Premierowa recenzja Radeona RX 6500 XT - chcieliście tanich kart, no to macie…

Karty z układem AMD Radeon RX 6500 XT zostały zaprojektowane tak, aby nie były atrakcyjne dla górników (kryptowalut), a jednocześnie nadal nadawały się do budżetowych PC dla graczyRX 6500 XT wyposażono w 4 GB pamięci GDDR6 na szynie 64-bit, przez co w nowych grach sprawdzi się w rozdzielczości nie większej niż Full HD ze średnimi lub niskimi ustawieniami teksturSugerowana cena wynosi 199 USD, co pozycjonuje ją pomiędzy GTX 1650 Super i GTX 1660, jednak w obecnych realiach jej cena konkuruje z GTX 1650 (podstawowym)Kartę pozbawiono sprzętowego enkodera video, zatem nie sprawdzi się zbyt dobrze w rękach streamera (dekodowanie sprzętowe częściowo jest obecne)Radeon RX 6500 XT "obsługuje" śledzenie promieni

Jako że zbliżamy się do dużych premier kart najnowszej generacji, to obu głównych graczy postanowiło w końcu odsłonić swoje najsłabsze karty. Pierwsze do sklepów trafiły układy od AMD – Radeon RX 6500 XT, wyposażone w 4 GB własnej pamięci RAM i korzystające z dobrodziejstw architektury RDNA 2 (niestety nie wszystkich…). Model, który wybraliśmy do testów, to jedna z najmocniejszych odmian z dużym 2,7-slotowym chłodzeniem z dwoma wentylatorami - ASUS Tuf Gaming OC Edition.

Zaczniemy od opisu samej karty ASUSa, ponieważ to dzięki układowi chłodzenia, w jaki ASUS ją zaopatrzył, karta sprawia wrażenie przynajmniej 2x szybszej. Nawet wcześniej testowany Radeon RX 6600 ze znacznie większym GPU nie mógł pochwalić się aż tak dużym radiatorem. Ba! ASUS Radeon RX 6600 XT Strix, którego użyliśmy do aktualizacji wyników, posiada w zasadzie minimalnie mniejsze chłodzenie niż dziś omawiany RX 6500 XT. A przypominamy, że jest to karta, której limit mocy domyślnie wynosi 90 W.

Chłodzenie to znany i sprawdzony już układ z czterema ciepłowodami oraz dwoma niespełna 10-centymetrowymi wentylatorami. Czy to overkill dla tego GPU? Tak. Ale nie oznacza to, że takie podejście jest pozbawione sensu. W naszych testach karta bardzo sporadycznie osiągała ponad 55°C w trybie automatycznym, zwykle trzymając się w okolicy 48-50°C.Warto zaznaczyć, że karta pozostawiona w trybie automatycznym niepotrzebnie wysoko rozkręca wentylatory (nawet do 80%), co jest już nieco słyszalne. Ręczne wymuszenie bezgłośnych 30% prędkości obrotowej (w dobrze wentylowanej obudowe) nawet w ciepłe dni powinno zapewnić tej karcie komfortowe temperatury pracy. Naturalnie, gdy nie gramy wentylatory całkowicie się zatrzymują i dopiero po przekroczeniu 57°C ponownie się aktywują.  

Karta posiada również pełen backplate, co kiedyś było domeną tylko najdroższych i najszybszych modeli. Pomaga on schłodzić kości pamięci graficznej, albo przynajmniej laminat, na którym są po drugiej stronie osadzone. Chroni też kartę przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz usztywnia jej konstrukcję. Niestety przyczynia się też do wzrostu masy, a ta wynosi 870 g… Radzimy uważać w starszych płytach głównych bez wzmocnionego slotu PCI-E!

Radiator zgodnie z obecną modą jest przelotowy (backplate nie blokuje wylotu powietrza). W połowie długości karty ulokowano przełącznik trybu pracy – można wymusić obniżenie parametrów, aby zwiększyć kulturę pracy, co w przypadku tej karty zupełnie nie ma sensu – w domyślnym trybie też potrafi być bezgłośna.

Na szczycie karty znajdziemy 6-pinowe złącze zasilania PCI-E, które jest wymagane przez wszystkie karty z tym GPU. Entuzjastów RGB ucieszy obecność podświetlanego logo TUF oraz paska LED pod nim – wszystko oczywiście w formie adresowalnego RGB z płynną regulacją w standardzie ASUS Aura Sync.

