoSIM) oraz możliwość rezygnacji z implementowania szufladek/tacek na standardowe karty. To z kolei może mieć wpływ (niewielki, ale jednak) także ma stylistykę danego urządzenia.

Co nowy standard oznacza dla użytkowników? Głównym założeniem jest tu większy komfort, możliwość wygodnego wybierania operatora i oferty z poziomu oprogramowania, w dowolnej chwili. eSIM to także oszczędności (przynajmniej w teorii) i większe bezpieczeństwo, skradziony telefon będzie bezużyteczny.


eSIM w pigułce, źródło: whatphone.com.au

eSIM - kiedy w Polsce, jacy operatorzy

Stwierdzenie, iż eSIM w Polsce dopiero raczkuje jest jak najbardziej trafne. Żaden z operatorów do tej pory niczego nie potwierdzał. Wydawało się, że rok 2018 będzie kolejnym, w którym nic w tej kwestii nie ruszy. Pojawiła się jednak nadzieja, że będzie inaczej.

W serca osób ściskających kciuki za nowe rozwiązania wlał ją Wojciech Jabczyński, rzecznik prasowy Orange. Za pośrednictwem jednego z portali społecznościowych zdradził, iż Orange jest na dość zaawansowanym etapie prac dotyczących eSIM i chciałoby wprowadzić to rozwiązanie w ciągu najbliższych tygodni.


Wiemy, że nad przygotowaniem wsparcia dla eSIM pracują też Plus i T-Mobile. Nieco inaczej wygląda sytuacja w Play. Marcin Gruszka, rzecznik prasowy fioletowego operatora stwierdził, iż aktualnie nie są prowadzone prace nad wdrożeniem eSIM w Play. Dodał przy tym, iż w przyszłości sytuacja zapewne się zmieni, a rozwój standardu jest uważnie śledzony.

Przedstawiciele operatorów zaznaczają, iż nie wszytko rozbija się tutaj o kwestie finansowe, chociaż każdy z nas zdaje sobie sprawę, iż operatorzy zawsze będą podejmowali konkretne kroki widząc w tym zyski. Wydaje się, że wprowadzenie eSIM przez jednego z operatorów (załóżmy, że pierwszym będzie Orange) dość mocno pobudzi pozostałych.

eSIM - jakie urządzenia to obsługują

Jak łatwo się domyślić, układy eSIM dedykowane są dokładnie tym urządzeniom, w których korzystamy z tradycyjnych kart SIM - smartfonom, tabletom i smartwatchom. Z racji niewielkich gabarytów idealnie sprawdzają się zwłaszcza w tych ostatnich, w związku z czym już kilku producentów ma w ofercie smartwatche z eSIM (np. Apple, Samsung czy Huawei).

Jak sytuacja wygląda w przypadku zdecydowanie popularniejszych smartfonów? eSIM po raz pierwszy pojawił się w modelach Google Pixel 2 i Google Pixel 2 XL. Obydwa modele oferują również slot nanoSIM, ale dawało to jednak pewne pole manewru, głównie na rynku amerykańskim.

Google nie jest na tyle dużym graczem (na rynku urządzeń mobilnych), aby przeforsować tego typu rozwiązanie. Tu na scenę wkracza jednak wywołany na wstępie Apple. Zaprezentowane kilka dni temu smartfony iPhone Xs, iPhone Xs Max i iPhone XR trudno nazywać rewolucyjnymi. W kontekście tego producenta jedną z istotnych nowości jest dual SIM, ale w konfiguracji nanoSIM + eSIM (tylko na rynku chińskim 2x nanoSIM). Czy tym samym śladem pójdą teraz inni producenci? Bardzo możliwe.

Czy eSIM to przyszłość

Tak. Nawet jeśli wciąż trudno w to uwierzyć. I można nie przepadać z Apple, ale nie jest wykluczone, że to właśnie ta fima przyczyni się do popularyzacji eSIM. Skoro udało jej się „zachęcić” innych do wyświetlaczy z notchem, równie dobrze może udać się i teraz.

