Wolfenstein 3D - ojciec chrzestny FPS-ów

Dokładnie 30 lat temu – 5 maja 1992 roku – na rynku zadebiutowała gra Wolfenstein 3D. Stworzona przez studio id Software produkcja na dobre zapisała się na kartach historii, dając początek całej fali trójwymiarowych strzelanek pierwszoosoowych. 

Gra Wolfenstein 3D wyznaczyła kierunek rozwoju całego gatunku. Zaprojektował ją John Romero, który podążał wytyczoną przez siebie trasą, przekraczając kolejne granice w następnych produkcjach. Doom z 1993 roku wprowadził możliwość ruchu postaci w górę i w dół oraz tryb deathmatchów, Heretic z 1994 roku pozwolił na używanie zbieranych podczas rozgrywki przedmiotów, a Quake z 1996 roku dodał „konsolę” i wiele istotnych nowinek multiplayerowych. I tak to się wszystko zaczęło… 

• Tom Clancy’s Rainbow Six (1998) – dał początek gatunkowi taktycznych strzelanek
• Half-Life (1998) – pokazał, że strzelanka może stać też dobrą fabułą
• Medal of Honor (1999) – zapoczątkował trend symulacyjnych strzelanek z akcją w czasach II wojny światowej
• Quake III Arena i Unreal Tournament (1999) – spopularyzowały dynamiczną rozgrywkę wieloosobową
• Counter-Strike (1999) – spopularyzował taktyczną rozgrywkę drużynową
• Deus Ex (2000) – połączył strzelankową rozgrywkę z erpegowymi systemami
• Resident Evil Survivor (2000) – stanowił próbę połączenia survival horroru z rasową strzelanką
• Serious Sam (2001) – położył nacisk na zwariowaną walkę z falami wrogów na dużych, otwartych arenach
• Metroid Prime (2002) – połączył strzelankę z elementami przygodowymi i logicznymi
• Battlefield 1942 (2002) – wprowadził w strzelankach bitwy na dużą skalę, z udziałem samolotów, okrętów i pojazdów
• PlanetSide (2003) – umożliwił rozgrywkę sieciową dla setek graczy równocześnie
• F.E.A.R. (2005) – skutecznie połączył strzelankę z horrorem
• BioShock (2007) – udowodnił, że możliwe jest stworzenie „artystycznej” strzelanki

Po drodze były też oczywiście gry studia Crytek (Far Cry i Crysis), które wniosły strzelanki na wyższy poziom pod względem grafiki. Pojawiały się także kolejne odsłony serii Call of Duty, skutecznie popularyzujące gatunek. W ostatniej dekadzie natomiast największy wpływ na rozwój miały gry pokroju Overwatch, Destiny, PUBG i Fortnite, a więc strzelanki oparte na różnorakich bohaterach i reprezentujące format battle royale. 

Wróćmy jednak do tematu. Wolfenstein 3D był trzecią odsłoną z serii (po Castle Wolfenstein i Beyond Castle Wolfenstein). Pozwalał przejąć kontrolę nad amerykańskim żołnierzem polskiego pochodzenia – B.J. Blazkowiczem. Zarówno fabuła, jak i rozgrywka polegała na walce z falami nazistów i próbie ucieczki z hitlerowskiej twierdzy. 

Na grę składa się łącznie 60 poziomów, 4 rodzaje broni oraz 5 typów przeciwników (plus bossowie). Początkowo Wolfenstein 3D wyszedł tylko na MS-DOS, ale z czasem trafił też na inne platformy: Macintosh, Acorn Achimedes, 3DO, Atari Jaguar, GameBoy Advance, Nintendo SNES, Apple IIGS, PlayStation 3, Xbox 360 i iPhone. W 2012 roku – z okazji 20-lecia – Bethesda udostępniła również darmową wersję gry w przeglądarce

Sama seria doczekała się jeszcze wielu kolejnych odsłon. Najważniejsze z nich to Return to Castle Wolfenstein (2001), Wolfenstein: Enemy Territory (2003), Wolfenstein (2009), Wolfenstein: The New Order (2014), Wolfenstein: The Old Blood (2015) i Wolfenstein II: The New Colossus (2017). Aktualnie cykl zamyka Wolfenstein: Cyberpilot z 2019 roku – stworzony z myślą o goglach VR. 

Źródło: id Software, Bethesda, Wikipedia, informacja własna