Najbardziej zaskakujące w tym wszystkim jest to, ile karta posiada złączy obrazu. Tu od razu zaznaczamy – to nie jest pomysł ASUSa, aby złącza ograniczać – wynika to z konstrukcji samego GPU, które fizycznie więcej niż dwóch wyświetlaczy jednocześnie nie obsłuży. Do dyspozycji mamy zatem najlepszy zestaw, jakiego w tym układzie można było oczekiwać – HDMI 2.1 (gdybyście chcieli grać w 8K przy 60 FPS ;)) oraz DisplayPort 1.4a z DSC.

Sugerując się nazwą można wnioskować, że mamy do czynienia z następcą RX 5500 XT (choć samo AMD się od tego odcina, twierdząc, że zbieżność numeru i oznaczenia jest przypadkowa), zatem tutaj porównanie jest oczywiste. Do zestawu dobraliśmy też kolejny obecnie w hierarchii model RX 6600 oraz jeszcze starszy RX 580, którego posiadacze po tych 5 latach mogą mieć ochotę zmienić kartę na nowszą…

Dobrze widzicie i w tabelce nie ma błędów – karta posiada 64-bitową szynę pamięci i z płytą główną komunikuje się przez interfejs PCI-E 4.0 x4… To nie wróży nic dobrego dla posiadaczy monitorów z wyższą niż FHD rozdzielczością i testy, do których zaraz przejdziemy, to potwierdzają. Ale jest też kilka pozycji, które należy docenić, jak chociażby fakt, że mamy w rękach pierwszy na świecie GPU wykonany w procesie 6 nm. Mocno okrojoną ilość jednostek cieniujących karta zdecydowanie nadrabia równie rekordowo wysokim taktowaniem (w przypadku naszego ASUSa bardzo mocno zbliżamy się do 2,8 GHz w grach!), a dodatkowo AMD nie pozbawiło karty podsystemu pamięci Infinity Cache, co może nieco ratować kwestię przepustowości.

Nowy RX 6500 XT ustępuje specyfikacją w większości względów nawet poprzedniemu RX 5500 XT – nadrabia nowymi rozwiązaniami i wyższym taktowaniem, dzięki czemu ma być od niego ostatecznie szybszy

AMD nie ucięło również rdzeni odpowiedzialnych za śledzenie promieni, co akurat wynika z konstrukcji rdzenia, a nie ich dobrej woli. Do ich użyteczności jeszcze wrócimy. Na koniec należy się odnieść do kwestii zasilania oraz ceny MSRP (sugerowanej). O ile zapotrzebowanie na prąd wyraźnie spadło, tak że nawet posiadacze bardzo słabych zasilaczy 350-400 W powinni móc bez obaw z tego modelu korzystać, tak zapotrzebowanie na zawartość portfela wyraźnie wzrosła, i to nawet abstrahując już od tego, co obecnie się dzieje z cenami kart. Dodatkowe $30 względem poprzednika (w analogicznej wersji 4 GB), mając na uwadze ilość cięć, wydaje się być mało uczciwą propozycją.

Zanim przejdziemy do omówienia testów, należy zaznaczyć jeszcze jeden mały detal. AMD w poszukiwaniu oszczędności dokonało jeszcze jednego, tym razem dosyć bolesnego cięcia. Kartę pozbawiono sprzętowego encodera video, co oznacza, że nie posłużymy się nią do nagrywania lub transmitowania rozgrywki. Fakt, że karty z tego segmentu nigdy nie były utożsamiane z poważnym tworzeniem treści, jednak nieco szkoda, że tym razem AMD podjęło tę decyzję w imieniu graczy.

Pewne cięcia dosiągł również dekodera video - nowy Radeon nie posiada sprzętowego wsparcie dla odtwarzania materiałów kodowanych w AV1. Obecnie to niewielka strata, gdyż mało, która usługa tego wymaga, ale w przyszłości może się okazać bardziej problematyczne - przykładowo Netflix planuje całkowicie przejść na używanie tego właśnie standardu kodowania na swojej platformie.