Tym bardziej, że Apple jako jeden z największych producentów smartfonów nie zostanie zignorowany, a operatorzy głusi na pytania użytkowników. Pierwsze konkretne deklaracje polskich operatorów nieprzypadkowo pojawiły się zresztą chwilę po premierze nowych iPhone'ów.

Odsłon: 12724 Skomentuj artykuł
Komentarze

38

Udostępnij
  1. pawluto
    Oceń komentarz:

    -12    

    Opublikowano: 2018-09-15 09:36

    Pokaż komentarz zakopany przez użytkowników

    No tak ...strasznie potrzebna zmian ...
    Bo niektórzy mają problem z małą kartą sim ?
    Kolejna bzdura promowana na siłę.

    Skomentuj

  2. xxx.514
    Oceń komentarz:

    -2    

    Opublikowano: 2018-09-15 10:51

    Trzeba zauważyć, że gdyby nie marketingowa magia Steve'a Jobsa do tej pory tablety i smartfony leżałyby w szufladzie Xerox. eSIM to jakiś rozwój, zawsze to jeden slot w PCB mniej, a skoro może być mniejsze niż nanoSIM, to czemu nie. Pozostaje tylko kwestia zabezpieczeń skradzionego urządzenia opartego na takim rozwiązaniu.

    Skomentuj

  3. lordshaitis
    Oceń komentarz:

    0    

    Opublikowano: 2018-09-15 11:05

    Wystarczy na twardo zapisać numer w "kości" i tylko przypisywać do właściciela i sieci, problem skradzionych słuchawek zniknie.

    Skomentuj

    1. Jarrod
      Oceń komentarz:

      -2    

      Opublikowano: 2018-09-15 11:29

      Simlocki, to już było. Powstał biznes ich zdejmowania, pewnie i esim doczeka się dedykowanych narzędzi.

      Skomentuj

      1. chotnik2
        Oceń komentarz:

        4    

        Opublikowano: 2018-09-15 21:55

        Przeciez to nie ma nic wspolnego z simlock.
        To jest dokladnie odwrotne rozwiazanie - zeby mozna bylo wbic dowolny software SIM.

        Skomentuj

      2. deseczka
        Oceń komentarz:

        0    

        Opublikowano: 2018-09-19 16:19

        Jeżeli ogarną mądrze temat, to na prawdę zniknie problem kradzionych smartfonów. Ale do tego chyba niezbędne było by przypisywanie numeru telefonu w salonie u operatora. Każda inna opcja programowa pewnie będzie do złamania i obejścia.

        Skomentuj

    2. chotnik2
      Oceń komentarz:

      3    

      Opublikowano: 2018-09-15 22:11

      Juz było zaposywanie numerow i wlasicieli na twardo w USA w sieciach CDMA.
      No i faktycznie, kradziez byla bez sensu. Tylko przy okazji bez sensu byla takze sprzedaz czy oddanie komus tego telefonu.

      Skomentuj

  4. jozek23
    Oceń komentarz:

    -1    

    Opublikowano: 2018-09-15 11:57

    I łatwiej jakiegoś backdora pozostawić do podsłuchu .

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-15 22:01

      eSIM bedzie wydawany przez operatora. Jezeli boisz sie swojego operatora, to mozesz od razu przestac uzywac telefonu.

      Skomentuj

  5. zeniu
    Oceń komentarz:

    2    

    Opublikowano: 2018-09-15 14:17

    Dual SIM w konfiguracji nanoSIM+eSIM to całkiem sensowne rozwiązanie. Teraz większość telefonów w sklepach ma duala, ale zwykle drugie gniazdo jest hybrydowe z gniazdem na kartę pamięci. A w przypadku eSIM oba gniazda już nie będą się gryźć.

