Procesory z Europy. UE uruchamia przełomową linię produkcji chipów

Europa coraz wyraźniej zdaje sobie sprawę, że zależność od zewnętrznych dostawców kluczowych technologii jest strategicznym ryzykiem. Dotyczy to energii, surowców, ale także – a może przede wszystkim – półprzewodników, bez których nie działają dziś ani nowoczesne gospodarki, ani systemy bezpieczeństwa. W odpowiedzi na te wyzwania Unia Europejska konsekwentnie buduje własną niezależność technologiczną, również w obszarze produkcji układów scalonych.

Jednym z najważniejszych narzędzi tej strategii jest Chips Act, którego celem jest wzmocnienie europejskiego ekosystemu półprzewodników – od badań naukowych, przez projektowanie, aż po produkcję. W ramach tej inicjatywy powstają linie pilotażowe, które mają skrócić drogę "od laboratorium do fabryki” i umożliwić europejskim firmom rozwój najbardziej zaawansowanych technologii na miejscu.

Nowoczesne procesory z Europy

Największym i najbardziej zaawansowanym projektem tego typu jest uruchomiona właśnie linia pilotażowa NanoIC w Leuven w Belgii. Obiekt, prowadzony przez renomowany ośrodek badawczy IMEC, to największa inwestycja w ramach Chips Act – jej całkowita wartość wynosi 2,5 mld euro. Z tej kwoty 700 mln euro pochodzi z budżetu Unii Europejskiej, kolejne 700 mln euro zapewniły rządy krajowe i regionalne, a resztę dołożyli partnerzy przemysłowi, w tym kluczowy gracz globalnego rynku litografii – holenderska firma ASML.

NanoIC to linia testowa, na której będą powstawać układy scalone w technologiach 2 nm i mniejszych, porównywalnych z tymi rozwijanymi przez światowych liderów, takich jak TSMC czy Intel. Sercem instalacji jest najnowocześniejsza maszyna do litografii ekstremalnym ultrafioletem (EUV), dostarczona przez ASML. Choć skala technologiczna projektu dorównuje czołówce branży, jego przeznaczenie jest inne niż w przypadku klasycznych fabryk półprzewodników.

Na razie tylko testowanie chipów

NanoIC ma pełnić rolę pomostu między pracami badawczymi a przemysłem. Nie jest to linia nastawiona na masową produkcję, lecz infrastruktura umożliwiająca sprawdzanie nowych koncepcji, materiałów i procesów technologicznych w warunkach maksymalnie zbliżonych do fabrycznych. Dzięki temu możliwe jest znaczne skrócenie drogi od badań prowadzonych w laboratoriach do rozwiązań gotowych do wdrożenia w przemyśle półprzewodnikowym.

Z otwartej infrastruktury NanoIC będą mogły korzystać start-upy, małe i średnie firmy, zespoły badawcze oraz duże koncerny, testując projekty chipów jeszcze przed etapem produkcji seryjnej. Projekt realizowany przez IMEC wspierają czołowe europejskie instytuty badawcze, a rozwijane technologie mają znaczenie wykraczające poza samą mikroelektronikę – od sztucznej inteligencji i pojazdów autonomicznych, przez nowoczesną medycynę, po przyszłe sieci 6G, gdzie dostęp do najbardziej zaawansowanych układów scalonych decyduje o tempie innowacji.

Europa stawia na półprzewodniki

NanoIC jest jedną z pięciu linii pilotażowych powstających w ramach Chips Act – obok projektów FAMES, APECS, WBG i PIXEurope. Łącznie inicjatywy te oznaczają inwestycje na poziomie 3,7 mld euro ze środków unijnych i krajowych. Ich uruchomienie ma wzmocnić europejską suwerenność technologiczną, zwiększyć konkurencyjność przemysłu oraz pomóc w zatrzymaniu i przyciąganiu wysoko wykwalifikowanych specjalistów.

Symbolicznie otwarcie NanoIC zbiegło się niemal dokładnie z czwartą rocznicą ogłoszenia Europejskiego Chips Act przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen oraz z pracami nad jego kolejną odsłoną – Chips Act 2.0. To wyraźny sygnał, że Europa nie traktuje półprzewodników jako chwilowej mody, lecz jako fundament swojej przyszłej niezależności gospodarczej i technologicznej.

foto: NanoIC Project