Platforma testowa pozostała bez zmian względem poprzednich artykułów. W jej skład wchodzą:

• Procesor: AMD Ryzen 9 5900X (ustawienia: automatyczny PBO)
• AiO: Corsair 240 mm
• Pamieć RAM: 2 x 16 GB 3800 MHz (ustawienia: synchronicznie)
• Płyta główna: MSI X570 Godlike
• SSD PCIe 4.0: Corsair MP600
• Zasilacz: Chieftec PowerUp 750 W
• Obudowa: BeQuiet Silent Base 802

Tam, gdzie było to możliwe (wspierane przez grę), kartę przetestowaliśmy dodatkowo z aktywnym Resizable Bar (SAM). To, co jednak tej karcie podarowaliśmy, to testy w 1440p oraz 4K. RX 6500 XT prostu nie jest GPU do grania w takich rozdzielczościach. Dodatkowy, zupełnie niestandardowy test wykonaliśmy po zablokowaniu standardu PCI-E płyty głównej na wersji 3.0, aby zasymulować wydajność na starszych płytach, bez PCI-E 4.0 - na te wyniki oznaczone na zielono powinni patrzeć Ci z Was, którzy mają już komputer (sprzed 2020 roku) i szukają nowej karty z niskiego segmentu.

Testy klasyczne plasują kartę ledwie ponad to, co pokazał w zeszłym roku RX 5500 XT z 8 GB vRAM. Mocno też wyprzedza GTX 1650, który obecnie dominuje w tym segmencie cenowym. Warto zaznaczyć, że w tych testach nie odnotowaliśmy znaczącego spadku wydajności po obniżeniu standardu PCI-E. Natomiast znaczną przewagę nad RX 5500 XT, bowiem blisko 500 pkt., nowy RX 6500 XT uzyskuje w teście Port Royal, gdzie używany jest Ray Tracing. Choć może mieć to związek z tym, że RX 5500 XT testu nie pozwala nawet uruchomić ze względu na brak jednostek z tą techniką związanych…

A tak już całkiem na poważnie, to testy powtarzaliśmy kilka razy i dopiero konsultacja z producentem potwierdziła nasze obawy – ta karta faktycznie wypada rząd wielkości gorzej od nawet najwolniejszych modeli pierwszej generacji kart Nvidii, czyli RTX 2060 (które w sumie nadal są 2x droższe od testowanego RX 6500 XT...).

Radeon RX 6500 XT posiada rdzenie RT tylko dlatego, że nie dało się ich łatwo wyciąć. Nie nastawiajcie się na używanie funkcji śledzenia promieni, chyba że odpowiada Wam podziwianie pokazu slajdów

Wyniki te potwierdziliśmy w kilku grach, co możecie podziwiać poniżej. W sumie można potraktować taki stan rzeczy jako wersję demonstracyjną śledzenia promieni – „Włącz i zobacz, czy ci się podoba, i jeżeli tak, to zbieraj na 3x droższą kartę”. Oddać AMD należy, że nigdzie nie reklamuje tej karty jako „gotowej na Ray Tracing”, więc to raczej faktycznie pokłosie polityki AMD pt: „Niczego sztucznie nie blokujemy”.

Dodajmy tutaj, że w przypadku Far Cry 6 aktywowanie FSR na poziomie „zbalansowany” (co dla rozdzielczości FHD oznacza już bardzo wyraźne rozmycie obrazu), pozwoliło przywrócić płynność nawet ponad 30 FPS z aktywnym śledzeniem promieni. W przypadku Tomb Raider również wybranie „średniego RT” (w przypadku tej gry praktycznie niedostrzegalnego) dało grywalne 45 FPS. Tylko, że w obu przypadkach jest to sztuka dla sztuki i lepiej w te gry gra się wybierając inne ustawienia zamiast RT. Dlatego też wniosek podtrzymujemy – RX 6500 XT nie pozwala na rozsądną grę z Ray Tracingiem i w tym miejscu temat sledzenia promieni kończymy.

Aby zachować zgodność z naszą bazą wyników musieliśmy wykonać testy w najwyższych ustawieniach, ale tym razem również oszczędziliśmy karcie występu w wyższej niż FHD rozdzielczości. Mamy jednak na uwadze, że nie jest to karta dedykowana do grania nawet w FHD w takich ustawieniach, dlatego jeszcze niżej czeka na Was pewna nowość w naszej procedurze :) W pierwszym z testów, dodatkowo (kontrolnie) sprawdziliśmy RX 6600 XT po wymuszeniu PCI-E w standardzie 3.0, aby mieć pewność, że spadki wydajności w RX 6500 XT w takim przypadku wynikają tylko z jego przepustowości. Różnica wyszła, ale minimalna, zgodnie z oczekiwaniem dla karty z 8 liniami PCI-E z tego segmentu.