    Skomentuj Historia edycji

  6. bandan
    Oceń komentarz:

    1    

    Opublikowano: 2018-09-15 14:28

    Ale to już kiedyś było. Telefony kiedyś nie miały kart sim. Po co do tego wracać, co jeśli ktoś chce używać konfiguracji 2 kart sim. Nie da się tego zastąpić, a słuchanie apple w kwestii trendów w telefonach to głupota i ślepa uliczka.

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      -1    

      Opublikowano: 2018-09-15 21:58

      To stare rozwiązanie było np. w sieciach CDMA. Tylko właśnie tam było swojego rodzaju simlockiem, telefon działał tylko w sieci w której był zaprogramowany.
      To jest dokladnie odwrotne rozwiazanie - zeby mozna bylo wbic dowolny software SIM.

      Skomentuj

      1. rahl_r
        Oceń komentarz:

        0    

        Opublikowano: 2018-09-16 10:28

        Widzę, że młody jesteś i nie bardzo wiesz o czym piszesz. SIM-lock i e-sim są tylko z nazwy podobne - różnica jest taka, że w przypadku Sim-lock'a telefon działał tylko z kartami SIM danego operatora - karty sim były zawsze (mam taką od czasów Idei). E-sim to po prostu zaszycie sprzętu i mikrokodu karty SIM na stałe w telefonie.
        Czy to rozwiązanie lepsze ? Moim zdaniem tak (w przeciwieństwie do notach'a i rezygnacji ze złącza jack).

        Skomentuj

        1. chotnik2
          Oceń komentarz:

          1    

          Opublikowano: 2018-09-16 17:01

          Przeciez pisze wyzej w innej odpowiedzi, ze eSIM to jest dokladnie odwrotne rozwiazanie niz SIMlock.
          A to o czym tu pisalem - w sieciach CDMA (np w USA) to jeszcze bylo inne rozwiazanie - sim hardwareowy, ktorego sie nie dalo zmienic. I to nie ma nic wspolnego z eSIM.

          Skomentuj

        2. chotnik2
          Oceń komentarz:

          0    

          Opublikowano: 2018-09-16 17:45

          "E-sim to po prostu zaszycie sprzętu i mikrokodu karty SIM na stałe w telefonie."
          Wlasnie nie. To bylo stosowane w USA w sieciach CDMA i sie nie dalo przez to np zmienic operatora.

          eSIM bedzie polegal na tym, ze sie bedzie sciagac SIM do tego ukladu w telefonie. Nie bedzie nic na stale, bo bedzie softwareowy SIM. Dzis Plus, jutro Orange.
          Jest wszystko w grafice zalaczonej do artykulu.

          Skomentuj

      2. pecet1st
        Oceń komentarz:

        0    

        Opublikowano: 2018-09-20 23:17

        Nie tylko USA. Pamiętam jak w latach 90' istniała sieć CENTERTEL (później IDEA, dzisiaj ORANGE). Ojciec miał NOKIĘ (wielka cegła-rok około 1998), która właśnie miała zarejestrowany nr telefonu w oprogramowaniu telefonu. Zmienić nr i operatora dało radę już w tamtych czasach lecz operatorzy nie widzieli w tym zysku, a więc wymyślili coś takiego jak karta sim wielkości karty do bankomatu oraz tzw. blokadę SIM-LOCK. Dodam, że nastąpiło to gdy na rynek wszedł POLKOMTEL/PLUS GSM, bo po co CENTERTEL/IDEA miało by wprowadzać karty SIM gdy istniało same na rynku PL. A więc, BACK TO THE FUTURE :)

        Skomentuj

  7. GhostNet
    Oceń komentarz:

    -7    

    Opublikowano: 2018-09-15 16:37

    Oczy mi się otworzyły czym jest Benchmark. Nie znalazłem na benchmarku żadnego krytycznego artykuły, łącznie z tym który promuje krok wstecz dla użytkowników ale nie operatorów. Stek bzdur: "komfort...", "wygoda...", "nadzieja", "oszczędność...", "bezpieczeństwo..." e-sim to tak jak sprzęt ze zintegrowanym PenDrivem. Co tam jeszcze było? "wpływ na stylistykę" no szlag mnie trafi
    Korzystam z tego serwisu od początku jego istnienia, szkoda że nie poszedł inną drogą i nie stał się też miejscem dla profesjonalistów.
    W NEWSACH widać co robi redakcja tylko grają i pewnie zostanę zminusowany bo to jest serwis dla graczy.

