Internet

Czy właściciel portalu lub wydawca powinien w pełni odpowiadać za treść komentarzy?

z dnia
Karol Żebruń | Redaktor serwisu benchmark.pl
43 komentarze Dyskutuj z nami

Sąd Najwyższy uznał, że istnieją przesłanki, by uznać zarzuty Romana Giertycha przeciw portalowi Fakt.pl za uzasadnione.

Sąd Najwyższy Warszawa

Decyzja Sądu Najwyższego dotycząca kasacji negatywnej decyzji Sądu Apelacyjnego w sprawie odpowiedzialności właścicieli portali internetowych, a w zasadzie dystrybutorów wszelkiego rodzaju mediów internetowych, za treści publikowane w tych mediach, została ogłoszona w piątek. W momencie, gdy wszyscy emocjonowali się trwającymi jeszcze targami CES 2014. W świetle tej decyzji, Sąd Apelacyjny ponownie będzie musiał rozpatrzeć zażalenie Romana Giertycha, adwokata i byłego lidera LPR, w sprawie wypowiedzi na portalu Faktu (wydawnictwo RASP), które godzą między innymi w jego dobre imię.

Przypomnijmy pokrótce, o co chodzi. Skierowany do sądu przez Romana Giertycha pozew przeciw Faktowi został odrzucony. I to dwukrotnie. Argumentem była wykładnia prawa UE, która mówi, że serwisy nie ponoszą odpowiedzialności za obraźliwe treści, jeśli o ich istnieniu nie wiedział, albo zadbał o szybkie ich usunięcie (tym zadaniem zajmują się moderatorzy).

Roman Giertych nie dał za wygraną. Reprezentująca go mec. Katarzyna Leder-Salgueiro powołała się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2013 roku, który wziął stronę estońskiego przedsiębiorcy obrażanego w komentarzach na jednym z portali. Wniosek z tamtego wyroku jest jeden - treści, które pojawiają się w komentarzach, należy traktować jako treści redakcyjne, a to podlega prawu prasowemu. Mówiąc inaczej, jeśli ktoś napisze coś, co obraża inną osobę, ta może pozwać serwis, nie interesując się rzeczywistym autorem danej treści. Kierując się tymi przesłankami Sąd Najwyższy uznał, że wydawca portalu mógł o obraźliwych komentarzach wiedzieć.

Czy nasze prawo jest w stanie stawić czoło internetowym mediom? Czy jakiekolwiek przepisy dadzą sobie radę z nieprzewidywalnością zachowań ludzkich?

Decyzja Sądu Najwyższego oznacza, że pozew Romana Giertycha będzie musiał być ponownie rozpatrzony przez Sąd Apelacyjny i to ze szczególnym uwzględnieniem decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. I choć sprawa może ciągnąć się jeszcze bardzo długo, to już budzi niepokój wśród wielu ludzi. Nie tylko właścicieli skandalizujących portali, ale i tych osób, które posiłkują się komentarzami internautów do budowania prestiżu swoich witryn.

Problemem jest fakt, iż sprawa nabrała rumieńców, dopiero gdy zaczęła osobiście dotyczyć Romana Giertycha. Czyżby całe zamieszanie było jedynie wojenką o prywatne interesy? Można odnieść wrażenie, że skazanie właścicieli serwisów na tak daleko idącą odpowiedzialność to próba pójścia po linii najmniejszego oporu, kosztem tych, którzy wcale nie są odpowiedzialni. Bo choć prawo polskie nie zna pojęcia precedensu, to prawnicy bardzo chętnie posiłkują się decyzjami w innych sprawach, by dociekać interesów swoich klientów.

Spróbujmy spojrzeć na tę sprawę z dystansem - bez emocji, bez nazwisk, nazw portali. Biorąc pod uwagę to, co aktualnie robią portale internetowe, a także blogerzy, w kwestii walki z chamstwem, szkalowaniem dobrego imienia innych. Taka walka niewątpliwie jest czymś słusznym, ale życie uczy nas, że zbyt często cel uświęca środki.

Art 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną
Art. 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Niezależnie od pozwu Roman Giertych chce, by Trybunał Konstytucyjny ocenił czy jego treść nie godzi w zasady demokratycznego państwa prawnego, prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia.