W nowszych tytułach, które zdecydowanie używają dużo vRAM, karta dławi się w najwyższych ustawieniach – nawet w 1080p. Do tego stopnia, że nie tylko przegrywa ze starszym RX 5500 XT z 8 GB vRAM, ale wręcz zrównuje się z podobnie zgnębionym GTX 1650. Starsze gry jak port 5-letniego Horizon Zero Dawn nie są aż tak wymagające wobec bufora karty i tu widać, że faktycznie jest szybsza od swojego "poprzednika".

Jeżeli posiadasz starszą płytę główną z PCI-E 3.0, to raczej nie kieruj się w stronę nowego Radeona RX 6500 XT…

Wisienką na tym torcie są wyniki po zablokowaniu PCI-E na standardzie 3.0. Tutaj widać, że karta już całkowicie została zdławiona i w niektórych tytułach wypada poniżej wyników jakie osiągnął GTX 1050 Ti! Oczywiście to wszystko testy w absurdalnych dla tego segmentu najwyższych ustawieniach, co nas do końca nie usatysfakcjonowało, zatem procedurę postanowiliśmy (na stałe dla tego segmentu) rozszerzyć.

Z szafy odgrzebaliśmy już emerytowanego GTX 970, nieco młodszego GTX 1070 oraz nadal dostępnego w sprzedaży za niebotyczne ceny w okolicy 1500 zł GTX 1050 Ti (jego wyniki znajdziecie też powyżej). Tu dla kontekstu zostawiliśmy RX 6600 XT jako przedstawiciela obecnego średniego segmentu. Testy wykonaliśmy nie tylko po zejściu do ustawień średnich, ale również w kilku dodatkowych grach dla lepszego obrazu sytuacji. Wyniki z SAM lub bez - w zależności od tego, który wynik wychodził lepszy. 

Okazuje się, że dla posiadaczy leciwego GTX 970 nowy Radeon będzie nawet całkiem odczuwalnym krokiem naprzód... ale tylko jeżeli posiadają płytę główną z PCI-E 4.0, czyli tylko dla tych, którzy na tym bezrybiu kupili do nowego PC tak starą używaną kartę lub w ostatnim roku wymienili wszystko poza kartą. Dla osób, które teraz rozważają zakup 1050 Ti lub nawet GTX 1650 z GDDR6, zdecydowanie też radzimy dopłacić do nowego Radeona. Ostatnie porównanie do kosztującego obecnie około 2000 zł na serwisach aukcyjnych GTX 1070 nie jest jednoznaczne.

Jeżeli AMD zdoła dotrzymać obietnicy i karty RX 6500 XT faktycznie będą wysoce dostępne, to mają szansę zawojować obecnie najbardziej cierpiący rynek budżetowych konstrukcji

Z jednej strony GTX tutaj oferuje wyższą wydajność (i pozwoli też bez stresu odpalić wyższe ustawienia, gdzie RX 6500 XT dostaje już czkawki), ale robi to kosztem dużo wyższego poboru energii (a co za tym idzie wydzielanego ciepła) oraz wydzielanego hałasu. Pamiętajmy też, że kupując takiego GTX nie wiemy, czy pożyje u nas jeszcze kolejne 2-3 lata, czy może padnie po 6 miesiącach, a gwarancji już dawno nie ma. Jest też od RX 6500 XT droższy, ale o tym w podsumowaniu.

AMD reklamuje swoją nową kartę jako najwyżej taktowany model i faktycznie do 3 GHz brakuje tutaj bardzo niewiele. Obecne sterowniki nie pozwoliły tej bariery przekroczyć - suwaczek zatrzymuje się na 2975 MHz... Najwięcej jednak zyskujemy (zwłaszcza w minimalnym FPS) podkręcając pamięci - te względnie stabilnie udało się ustawić na 2400 MHz (choć w Cyberpunk 2077 już pojawiały sie artefakty i trzeba było zejść do 2350 MHz). Przyrost wydajności (z wyjątkiem CS:GO) jest bliski temu o ile procentowo podnieśliśmy taktowania, zatem wszystko się zgadza. 

Na koniec tradycyjnie zmierzyliśmy jeszcze, ile nasza platforma zużyje we współpracy z testowanym Radeonem RX 6500 XT ASUS Tuf Gaming OC. Wyniki są adekwatne do zastosowanego tu 6-nanometrowego procesu technologicznego oraz poczynionych cięć w konstrukcji karty. Co ciekawe, GTX 1650 nadal pozostaje w tej kwestii poza zasięgiem.