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-15 22:09

      Ale to jest komfort i wygoda, jezeli przy pomocy aplikacji mozesz zmienic operatora w minute.

      Skomentuj

      1. GhostNet
        Oceń komentarz:

        1    

        Opublikowano: 2018-09-16 08:00

        Ile razy w roku się zmienia operatora?
        Prędzej przekłada się karty do różnych urządzeń.

        Tylko jedno się nie zmieni:
        każdy operator zna ID urządzenia w którym znalazła się karta.
        i producent urządzenia wie jaka sieć pojawiła się w jego urządzeniu czy nr.

        Skomentuj

        1. Sora_
          Oceń komentarz:

          0    

          Opublikowano: 2018-09-18 22:06

          No i ?
          Przeciez i tak wiedza....

          Ze zacytuje klasyka:
          "Panowie nie wyalczajcie telefonow, to nic nie da..."
          Ile lat temu to bylo....

          Skomentuj

  8. Mario.1984.
    Oceń komentarz:

    -2    

    Opublikowano: 2018-09-15 19:29

    Tu chodzi i miniaturyzacje i dostosowanie się do np. urządzeń elastycznych.

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-15 22:02

      Tak, tylko nikt z komentujacych chyba nie obejrzal dolaczonej grafiki :)

      Skomentuj

  9. Marek2704
    Oceń komentarz:

    4    

    Opublikowano: 2018-09-15 19:41

    A co się dzieje w przypadku uszkodzenia/zniszczenia telefonu w którym moją podstawową kartą był eSIM? Przy tradycyjnym rozwiązaniu wystarczyło abym włożył kartę do jakiegokolwiek innego aparatu bym mógł dzwonić, wysyłać SMSy itd...

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      -2    

      Opublikowano: 2018-09-15 22:07

      Domyslam sie, ze to bedzie robione przez jakas aplikacje/GUI do wyboru karty. Wec zapewne bedzie wygladalo to tak, ze wybierasz operatora, podajesz login/haslo i sciagasz eSIM.
      Akurat to jest lepsze rozwiazanie wszelkich zagrozen, bo jak Ci sie uszkodzi/zniszczy telefon z tradycyjnym SIM i sie uszkodzi takze SIM, to masz pozamiatane i nigdzie nie zadzwonisz ani nie wyslesz SMS, dopoki nie dostaniesz zamiennika.

      Skomentuj

  10. Yaceek
    Oceń komentarz:

    2    

    Opublikowano: 2018-09-16 00:02

    "eSIM to także oszczędności (przynajmniej w teorii) i większe bezpieczeństwo, skradziony telefon będzie bezużyteczny."
    Jeżeli skradziony telefon będzie bezużyteczny to co z telefonami na sprzedaż? Też bezużyteczne?

    Skomentuj Historia edycji

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      -2    

      Opublikowano: 2018-09-16 17:23

      Polecam wlaczyc myslenie. Jak bedziesz chcial sprzedac telefon, to sie poprostu wylogujesz ze swojego eSIM.

      Skomentuj

  11. piterk2006
    Oceń komentarz:

    0    

    Opublikowano: 2018-09-16 13:14

    Kolejny krok do kompletnej inwigilacji. Teraz już nie podmienisz karty na inną.

    Ciekawe co z używanymi telefonami. Będą bezużyteczne. Teraz jak kupisz telefon na abonament to wyjmujesz kartę, wsadzasz ją do starego telefonu a nowy sprzedajesz. Teraz nowy będzie miał wymuszoną obsługę twojego numeru więc nie będziesz mógł go sprzedać i będziesz go musiał używać póki trwa abonament.