W wydaniu obiektywnej opinii problemem jest często niedostateczne doinformowanie. Dotyczy to zwłaszcza czytelników, którzy często odnoszą wrażenie, że mimo szumnych deklaracji o działaniach w interesie ogółu, tak naprawdę trwa walka o interes pojedynczej jednostki. Wiele osób wątpi, że takie działania mają doprowadzić do propagowania przyzwoitości i przekonywać czytelników, że ich czyny nie są bezkarne, nawet jeśli to oni nie odpowiadają za swoje słowa. Uważają oni raczej, że rozprawy sądowe służą jedynie do realizacji własnych interesów i to nie ważne, jakim kosztem. Czy zatem negatywne nastawienie to tylko zbyt emocjonalne i subiektywne postrzeganie walki o przyzwoitość? Niestety, konia z rzędem temu, kto potrafi powiedzieć, kiedy faktycznie chodzi o dobro ogółu, a kiedy interes publiczny jest tylko przykrywką w walce o własne interesy.

Obawy budzi nie walka z obraźliwymi treściami, bo ta jest słuszna i już realizowana (im większy portal, tym wymyślniejsze procedury - więcej moderatorów, ale również specjalne skrypty, inteligentne oprogramowanie monitorujące treści). Obawy budzi to, czy decyzja, którą wyda sąd będzie rozsądna.  Nie tylko dotycząca interesu jednej osoby czy podmiotu, a w imię dobra wszystkich. Decyzja musi również uwzględniać narzędzia, jakimi już dysponujemy, a które nie zawsze są wykorzystywane. Wyrok powinien ułatwić walkę z niepożądanymi treściami nie tylko tym, kogo one dotyczą, ale również instytucjom, które muszą ponosić odpowiedzialność za ich publikację. Portale, nawet jeśli nie są ścigane prawnie, zdają sobie przecież sprawę z konsekwencji publikacji takich treści – stąd moderatorzy.

Czy wydawca treści powinien w pełni odpowiadać za publikowane treści w komentarzach?

Załóżmy, że Sąd Apelacyjny wprowadziłby w Polsce bardzo restrykcyjne prawa, które bardzo mocno uderzają we właścicieli portali internetowych, wydawców mediów elektronicznych. Pomińmy fakt, czy każdy, kto słusznie poczuje się urażony, byłby w stanie walczyć o egzekucję należnych mu praw.

Skoro portale internetowe miałyby płacić ogromne kwoty za obraźliwe uwagi użytkowników, które z komentarzy nabrały rangi dokumentów redakcyjnych, to możliwe są następujące scenariusze (nie wyczerpujemy wszystkich możliwości):

  • Całkowita likwidacja komentarzy tam gdzie jeszcze są stosowane - wcale nie musi to wiązać się ze stratami, ale efekt zależy od splotu wielu zależności, w jakich znajduje się dany portal.
  • Publikowanie komentarzy po zatwierdzeniu z opóźnieniem, co już jest spotykaną praktyką. Niestety wszelkie dyskusje nie będą prowadzone na żywo. Konieczne będzie zatrudnienie dodatkowych osób, by stale kontrolować treści przez 24 godziny. Taka osoba nie tylko musiałaby orientować się w tematyce portalu, ale również, i to bardzo dokładnie, w niuansach przepisów prawnych. Niby proste, ale nie zawsze są na to środki.
  • Konieczność identyfikowania się pod komentarzem zawsze swoimi autentycznymi danymi (nie tylko rejestrowania się pod swoimi danymi). Z jednej strony to świetny pomysł, ale czy będzie to miało sens, gdy komentujący nie będą pisali tego, co myślą, ale to co inni chcą usłyszeć.
  • Portale mogą również zastosować bardziej wymyślne mechanizmy automatycznej weryfikacji treści, ale to niestety bardzo trudne zadanie.
  • Cenzura tekstów będzie bardzo ostra i niekoniecznie z korzyścią dla całej dyskusji.
  • Ostatnia z możliwości to przeniesienie komentarzy na inne platformy, na przykład Disqus, by nie były one bezpośrednio treścią umieszczaną na portalu.

Wniosek jest taki. Z wieloma rzeczami da się walczyć z pomocą już obecnych narzędzi. Zarówno na poziomie dużych portali, jak i mniejszych serwisów czy blogów. Jeśli nowe przepisy wspomogłyby stosowanie tych narzędzi, to warto o nie zadbać. Jednak, jeśli będą one tylko metodą na obejście niekompetencji i to kosztem niesłusznego narzucenia kar lub ułatwienia złośliwych działań przeciw portalom, to lepiej by Sąd Apelacyjny ponownie odrzucił wspomniany wniosek.

Czy jest możliwa w pełni obiektywna ocena komentarzy pod kątem zjadliwych treści?