Zanim przejdziemy do podsumowania, jeszcze warto wspomnieć o funkcjach, jakie oferują najnowsze karty od AMD:

• AMD Radeon Anti-Lag – redukcja input lag na poziomie sprzętowym – działa z każdym monitorem i obniża opóźnienia o nawet 66% (choć są też gry, w których dużego zysku nie ma);
• AMD Smart Access Memory – wspomniane już wcześniej, pozwala na bezpośrednią komunikację CPU z pamięciami na karcie;
• Radeon Super Resolution – to natywna implementacja FSR na poziomie sterownika, a co za tym idzie powinna działać z każdą grą, bez konieczności implementacji jej przez twórców. Dzięki tej funkcji możemy (niewielkim kosztem ostrości obrazu) znacznie podnieść wydajność;
• Pełne wsparcie dla FreeSync Premium Pro, w tym obsługa LFC, czyli kompensacji niskiego framerate.

Nie będziemy Was dłużej trzymać w napięciu. Karty z tym GPU na pokładzie mają kosztować w sklepach od 1500 zł do ponad 1700 zł za najdroższe i najbardziej wypasione modele, jak testowany dziś ASUS RX 6500 XT Tuf Gaming. Oczywiście ceny nie ma co odnosić do tego, ile zasugerował producent (czyli $199, co dałoby poniżej 1000 zł w naszych realiach), gdyż czasy są, jakie są… Jeżeli obecna cena zdołałaby się utrzymać lub nawet z czasem nieco opaść, to karta wypada bardzo atrakcyjnie w kontekście osób, które teraz chcą składać budżetowy PC do grania (ale nie streamowania...) albo nawet kupili w zeszłym roku PC bez karty licząc, że do teraz kryzys ustąpi.

Na poprawę sytuacji w najbliższym czasie nie ma co liczyć, a RX 6500 XT faktycznie ma potencjał utrzymać wysoką dostępność i (względnie) atrakcyjną cenę, ponieważ okazuje się być bardzo nieciekawym kąskiem dla górników (praktycznie nie da się na nim kopać Etherium). Zabieg ten jest najwyraźniej celowy ze strony AMD, ponieważ karta nadal pozwala zagrać w każdy, nawet najnowszy tytuł, przynajmniej na ustawieniach średnich, a czasem z domieszką wysokich (z wyjątkiem ustawień tekstur), a to już bardzo wiele w oczach spragnionych kart graczy.

Patrząc przez pryzmat cen, w obecnej chwili jedynym przeciwnikiem dla RX 6500 XT będą odświeżone GTX 1650 z GDDR6. Modele Super zwykle kosztują już blisko (albo i ponad) 2000 zł i dopiero one oferują zbliżoną, choć nadal nie wyższą wydajność. Można zatem śmiało powiedzieć, że nowe karty AMD są w swoim segmencie bardzo opłacalne, choć oczywiście naturalnym może być otwieranie się noża w kieszeni na widok ponad 1500 zł za kartę z najniższego segmentu… do tego chyba czas się już przyzwyczaić. Albo kupić konsolę.  

W kategorii kart budżetowych, GPU AMD RX 6500 XT otrzymuje od nas solidne 4/5 plus znaczek opłacalności, który odnosi się tylko do obecnej sytuacji (zwyczajnie w tej cenie teraz nie dostanie się nowej, szybszej karty do grania, zwłaszcza w tytuły e-sportowe). Mimo iż rozumiemy powód wykonanych cięć i szanujemy AMD za próbę stworzenia karty choć trochę odpornej na problemy z dostępnością (a tych i tak teraz nie unikniemy ze względu na nowy chiński rok...), to nadal trudno nam przejść obojętnie obok niektórych z braków i ograniczeń, aby przyznać karcie wyższą ocenę.

Radeon RX 6500 XT bez problemu pokonuje podstawowego GTX 1650 z GDDR5, a odświeżony GTX 1650 z GDDR6 również mu wyraźnie ustępuje – przynajmniej tak długo, aż nie przesadzimy z ustawieniami graficznymi lub nie włożymy kart do płyty z PCI-E 3.0...

Jeżeli chodzi o sam model testowanej dziś karty, tj. ASUS RX 6500 XT Tuf Gaming, to oceniamy go bardzo wysoko, choć można by się zastanowić, czy ten segment potrzebuje aż tak rozbudowanych konstrukcji chłodzenia. Dosyć trudno uzasadnić dopłacanie do niego względem skromniejszych konstrukcji. Złotym środkiem może się okazać 100 zł tańszy ASUS Dual, chyba że zależy nam na RGB oraz ciszy – wtedy TUF Gaming wpasuje się idealnie.