Tajna broń Intela? Sprawdziłem, czy warto włączyć Intel Binary Optimization Tool

Lepsza wydajność procesorów nie zależy wyłącznie od dopracowanej architektury czy szybszej pamięci RAM. Intel zwraca uwagę, że równie ważną rolę może odegrać optymalizacja samych aplikacji. Postanowiłem więc sprawdzić, ile można zyskać dzięki technologiom Intel Application Optimization (APO) oraz Intel Binary Optimization Tool (IBOT).

Niedawno miałem okazję przetestować procesory Intel Core Ultra 5 250K Plus i Intel Core Ultra 7 270K Plus, więc to idealny moment, by przyjrzeć się nowym funkcjom. Zanim jednak przejdę do testów, krótko wyjaśnię, jak działają obie technologie.

Intel Application Optimization (APO) to technologia, która pozwala lepiej wykorzystać zasobów procesora przez konkretne gry. Zamiast polegać na pełnej dostępnej mocy obliczeniowej jednostki, funkcja analizuje sposób działania wybranych programów i optymalizuje ich obsługę na poziomie systemowym.

W praktyce oznacza to np. lepsze zarządzanie wątkami czy przypisywanie ich do odpowiednich rdzeni (P-Core / E-Core), tak aby zwiększyć wydajność bez konieczności ingerencji w kod aplikacji.

Rozwiązanie działa w oparciu o profile przygotowane przez Intela dla konkretnych tytułów. Mimo że funkcja zadebiutowała 2,5 roku temu wraz z premierą procesorów Core 14. generacji, lista wspieranych gier wciąż jest stosunkowo krótka i obejmuje głównie starsze tytuły. Co więcej, może się ona różnić w zależności od konfiguracji komputera. Przykładowo, na komputerze z procesorem Intel Core Ultra 7 270K lista gier obejmowała 32 tytuły (z czego 15 w trybie podstawowym), ale po zamontowaniu modelu Intel Core Ultra 5 250K spora część nie była uwzględniona - dostępne było tylko 11 gier (z czego 6 w trybie zaawansowanym).

Tryb zaawansowany pozwala rozszerzyć listę wspieranych aplikacji, jednak Intel ostrzega, że jego użycie może prowadzić do nieoczekiwanych efektów, a nawet spadków wydajności.

Intel APO działa na procesorach Core 12., 13. i 14. generacji, a także Core 200, Core Ultra 200 i Core Ultra 300, wyposażonych w co najmniej sześć wydajnych rdzeni rdzeni P-Core. Warto jednak zaznaczyć, że lista zweryfikowanych modeli jest dużo krótsza. Aby włączyć funkcję, należy aktywować odpowiednią opcję w BIOS-ie (często jest ona uwzględniona w Intel Platform Innovation Framework, Intel IPF) oraz zainstalować pakiet Intel Dynamic Tuning Technology (Intel DTT).

Intel Binary Optimization Tool (IBOT) to rozwinięcie koncepcji optymalizacji, wprowadzone przy okazji odświeżonych procesorów Core Ultra 200 Plus. Narzędzie jest częścią pakietu Intel Application Optimization, ale działa jako opcjonalna funkcja (jest dostępna w trybie zaawansowanym). Jego zadaniem jest dynamiczne usprawnianie działania aplikacji na jeszcze niższym poziomie – bezpośrednio na poziomie kodu maszynowego.

IBOT analizuje działanie programu i identyfikuje fragmenty kodu, które nie wykorzystują w pełni możliwości architektury Intel x86. Następnie, bez modyfikowania plików na dysku ani dostępu do kodu źródłowego, “podmienia” w locie mniej wydajne fragmenty na zoptymalizowane odpowiedniki.

Proces optymalizacji polega najpierw na analizie działania programu (np. sprawdzaniu, gdzie działa nieefektywnie), a następnie na takim uporządkowaniu kodu, aby był wykonywany w bardziej efektywny sposób. Co ważne, technologia nie zmienia działania aplikacji ani nie pomija żadnych obliczeń – jedynie usprawnia sposób ich wykonywania.