Warto także zastanowić się nad tym, czy publikowanie przez opiniotwórcze media treści, które budują fałszywe pojęcie rzeczywistości wśród internautów, nie jest równie szkodliwe, co obraźliwe komentarze. Internauta, który szuka w sieci porad, nie musi znać się na wszystkim, a są przecież dziedziny życia, gdzie nie ma miejsca na polemikę i różne opinie. Internetowe media postrzegane są, jako coś nowego, do czego prawo musi się przystosować. A przecież towarzyszą nam już od lat i są coraz bardziej powszechne.

Źródło: Inf. Własna

Komentarze

43
Zaloguj się, żeby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    no dobrze, to taki przykład. ostatnio moim konikiem jest jakość linuxowego catalysta którą uważam za skrzyżowanie porażki z pomyłką bo do grania się to nie nadaje. grafika amd na linuxie to strzał w stopę i każdy kto chce tego używać pod linuxem powinien dostac od amd gratis roczny zapas prozacu i dwuletnią antystresową terapię psychologiczną. jednym słowem odradzam na każdym kroku. obiektywnie mam rację - wystarczy poczytać inne media. ale gdyby amd bardzo chciało to by mogło mnie (lub portal) pozwać o naruszenie dobrego imienia czy inne bzdury. ktoś niemający rozeznania w temacie powie że jestem hejterem ale racji miał nie będzie bo komentuję publicznie jakość produktu i mam do tego (jeszcze) prawo. gdzie w takim razie jest granica między jawnym stwierdzeniem że coś jest do bani a jakimś paragrafem który każda papuga jak sie postara to upchnie gdzie sie jej podoba?
    11
  • avatar
    Nie
  • avatar
    NIE

    czy za wypadek pijaka za kółkiem odpowiada:

    a. pijak sprawca,
    b. właściciel drogi,
    c. producent auta,
    d. sprzedawca / wytwórca alkoholu.

    wybierz poprawną odpowiedź.
  • avatar
    Portal nie powinien odpowiadać z prostej przyczyny - jeżeli zaczną się sprawy przeciwko właścicielom i portalom to mnóstwo z nich się zwinie i ludzie będą się bali prowadzić cokolwiek gdzie można umieszczać komentarze, bo po co komu guz na głowie?

    Jak zwykle próbuje się wprowadzić prawo ogólne bez rozumu i patrzenia na poszczególne przypadki.
    Kolega gutko podał bardzo dobry przykład sytuacji, w której odpowiedzialność portalu byłaby czystym kretynizmem bo ktoś umieszczający taką opinię korzysta z wolności słowa, która chyba jeszcze jest w konstytucji.
    Portal natomiast powinien reagować i moderować wypowiedzi mające charakter typowo ofensywny, typu cyberbullying, wypowiedzi z gatunku "nienawidze wszystkich [tu wstawić grupę ludzi]" itp.

    Znowu ktoś chce regulować internet i coraz częściej będą się pojawiać pomysły typu anonimowość w internecie musi zniknąć.
  • avatar
    Sztuka mówienia NIE jest bardzo ważna. Ja wiem, ze różne mendy wolą jak stado baranów mówi tylko TAK a tych co mówią NIE nazywa się hejterami. Ja nie lubie bardzo dużo rzeczy i dobrze mi z tym, za to lubie bardzo swój styl zycia i nie cierpie wszystkiego innego co mi nie pasuje a jeśli kogoś to boli to jego sprawa przynajmniej jestem mało podatny na rózne głupoty i ideologie jestem niezależny i to tak bardzo boli różnych palantów, którzy chcą narzucić swoje porządki nazywający innych hejterami.

    Druga sprawa, że osoby publiczne powinny wiedzieć, że są poddawane publicznej ocenie a tym bardziej jeśli są to znane kanalie, które korzystają z ochrony prawa aby działać na niekorzyść ludzi czy państwa. Jeśli się z tym nie godzą to niech zrezygnują z życia publicznego i wezmą się do uczciwej roboty.