    Kolejne ograniczanie wolności konsumentów. Korzyść jak zwykle będzie zerowa - tak jak wbudowane baterie nie odchudziły telefonów, tak wbudowane simy nic nie zmienią na lepsze.

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-16 17:22

      Czy wy w ogóle czytacie artykuły? Obejrzyj załączoną grafikę.

      Skomentuj

    2. DonDiego
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-18 08:17

      Rozbawiłeś mnie tym kupowaniem na abonament i sprzedawaniem nowego telefonu. Myślałem, że tacy ludzie już wyginęli. Nie wiem jak trzeba być głupim, żeby robić coś takiego. Żaden operator nie daje telefonów za darmo. Płacąc wyższy abonament płaci się tak na prawdę raty za telefon. Co więcej ten telefon prawie zawsze wychodzi drożej niż kupno za gotówkę lub na raty w sklepie. Czasami zdarzają się oferty, że u operatora telefon jest w zasadzie w tej samej cenie co gdzie indziej, ale nadal to nie ma sensu jeżeli chodzi odsprzedawanie telefonu po wzięciu abonamentu. Tak na prawdę to nic innego niż forma wzięcia kredytu. Totalny idiotyzm.
      Wbudowane baterie rzeczywiście niewiele zmienił w telefonach (ale i tak można je wymienić w serwisach gsm), ale eSIM to już inna para kaloszy. Poza tym takie czarnowidzenie jest śmieszne. Żaden operator nie ma prawa zabronić Ci sprzedać telefonu, za który zapłaciłeś. Jest to niezgodne z przepisami prawa. Zatem Twój argument jest niczym więcej niż ujadaniem przerażonego szczeniaczka.

      Skomentuj

    3. Smuga
      Oceń komentarz:

      1    

      Opublikowano: 2018-09-18 14:14

      Jak kolega powyżej napisał - sprzedawanie telefonu po wzięciu go w abonament to debilizm. Rozumiem - pod koniec, aby kupić sobie nowy zanim skończy się umowa, ale na początku? Wracaj na lekcje matematyki do szkoły bo coś z liczeniem masz nie w porządku. Po za tym - kto napisał, że cokolwiek będzie wymuszone? Podpisałem już jakąś umowę? Czytałeś nieistniejący regulamin? Zastanów się zanim zaczniesz toczyć pianę.

      Skomentuj

  12. Barubar24
    Oceń komentarz:

    0    

    Opublikowano: 2018-09-16 16:34

    I dalej nie wiem jak działa eSIM. Cały czas myślałem, że eSIM to wirtualna karta, a tu się okazuje, że to jakiś fizyczny układ.

    Układ wbudowany w telefon, ok a co jak chcę sprzedać telefon?. Jest jakaś opcja zerowania?.

    Skomentuj

    1. chotnik2
      Oceń komentarz:

      -3    

      Opublikowano: 2018-09-16 17:40

      Obejrzales grafike? Skoro z poziomu telefonu mozna wybrac/zmienic operatora, to i bedzie mozna wyzerowac.

      To bedzie wirtualna karta SOFTWARE, tylko trzymana w fizycznym ukladzie, a nie w pamieci telefonu, bo telefon/user nie moze miec dostepu do wszystkiego co jest na SIM

      Skomentuj Historia edycji

      1. randallandhopkirk
        Oceń komentarz:

        1    

        Opublikowano: 2018-09-17 00:45

        Skoro będzie można kasować eSIM, to będzie to mogła zrobić także dowolna osoba, nie tylko użytkownik, więc jakie tu niby jest zabezpieczenie przed kradzieżami ?