Tak wygląda teoria, ale w praktyce sytuacja nie prezentuje się tak optymistycznie. Lista wspieranych aplikacji na start jest bardzo krótka i często obejmuje starsze tytuły – w obu testowanych procesorach była taka sama, choć w niektórych przypadkach nie przewidziano możliwości włączenia APO dla konkretnej gry (dostępny był tylko IBOT).

Warto również zaznaczyć, że obecnie funkcja IBOT jest dostępna wyłącznie na procesorach Core Ultra 300 oraz Core Ultra 200 z dopiskiem Plus (nie działa na standardowych Core Ultra 200, mimo że bazują one na tym samym jądrze krzemowym). Oznacza to, że lista wspieranych modeli jest na razie bardzo ograniczona.

Teoria wygląda całkiem obiecująco, ale jak to wygląda w praktyce? Sprawdziłem to na mojej standardowej platformie testowej z procesorami Intel Core Ultra 5 250K Plus oraz Core Ultra 7 270K Plus. Do testów wykorzystałem trzy gry z mojej procedury testowej procesorów: Cyberpunk 2077, Far Cry 6 oraz Marvel’s Spider-Man Remastered.

Cyberpunk 2077, niezależnie od tego, czy uruchomiony jest na procesorze Intel Core Ultra 5 250K Plus, czy Intel Core Ultra 7 270K Plus, praktycznie nie notuje żadnej poprawy wydajności – ani po włączeniu funkcji Intel APO, ani po dodaniu IBOT.

W Far Cry 6 włączenie funkcji Intel APO nie przynosi żadnego wzrostu wydajności. Natomiast aktywacja IBOT poprawia średni FPS w procesorze Intel Core Ultra 5 250K Plus o prawie 9% i minimalny FPS o 6%, a w Intel Core Ultra 7 270K Plus średni FPS wzrasta o około 6%, a minimalny o około 4%.

W Marvel's Spider-Man Remastered włączenie IBOT w obu procesorach przełożyło się na wzrost średniej płynności o około 3–4%, natomiast minimalny FPS poprawił się o blisko 5%.

Optymalizacja działania oprogramowania miała być dla Intel swoistą "tajną bronią”. W praktyce jednak rzeczywistość okazuje się znacznie mniej kolorowa. Przynajmniej na początku.

Problemem jest już sama forma działania całego rozwiązania. Użytkownik musi zainstalować dodatkową aplikację i ręcznie aktywować funkcje dla poszczególnych gier, co jest po prostu mało wygodne. Obawiam sie, że wielu graczy po prostu nie będzie miała świadomości doinstalowania apki. Do tego lista wspieranych tytułów pozostaje stosunkowo krótka – co prawda jest rozwijana, ale nadal brakuje na niej wielu nowych produkcji. Owszem, znajdziemy tu takie gry jak Cyberpunk 2077, Hogwarts Legacy czy Final Fantasy XIV: Dawntrail, jednak trudno oczekiwać, by gracze masowo wracali do starszych tytułów pokroju Borderlands 3, Hitman 3 czy Shadow of the Tomb Raider tylko po to, by skorzystać z tej technologii.

Z przeprowadzonych testów wynika, że Intel Application Optimization w praktyce nie przynosi zauważalnych korzyści wydajnościowych. W przypadku Intel Binary Optimization Tool sytuacja jest bardziej złożona – wszystko zależy od konkretnego tytułu. W części gier, jak Cyberpunk 2077, nie odczujemy żadnej poprawy, ale są też produkcje jak Marvel's Spider-Man Remastered czy Far Cry 6, w których można zyskać kilka dodatkowych procent wydajności. W praktyce może to oznaczać nawet kilkanaście klatek na sekundę więcej, co jest przyrostem porównywalnym z różnicami między generacjami procesorów. 

Kibicuję i mam nadzieję, że lista obsługiwanych gier zostanie rozszerzona o kolejne, nowsze tytuły. Być może w przyszłości uda się również uprościć proces aktywacji IBOT tak, aby był on niemal całkowicie bezobsługowy dla graczy.

Procesory do przeprowadzenia testu zostały użyczone przez firmę Intel. Firma użyczająca nie miała wpływu na treść ani wglądu w niego przed publikacją. Jest to niezależna recenzja dziennikarska.