• benchmark.pl
  • Netflix
  • Dylemat społeczny - nie chcesz tego wiedzieć o mediach społecznościowych
Dylemat społeczny - nie chcesz tego wiedzieć o mediach społecznościowych
Filmy / seriale / VOD

Dylemat społeczny - nie chcesz tego wiedzieć o mediach społecznościowych

z dnia
Mariusz Ignar | Redaktor serwisu benchmark.pl
24 komentarze Dyskutuj z nami

"Jeśli nie płacisz za produkt, Ty jesteś produktem" - mówi jeden z bohaterów dokumentu Netflixa o mediach społecznościowych. Płacisz swoim czasem, uwagą, prywatnością, a ostatecznie swoją wolnością. Wiesz o tym. I nic z tym nie robisz.

Jak trafiłeś na ten tekst? Szukałeś tej konkretnej recenzji? A może przewijałeś profil na facebooku i zainteresowała Cię zajawka artykułu? A może Google zasugerował Ci, że to może być coś dla Ciebie? Pewnie niezbyt często zastanawiasz się nad tym i nic w tym dziwnego.

Są od tego specjalne algorytmy, które znają Cię o wiele lepiej niż Ty sam. Do tego stopnia, że są w stanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa przewidzieć Twoje zachowania. Nie wierzysz? Czy raczej nie chcesz dopuścić do siebie tej świadomości?

Dylemat Społeczny

Ale w czym problem?

Może się wydawać, że nie ma w tym nic złego, że otrzymujemy treści dopasowane do naszego gustu. Przecież dzięki temu oszczędzamy czas. Nie musimy przebijać się przez rzeczy, które nas nie interesują, tylko od razu serwuje się nam danie główne. Świat idealny. Niebo konsumpcji. Tylko pozornie.

Cały mechanizm działania algorytmów skonstruowany jest bowiem w taki sposób, aby utrzymać naszą uwagę możliwie jak najdłużej. W tym celu analizowane są wszystkie (i mam na myśli WSZYSTKIE) możliwe dane - w co klikamy, jak długo zatrzymujemy się na danym obrazku, czy oglądamy dany śmieszny film, czy reagujemy na treści publikowane przez konkretne osoby, strony i w jaki sposób to się odbywa. To tylko wierzchołek góry lodowej informacji, które strony takie jak Facebook, Google, Twitter, Instagram o nas posiadają i je przetwarzają.

W ten sposób są w stanie dokładnie przewidzieć, jaka treść przyciągnie Twoją uwagę i zatrzyma Cię przed ekranem. Przy okazji obejrzysz kilka reklam, może nawet się zirytujesz, ale szybko o tym zapomnisz, kiedy wideo zacznie się odtwarzać. I następne. I następne.

Dylemat społeczny

I nie ma znaczenia, czy jesteś nastolatkiem, człowiekiem w średnim wieku, czy profesorem zwyczajnym. Nasze umysły są skonstruowane dokładnie w taki sam sposób i tak samo podatne na tę manipulację. Z każdą treścią dostarczoną przez algorytm, nasz mózg otrzymuje zastrzyk dopaminy. Szybka i łatwa przyjemność, która nigdy się nie kończy. Wystarczy przecież odświeżyć stronę, aby dostać zupełnie nową porcję treści.

Tylko dwie branże nazywają swoich klientów użytkownikami - biznes narkotykowy i internet. I nie ma w tym grama (sic!) przesady. Działka dobrego kontentu tylko pozornie jest bezpłatna.

Nie wszystkie zmiany są dobre

Gdyby chodziło "tylko" o nasz czas wolny poświęcany na oglądanie śmiesznych filmików z kotami, można by jeszcze przejść nad tym do porządku dziennego. W końcu nic tak złego się nie dzieje, prawda i nikomu nie dzieje się krzywda, prawda? Cóż...

Media społecznościowe mają też swoją znacznie mroczniejsze oblicze. Jednym ze źródeł dopaminy jest serwowanie nam treści, którą cenimy, to już ustaliliśmy. Kolejnym jest poszukiwanie akceptacji.

Kto nigdy nie liczył serduszek pod zdjęciem, niech pierwszy wyloguje się z Instagrama. Kto nie czytał komentarzy, nie cieszył się z lajków pod swoim postem na Facebooku i udostępnień na Twitterze? Czyż nie jest przyjemne, kiedy te wyniki są wysokie? A czy kiedy się nam uda zdobyć ich tak dużo, to czy gdzieś z tyłu głowy nie tli się już myśl, co zrobić, by to powtórzyć? Znów poczuć ten przyjemny dreszczyk. Zastrzyk dopaminy. Tak łatwo dostępny, ciągle w zasięgu ręki.

Dylemat społeczny

Niestety nasze umysły nie są zaprojektowane do tego, aby szukać akceptacji tak często, w dodatku u tak szerokiej grupy osób. Człowiek jest w stanie utrzymywać relacje z ok. 100-150 osobami. Tymczasem publikując coś w mediach społecznościowych, wystawiamy się mniej lub bardziej na publiczny widok. Każda z oglądających to osób może wyrazić swoją na nasz temat opinię. Skomentować. Pochwalić. Wyśmiać. Obrazić. Zagrozić. Wbić w poczucie winy. I ta łatwość w ferowaniu wyroków, poczucie władzy i sprawczości też uzależnia.

Nawet dorosły, dojrzały człowiek ma trudność z poradzeniem sobie z tak wielkim spektrum emocji, a co dopiero dzieci i nastolatki, dla których życie w sieci jest równie naturalne, jak oddychanie.

Nie znają innego świata niż ten, w którym walutą kupującą akceptację rówieśników są lajki i serduszka, a wykluczenie z grupy jest równie proste, jak kliknięcie w aplikacji.

A ponieważ nie ma nic gorszego dla młodego człowieka niż poczucie odrzucenia, niezrozumienia i braku akceptacji, to rodzi to całkiem realne dramaty.

Wieża Babel 2.0

Pamiętasz wieżę Babel? Do czasu World Trade Center była to prawdopodobnie najbardziej znana wieża w historii. Wieża Babel miała stać się pomostem pomiędzy człowiekiem a Bogiem. Zjednoczona w tym wielkim projekcie ludzkość poświęciła partykularne interesy w imię tego niesamowitego celu. Budowy czegoś większego od niej samej.

Skończyło się to bolesną katastrofą i rozpadem ludzkości na odrębne narody, które nie potrafiły już się ze sobą porozumieć. A kiedy dialog przestał być możliwy, pozostała tylko walka.

Mit? Legenda? Zamierzchła przeszłość? Być może, ale współcześnie też mamy jej odpowiednik. Są nim media społecznościowe. Idea za nimi stojąca była równie wzniosła i piękna. Mieliśmy się stać lepsi, mądrzejsi, bardziej otwarci na innych, ciekawi świata, pozostający w stałym kontakcie z najbliższymi i nieustannie poznający nowych, interesujących ludzi.

Rzeczywistość wygląda tak, że coraz szczelniej otaczani jesteśmy przez swoją własną prywatną bańkę informacyjną, sprofilowaną pod nasze potrzeby, gusta, emocje, słabości i antypatie.

Dylemat społeczny

Wszystko, co nie mieści się w tym formacie, jest sukcesywnie wypychane poza naszą świadomość, poza nasz okręg zainteresowań, albo zaczyna wręcz wzbudzać naszą wrogość.

Stajemy się zakładnikami własnego punktu widzenia i coraz trudniej dopuścić do świadomości myśl, że ktoś może myśleć inaczej. Najczęściej od razu przeskakujemy do wniosku "Jak Ci wszyscy ludzie mogą być tak głupi, tak naiwni?".

Brzmi znajomo? To nie tylko specyfikacja naszej polskiej rzeczywistości, ale świat, który staje się coraz bardziej spolaryzowany. Algorytm serwujący treści uznaje bowiem za bardziej opłacalne te treści, które wzbudzają większe emocje. Te przekładają się na większą uwagę i zaangażowanie, a co za tym idzie większą szansę na monetyzację.

Jeszcze Wam mało? Wyszukiwarka Google sugerować będzie inne pytania, poda inne odpowiedzi - w zależności od tego, gdzie i kiedy wpiszemy nasze zapytanie oraz jaka była nasza dotychczasowa historia wyszukań.

Prawda staje się nudna, a badania pokazują, że fake newsy rozprzestrzeniają się nawet 6 razy szybciej. Jeśli nie potrafimy odróżnić fake newsa od prawdy, to co nią faktycznie jest? To wizja rodem z Matrixa, która staje się naszą rzeczywistością.

Czy nie ma już dla nas ratunku?

"Dylemat społeczny" próbuje na to pytanie odpowiedzieć. O ile jednak stawianie pytań idzie mu całkiem nieźle, tak odpowiedzi brzmią nieco naiwnie. Trwający bowiem przez półtorej godziny film kończy tak nieznośny patos, że zęby zaczynają zgrzytać. Tak jakby twórcy zorientowali się, że po epatowaniu strachem przez kilkadziesiąt minut warto jednak zakończyć optymistyczną nutą.

Dlatego z ust kluczowych (byłych) pracowników Google, Facebook, Pinterest, Twitter, Instagram słyszymy więc zdania, że technologia nie jest taka zła, że jest mnóstwo rozwiązań, które zmieniły świat na lepsze - np. możemy zamówić Ubera, który błyskawicznie podjedzie i zabierze nas w dowolne miejsce.

Dowiadujemy się także, że nikt nie mógł przewidzieć, że to rozwinie się w tę stronę, a każdemu z nich przyświecała pozytywna idea. A tak w ogóle, to powinniśmy zrezygnować z tych portali, zlikwidować konta, albo chociaż mniej w nich klikać, nie wybierać sugerowanych przez nie treści i ogólnie spędzać z nimi mniej czasu.

Dylemat społeczny

Zgoda, tylko to przypomina mi sytuację z ochroną środowiska i segregowaniem śmieci. Jasne, że trzeba to robić, ale jednocześnie to przerzucanie odpowiedzialności. To producenci tych wszystkich rzeczy i opakowań powinni w większym stopniu zajmować się kwestią ochrony środowiska, a nie ich klienci. Ci wybór mają w dużym stopniu ograniczony do tego, co widzą na półkach, a sami ich nie zapełniają. Głosowanie portfelem jest możliwe tylko do pewnego stopnia.

A wiecie, co jeszcze jest zabawne? Obejrzałem ten dokument na Netflixie, który w serwowaniu treści sprofilowanej pod gusta użytkowników jest jednym z najskuteczniejszych zawodników na internetowym poletku. Mimo tego albo właśnie dlatego i ja polecam.

 

Ocena końcowa filmu Dylemat Społeczny:

84% 4,3/5

Warto zobaczyć również:

Komentarze

24
Zaloguj się, aby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    FunkyKoval
    Świetny tekst, oddaje 100% t oc osię dzisiaj z ludźmi dzieje.
    Artykuł powinni przeczytać tzw. COVIDO-sceptycy, twierdzący, że Minister odbiera im wolnośc bo każe nosić maseczki. Sami bryluja w mediach społeczniościowych i są manipulowani przez technologie. Jest paru cwaniaczków którzy też sami manipulują innymi ludźmi, tyle ze już odppwiedzialności za tych ludzi nie wezmą. Generalnie oni wszyscy nastawieni na lajki, piknięcia, polubienia, gwaizdki, serduszka itp.
    11
  • avatar
    Panie Mariuszu, bardzo dobrze czyta się Pana wartościowy kontent :)
  • avatar
    Ja również polecam ten film - nawet jeśli nie ma w nim niczego jakoś bardzo odkrywczego, to doskonale wszystko podsumowuje. No i nie jest to zbyt przyjemne podsumowanie, niestety.
  • avatar
    Obejrzałem. Zgadzam się w całej rozciągłości.

    PS. Sam film też ciekawie gra na emocjach. Warto być tego świadomym. ;)
  • avatar
    xfire25
    Z lajkami na wszelakich portalach społecznościowych czy to instagramy, fejsbuki, portale informatyczne, portale artystyczne, yutuby, nie ważne co. Dostaniesz tym więcej lajków i tym więcej fallowersów im więcej robisz dla społeczności, a nie sam dla siebie. Niektórzy tego nie rozumieją szczególnie dzieciaki.
  • avatar
    KwantowyYebaka
    Nie ma opcji z żadnego :(
  • avatar
    Dogłębna analiza przeprowadzona przez Pana Redaktora, doskonale odzwierciedla nasz przenicowany świat.
  • avatar
    mic_dys
    Ja tam nie mam pretensji do nikogo w kontekście tych mediów społecznościowych. Utrzymanie serwerów kosztuje, pensje pracowników kosztują. Skądś te pieniądze muszą się brać. Z kolei jeśli komuś to nie odpowiada, to nie ma obowiązku posiadania kont w tych serwisach.
    Czasem mi to narzekanie na "wredne media społecznościowe" przypomina zrzędzenie na swoich partnerów życiowych - że to ktoś ma nie tak, coś tam "powinien", a w ogóle to za mało się stara. Aż się prosi wtedy powiedzieć "sorry, nie podoba się, to może się rozstańmy". Nie ma przymusu bycia razem.
    Sprawą zasadniczą są tu nasze oczekiwania, a wraz z nimi tzw. "kompleks cech niemożliwych". Tak jest z oczekiwaniami co niektórych kobiet wobec ich partnerów - żeby był delikatny i wrażliwy, ale żeby był stanowczy i męski, żeby się starał, ale żeby nie był lelum polelum, żeby innym dziewczynom się podobał (bo wtedy jest się czym chwalić), ale jednocześnie, żeby mieć gwarancje, że żadna go jej nie odbije...
    Dorośli jesteśmy, powinniśmy się sami w sobie zorientować, jakoś dogadać się wewnętrznie, czego właściwie chcemy. Korzystanie z serwisu społecznościowego to pewna oferta - można ją rozważyć, a potem przyjąć, albo odrzucić. Ale jak się już decyzję podjęło, to nie ma co wybrzydzać. A jak już komuś to nie odpowiada, to niech sobie zmieni.
  • avatar
    Dekard
    Czyli "jak zmarnować półtorej godziny oglądając film, który opowiada jak inne media marnują na czas"
    -3
  • avatar
    kombajn
    "Jak trafiłeś na ten tekst" to tekst na stronie benchmrak.pl na którą zaglądam bo interesuje się komputerami.
    "Nasze umysły są skonstruowane dokładnie w taki sam sposób" No nie do końca. 85% społeczeństwa ma dominująca lewą półkule mózgu a co za tym idzie preferuje myślenie ułożone w ciąg logiczny. Pozostałe 15% (w tym ja) ma dominująca prawą półkule i co za tym idzie dominujący rozproszony, rozgałęziony sposób myślenia. Czy autor chciałby się założyć pod którą grupą społeczną są projektowane tzw media społecznościowe? Przykładowo kompletnie mnie nie rusza Facebook, mam na nim profil tylko i wyłącznie dlatego że cześć znajomych preferuje kontakt za pośrednictwem messengera. Nigdy nie zamieściłem żadnego postu i nie wyobrażam sobie żebym miał to z jakiegokolwiek powodu zrobić. Konta na Twitterze czy innym Instagramie nie mam a stremowanie na Twitchu jest dla mnie równie pociągające co zapalenie płuc z przerzutami na wątrobę.
    "Z każdą treścią dostarczoną przez algorytm, nasz mózg otrzymuje zastrzyk dopaminy. " nie zauważyłem
    "Kolejnym jest poszukiwanie akceptacji.
    Kto nigdy nie liczył serduszek pod zdjęciem, niech pierwszy wyloguje się z Instagrama." - nie liczyłem, nie mam konta na Instagramie i nie widzę powodu żeby je mieć.
    "Kto nie czytał komentarzy, nie cieszył się z lajków pod swoim postem na Facebooku i udostępnień na Twitterze? " Ja. Jak sprawdzam swoje komentarze napisane pod jakimś artykułem czy filmem na YT to wyłącznie po to żeby odpisać jeśli ktoś skomentował moje słowa. Uważam że dobre wychowania wymaga aby nie pozostawiać wypowiedzi do mnie skierowanych bez odpowiedzi. Dopaminy nie stwierdzono.

    W sumie strasznie płytki ten artykuł i nie ma w nim niczego ani odkrywczego ani interesującego. Jest również niezwykle krótki. Dziwie się 2 panom redaktorom chwalącym tekst za "dogłębną analizę".
    -4
  • avatar
    Dariosex
    ''Działka dobrego kontentu tylko pozornie jest bezpłatna''

    Dlatego ja odwdzieczam sie tym ze sciagam z torrentaka wszystko co popadnie nie placa ani groszaka i jestem kwita z mediami socjalnymi!
    -9