    Co to za wolność słowa i po co wogóle możliwość komentowania jeśli jedyne co można to tylko chwalić to już było i ta epoka minęła mam nadzieje bezpowrotnie!
  • avatar
    Oczywiście że tak, ale z tą jedną drobną uwagą że za obraźliwy komentarz powinien odpowiadać użytkownik który ten obraźliwy komentarz napisał. A w przypadku moderowanych komentarzy także moderator lub portal który ten komentarz opublikował.
    Nie trudno zauważyć na jakim poziomie jest dyskusja w komentarzach na niektórych poczytnych portalach informacyjnych, roi się tam od wyzwisk i steków bzdur wypisywanych przeważnie pod adresem osoby występującej w artykule bądź osoba sprawującym funkcje państwowe. Świadomość że ktoś może ponieść konsekwencje za wypisywanie oszczerstw i złorzeczeń mogła by wyeliminować takie przypadki i podnieść poziom dyskusji...
  • avatar
    Oczywiscie, ze .... NIE JEST MOZLIWE ROZSTRZYGNIECIE SPORU W WYNIKU TAK POSTAWIONEJ TEZY !

    A to za sprawa kluczowego zwrotu "w pelni".

    Zaczne od konca - od wniosku. Moim zdaniem NIE MOZNA w pelni ukarac ALBO JEDNEGO, ALBO DRUGIEGO (wydawcy ani umieszczajacego), poniewaz taki rezultat bylby po prostu stronniczy i nie w pelni obiektywny - co przeklada sie na "sprawiedliwosc" w rozumieniu spolecznym.

    Rzecz w tym, ze obaj dopuszczaja sie czynu krzywdzacego (mowimy o komentarzu krzywdzacym). Tak wiec odpowiedzialnosc powinna byc rozlozona na OBU. I taki jest moj wniosek oparty zarowno na wykluczeniu rozwiazania pierwszego, jak i rozbicia problemu na czastki pierwsze. Bicie piany, jak w temacie, MIJA SIE Z CELEM ! Para w gwizdek, a problem dalej zostaje. Prawdziwym problemem jest to, ze NIE MOZNA WYKLUCZYC odpowiedzialnosci za paszkwil temu, kto go WYMYSLIL I NAPISAL, jak tez NIE MOZNA WYKLUCZYC odpowiedzialnosci temu, co go PUSCIL DALEJ W SWIAT. Jest to swojego rodzaju powielenie krzywdzacej opinii, wobec czego autor powinien odpowiadac za napisanie, a portal za powielenie. Problemem jest tylko znalezienie wspolmiary, czyli ktory czyn "wazy" wiecej w znaczeniu prawnym. Tyle z mojej strony.
  • avatar
    Bo to powinno być tak, że komentujący powinien ponosić odpowiedzialność. Teraz z tym ciężko. Cała masa "gimbazowiczów" i "trolli" pisze różne głupoty, bo jest zbyt duża anonimowość.

    Powinno być tak, że założenia konta powinno odbywać się jak w Allegro (zakładałem w 2007). Przyszedł list do domu, trzeba yło wbić kod. najlepiej jak by się jeszcze odesłało skan dowodu osobistego a więc i jakieś ograniczenia wikowe nie były by złe. Dzieci powinny się w szkole uczyć a nie trollować w necie. A sam nic jak by się składał z imienia i nazwiska to by taki człowiek pomyślał co pisze. Jak na razie to jest "dziki zachód" w necie... aż się niedobrze robi jak się czasem przegląda te komenty. Osobiste podjazdy, wulgaryzmy, niemerytoryczne wypowiedzi i bez sensowny hejt dla semego hejtu.
    -1
  • avatar
    tu nie chodzi o "dobre imię" bo go nigdy nie miał ale o kasę, bo bez poselskiej pensyjki i diet jest ciężej żyć :]
    -1
  • avatar
    nie powinien.
    jak mozna winic osoba posrednia. zawsze jest sprawca i to on powinien odpowiadac. nie mozna winic dowodcy za kazanie zolniezowi zabicie czlowieka. to zolniez zabija on ma rozum i to on odpowiada za zlo wyrzadzone. on lamie dekalog a dowodca sobie tylko papla. nikt nie kaze papli sluchac. tak samo tu. portal wogole nie powinien sie mieszac w wypowiedzi. a kazdy wypowiadjacy ma ip i powinien wiedziec ze za grozby czy obrazanie innych moze byc skazany. jak dla mnie to proste.
    -2
  • avatar
    Zdecydowanie TAK. Portal powinien odpowiadać za treść komentarzy użytkowników.

    1. Portal czerpie korzyści (zarabia) na zwiększonym ruchu. Im więcej emocji, tym większy generowany ruch i więcej wyświetleń reklam.
    2. Obrażany użytkownik nie ma dostępu do danych. Zanim uzyska oficjalną drogą dane osobowe obrażany użytkownik potrzebuje dużo czasu, i nie zawsze jest to możliwe, np autor obraźliwych wpisów korzystał z sieci anonimizującej jak np TOR. Wtedy jest pokrzywdzony, winny nie do ustalenia, a właściciel portalu z całej sytuacji czerpał zyski.
    3. Wpisy tego typu najczęściej pojawiają się, kiedy właściciel portalu moderuje z dużym opóźnieniem. Często bywa, że opóźnienie i zakres moderacji zależy od preferencji zarządzających portalem. Można to traktować jak przyzwolenie, i za to powinien właściciel portalu ponosić odpowiedzialność.

    Chamstwo w Internecie nie bierze się z niczego. Bierze się z tego, że nikt nie ponosi konsekwencji, typowej sychologii, że winny jest kto inny, a w rzeczywistości każdy robi absolutne minimum, byle tylko nie ponosić wiekszych kosztów i maksymalizować zyski.

    Pomawiane osoby powinny miec możliwość egzekwowania kar i zadośćuczynienia od właścicieli portali. Właściciele portali, za koszty egzekucji kar mogą ścigać użytkowników, którzy łamiąc ich regulamin na te koszty ich narazili. Prosty mechanizm, który swoją prostotą zapewnia minimalizowanie chamstwa w Internecie.

    Jak na razie hejterstwo się szerzy, bo procedury prawne wręcz uniemożliwiają (swoją złożonością) ochronę i dochodzenie swoich praw zwykłym użytkownikom.

    -18
  • avatar
    No odpowiedzialność to kwestia złożona. Właściciele chodników odpowiedzialni są za dziury na ich chodnikach, które robią inni - mają obowiązek je naprawiać. Rodzic jest odpowiedzialny za dziecko, które czyni źle z różnym skutkiem. Przypadków można mnożyć, wszystkie one mają 1 cechę wspólną, że odpowiedzialność nie wynika z bezpośredniego sprawstwa osoby odpowiedzialnej, ale z dbania o to, za co się jest odpowiedzialnym.
  • avatar
    Ciekawy artykuł. Oby takich więcej.
  • avatar
    Zasada jest prosta "psy można wieszać tylko na osobach publicznych", nie jestem jakimś zwolennikiem Romka, ale on zna prawo zwłaszcza ze nie jest już osobą publiczna a prywatna choć znaną wiec może to wygrać. Wolność (słowa) wolność ale nie dla każdego.
  • avatar
    Nie rozumiem.

    Czy wiec jeśli posiadam sajt na tumblr czy facebooku i ktoś pociśnie Giertychowi to przewalone ma np. Zuckenberg?
    On wszak jest właścicielem strony i może z nią robić co zechce.
    Czy jeśli mam blog na google czy stronę na wordpresie (nie CMS) to odpowiadają te firmy?
    A może jest tak że mam swoją stronę ale piszą u mnie różni ludzie. Różni felietoniści i to może oni odpowiadają?
    Czy jeśli będę miał ochotę zamknąć konkurencję np. Rzeczpospolitą czy GW czy chociażby Fakt to wystarczy że zatrudnię na tydzień 10 dresów którzy zaleją komentami dany portal?
    Chore. Głupie. Irracjonalne.
  • avatar
    Jeszcze coś... Przypomiałem sobie że moja strona ma komentarze w disqus... Rozumiem więc że nie ja odpowiadam a właściciel Disqusa? ;>
  • avatar
    Portal i komentujący - taka powinna być opcja w tej sondzie. Oczywiście wydawca powinien mieć czas na reakcję.
  • avatar
    Ludzie to jest internet i jeśli napisze mi ktoś że mnie zabije to mam to w du...żym poważaniu jeśli mi nawrzuca to kij mu w oko. Powinno być tak, że każdy pisze co che i o czym chce - wielokrotnie pisałem won z Polskim rządem - parszywe złodziejskie trole i co i nic... Oni mają to gdzieś. Bo są nie do ruszenia. I szkoda, że się temu chemikowi tam ich wysadzić w p...owietrze nie udało. Albo jednak dobrze bo musieliby z naszych kieszeni sobie ubezpieczenia i renty wypłacać. Kłótnie, wyzwiska i debilizmy w internecie to codzienność - tylko po co? Każdy ma mózg (chyba) i wie jaki jest dobry smak czy ogólnie przyjęta norma. (nie mówie o gimbazie)
  • avatar
    Robi się Ameryka , za komentarz możesz dostać kilka lat odsiadki, a za realne pobicia rozboje łobuzy dostają kilka miesięcy w zawieszeniu. Co kraj to obyczaj.