        Skomentuj

  13. hoodedman
    Oceń komentarz:

    0    

    Opublikowano: 2018-09-17 07:04

    eSIM to technologia potrzebna telekomom i producentom telefonów żeby zmarginalizować szkodliwy proceder odsprzedaży telefonów. Tak samo jak szkodliwym procederem jest/była odsprzedaż gier, więc porobiono konta a później całe platformy dystrybucji elektronicznej.
    Teraz to samo dzieje się z telefonami. Telefon ma być jednorazowy. Chyba się wam nie wydaje że taki Orange radośnie uwolni soft i będzie można w każdym momencie każdą kartę "włożyć" do takiego telefonu.
    eSIM to tylko patent podbicie sprzedaży. Ja nie wiem jacy ludzie muszą być tępi że kiwają potakująco głową jak im się mówi że nanoSIM jest za duże i tyle miejsca zajmuje że hamuje rozwój smartfonów.... Ludzi łykął każde g0wno, ale to KAŻDE, zawsze znajdzie się jakis opłacony troll który będzie zagrzewał do zmian że się doczekać nie moze i paru głupków którzy stwierdzą że zawsze właśnie tego potrzebowali. Przez takich idiotów cofamy się do tyłu w swoich prawach i przywilejach jako obywatele, - jesteśmy tylko chodzącymi bankomatami dla korporacji.

    Skomentuj

    1. Smuga
      Oceń komentarz:

      1    

      Opublikowano: 2018-09-18 14:17

      Wystarczy aby do małych urządzeń owa karta była dostępna bo tam jest popularna. W telefonach nie jest potrzebna.

      Skomentuj

  14. hoodedman
    Oceń komentarz:

    -1    

    Opublikowano: 2018-09-17 07:10

    nie mówiąc już o tym że eSIM w połączeniu z nierozbieralną obudową telefonu to po prostu już końcowy etap szpiegowania ludzi, przecież oczywiste jest to że eSIM będzie zasilany nawet po wyłączniu telefonu, nawet minimalnie ale na tyle żeby podać lokalizację, zalogować się do BTS.
    Dla dziennikarzy, dla ludzi którzy pilnują swojej prywatności to będzie koniec życia jakie znaja. OCZYWIŚCIE że nie nastapi to jutro czy za rok, ale za 10 lat już nie będzie alternatyw, a takie "wynalazki" jak eSIM tylko się do tego przyczyniają.
    Ale tak jak napisałem - ludzie nawet nie mają refleksji. Oduczyli się myślenia.

    Skomentuj

    1. Smuga
      Oceń komentarz:

      2    

      Opublikowano: 2018-09-18 14:22

      Wróżbita Maciej się znalazł. Ty już wszystko wiesz, całą specyfikację techniczną masz w głowie i same wtyki w zarządach każdego korpo, więc wiesz kiedy, kogo, gdzie, jak i po co będą szpiegować. Tak, tak. Mamy obecnie trzy grupy ludzi na świecie. Tych którzy się "oduczyli myślenia" i łykną wszystko, tych którym się wydaje, że wszyscy inni oduczyli się myślenia po za nimi samymi i łykną wszystko oraz pozostali - ci którzy REALNIE patrzą na świat, bez dostrzegania płaskiej Ziemi, Kubricka na księżycu, Wszechobecnego Szpiegowania i Złych Szczepionek TYLKO dlatego, że większość jest innego zdania. Sam się dopasuj.

      Skomentuj

    2. Sora_
      Oceń komentarz:

      0    

      Opublikowano: 2018-09-18 22:22

      Teraz jak wylaczysz telefon to tez gasnie Ci tylko ekran...
      10 lat temu tez tak bylo...LOL

      Od ponad dekady jestesmy inwigilowani na potege, wynalazki takie jak FB pokazaly ze ludzie maja to gdzies i mozna na tym zrobic niezle pieniadze.
      Teraz jest to standard, wiec... o co Ci chodzi z ta prywatnoscia ...?

      Android/IOS, Windows 10, Gmail/Google maps.
      Kazdy tego uzywa i jakos sie nie skarzy.

      Dl aosob ktore chac pozostac anonimowe dalej sa opcje, choc trezba przyznac ze coraz ich mniej.
      Takie czasy, znamie bestii czy jakos tak to bylo ;)

      Skomentuj

Dodaj komentarz

Przy komentowaniu prosimy o przestrzeganie netykiety i regulaminu.

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany!