Ciekawostki

Co to jest OLED? Co o tej technologii wiedzieć warto i należy?

z dnia
Wojciech Kulik | Redaktor serwisu benchmark.pl
15 komentarzy Dyskutuj z nami

Co to jest OLED? Na czym polega ta technologia oraz jakie są wady i zalety wyświetlaczy OLED w telewizorach czy smartfonach? Tutaj znajdziesz odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące tego rozwiązania.

Co to jest OLED?

OLED to organiczna dioda elektroluminescencyjna. Jest to zarazem nazwa wyświetlaczy stosowanych w telewizorach, smartfonach, laptopach, monitorach i innych urządzeniach, a wykorzystujących właśnie takie diody, wykonane ze związków organicznych. W przeciwieństwie do paneli LCD (z diodami LED) nie wymagają dodatkowego podświetlenia, ponieważ potrafią samodzielnie emitować światło. Z tego zaś wynikają ich najważniejsze plusy i minusy (do których za moment przejdziemy).

Wyświetlacze OLED mają zdecydowanie prostszą konstrukcję od LCD. Można by je porównać do „kanapek” stworzonych z kilkudziesięciu bardzo cienkich warstw organicznych materiałów. W zależności od wykorzystanej technologii – RGB lub RGBW – takie panele są wykonane z układów trzech lub czterech diod-subpikseli: czerwonej, zielonej i niebieskiej oraz opcjonalnie białej. 

OLED panel

Jakie są wady i zalety wyświetlaczy OLED?

Jak wszystko na tym świecie, tak i wyświetlacze OLED mają swoje zalety i wady. Na liście tych pierwszych znajdują się przede wszystkim: bardzo wysoki kontrast, głęboka czerń i wręcz niezwykła smukłość. Podstawowe minusy zaś to wysokie koszty produkcji i (choć dynamicznie się to zmienia) krótsza żywotność. 

Najważniejsze zalety OLED to: 

  • wierne odwzorowanie kolorów
  • bardzo głęboka, doskonała czerń
  • praktycznie nieskończony kontrast
  • brak degradacji kolorów i spadku kontrastu pod kątem
  • wysoka ostrość obrazu ruchomego, niezależnie od jasności
  • krótki czas reakcji
  • brak ryzyka, że dojdzie do osadzenia się kurzu wewnątrz panelu
  • niewielka grubość i niska waga
  • możliwość tworzenia paneli nietypowych (zakrzywionych, zwijanych, przezroczystych itp.)
  • mniejsze zużycie energii elektrycznej (o połowę w ciemnych scenach)… 

Najważniejsze wady OLED to: 

  • … większe zużycie energii elektrycznej (nawet trzykrotnie w jasnych scenach)
  • nieco wyższa cena
  • mniejszy wybór przekątnych
  • krótsza żywotność paneli i problemy z „wypalaniem”

Czy warto kupić smartfon, monitor lub telewizor z OLED?

Nawet biorąc pod uwagę wszystkie te plusy i minusy, odpowiedź na pytanie o to, czy warto kupić urządzenie z panelem typu OLED nie może być jednoznaczna. Fakt jest jednak na przykład taki, że smartfon z takim wyświetlaczem może działać dłużej między ładowaniami i zapewniać ładniejszą kolorystykę, a dzięki absolutnej czerni gwarantuje pierwszorzędną estetykę z notchem (czyli wcięciem w ekranie). W tym przypadku więc zdecydowanie warto.

W przypadku monitorów i telewizorów OLED sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana, a wynika to z bardzo dużych różnic w cenach (w stosunku do modeli z panelami LCD), nawet pomimo faktu, że pierwszy TV w tej technologii został zaprezentowany już w 2007 roku. Owszem, korzyści da się zauważyć gołym okiem, ale słono trzeba za to zapłacić. Jeśli nas stać, to warto, ale jeśli mamy kupić najtańsze urządzenie z „organicznym” wyświetlaczem, to lepszym rozwiązaniem może być LCD w tej samej cenie. 

OLED TV

Czy wypalanie ekranu rzeczywiście jest problemem? Jaka jest żywotność OLED?

Wspomnieliśmy wcześniej, że jedną z podstawowych wad wyświetlaczy OLED jest ich skłonność do „wypalania”. Oznacza to utrwalenie się danego obrazu na ekranie: chodzi przede wszystkim o statyczne elementy (takie jak logo kanału czy interfejs gry) pozostające na swoich miejscach przez dłuższy czas. Jest to problem, z którym producenci próbują się uporać, dzięki czemu stanowi coraz mniejsze zagrożenie, ale wciąż istnieje. 

Problemem przestaje być także sama żywotność wyświetlaczy z organicznymi diodami LED. Aktualnie firma LG Display (będąca najważniejszym producentem paneli OLED TV) szacuje, że jej wyświetlacze wytrzymają nie mniej niż 100 tysięcy godzin, co oznacza jakieś 30 lat oglądania telewizji przez 10 godzin każdego dnia, czyli... dużo.

OLED czy QLED? Czym się różnią te technologie? A co to jest AMOLED?

Biorąc pod uwagę same nazwy (a przede wszystkim pisownię), OLED i QLED mogą wydawać się podobnymi technologiami. Jest jednak zupełnie inaczej. Wyświetlacze QLED wykorzystują standardowe, nieorganiczne diody LED – są panelami LCD, tyle tylko że wzbogaconymi o warstwę kropek kwantowych. Dzięki takiemu rozwiązaniu są w stanie zaoferować nasycone kolory. Do tego cechuje je wysoka jasność i długa żywotność. Stanowią więc alternatywę dla OLED-ów w sektorze premium, ale nie są z nimi blisko spokrewnione technologicznie. 

Inaczej niż w przypadku QLED wygląda sprawa z technologiami AMOLED czy PMOLED, które są typami wyświetlaczy OLED. Różnią się przede wszystkim rodzajem wykorzystanych materiałów i konstrukcją. Najpopularniejszą odmianą stosowaną w smartfonach i gadżetach typu wearables jest AMOLED (czyli Active-Matrix OLED), cechujący się wyższą jakością obrazu, niższym zużyciem energii i dłuższą żywotnością. 

Najpopularniejsze rodzaje wyświetlaczy OLED to: 

  • OLED (RGB OLED)
  • WOLED / RGBW OLED (White OLED)
  • AMOLED (Active-Matrix OLED)
  • PMOLED (Passive-Matrix OLED)
  • PLED (Polymer LED)
  • TEOLED (Top-Emitting OLED)
  • TOLED (Transparent OLED)
  • FOLED (Foldable OLED)

Dodajmy na koniec, że Samsung pracuje nad panelem nowego typu: QD-OLED, który łączyć ma wyświetlacz OLED z warstwą kropek kwantowych znaną z QLED. 

Źródło: LG, Samsung, FlatpanelsHD, informacja własna. Foto/ilustracje: LG

Czytaj dalej o technologii OLED: 

Komentarze

15
Zaloguj się, aby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    Kenjiro
    "Wyświetlacze QLED wykorzystują standardowe, nieorganiczne diody LED" - daleko idące uproszczenie.
    QLED to po prostu panel LCD, który ma podświetlenie w postaci diody LED i maskę kropek kwantowych. I owe diody LED nie mają akurat większego znaczenia dla klienta, bo równie dobrze by mogły być żarówki czy świetlówki, bo to tylko podświetlenie (dla producenta ma znaczenie, bo tańsze są warstwy LED i można się pochwalić strefami wygaszania itp.).
  • avatar
    DanyGee
    O ile w LGv30 nie zauważyłem wypaleń, a śmigam na jasności 90%, tak na TV (OLED55B7V) wypalić można statyczny obraz dosłownie w ciągu kilku minut na jasności 90% i powyżej. Pomaga tylko albo prewencyjne używanie wygaszaczy albo korzystanie na bezpiecznej (acz dostatecznej) jasności na poziomie ok 12%.
    Raz już matrycę wymieniałem, bo wypaliła mi się tapeta z PC :)
    Aktualnie znów lekko wypaliłem 2 małe elementy pulpitu (o kolorze czerwonym), gdy grając w COD:WARZONE (na 90% jasności) wyszedłem do pulpitu na kilka minut, coś grzebałem w plikach i zapomniałem zmniejszyć jasność.
    Także ten model jest strasznie delikatny jeśli chodzi o matrycę. Nie wiem jak nowsze.
  • avatar
    Konto usunięte
    Najważniejsze co warto wiedzieć przed wyborem "oleda" to jak działa serwis gwarancyjny i pogwarancyjny danego producenta. Największą i najważniejszą wadą (która wymieniona jest w minusach jako ostatnia) jest krótka żywotność paneli i problemy z wypalaniem. Posiadam model LG B6J, zakupiony w 2017r. Ktoś napisze stary model - nie ma to żadnego znaczenia. Panel wytrzymał 22 miesiące (wypalenia). TV użytkowany zupełnie standardowo. W lipcu zeszłego roku wymieniony na gwarancji na nowy (panel). Ten z kolei wytrzymał niecałe 9 miesięcy. W kwietniu tego roku (jako że na nowy panel znów jest gwarancja LG 24 miesiące) wymieniony na kolejny. Ciekaw jestem ile ten wytrzyma. Na razie jestem zadowolony z serwisu LG bo wymieniają panele bez gadania - po prostu wiedzą, że to wada technologiczna. Nie wiem jak u innych producentów z serwisem nawet biorąc pod uwagę to, że większość tych paneli i tak produkuje LG. Dlatego radzę szczególną uwagę zwrócić na to co napisałem na początku.
  • avatar
    Artur_1_
    Proponuję prostszą definicję: OLED to taki LED, co obrasta grzybkiem i powidokami ;-)
    -2
  • avatar
    Dragonik
    Miałem flexa 2 przez 3 lata i matryca była ok teraz mam V30 i też jest ok
  • avatar
    rTech
    Kupiłem LG C9 i jestem zachwycony. Za to kupiłem we wrześniu Note10+ i już się wypalił... żenujące.
  • avatar
    Konto usunięte
    Wojtku, przegapiłeś też jedną przemilczaną ogromną wadę oledów. otóż one poniżej pewnej jasności mają ostre odcięcie. o tym nigdzie się nie pisze, pomimo że powstały prototypy sterowników do kontroli OLED, które dosyć dobrze kompensują ten efekt. jest to świetnie widoczne w najciemniejszych miejscach dla materiałów HDR. tak tak, HDR to nie tylko oślepianie widza 300 nitów + , lecz także więcej bitów na barwę.
  • avatar
    MaciejKubiak
    najs