Test Intel Core i5-13600K. Rewolucji nie ma, ale też jest... bardzo fajnie

Intel wprowadza do sprzedaży procesory Core 13. generacji - to jednostki bazujące na ulepszonej konstrukcji wprowadzonej w 12. generacji Core. Układy docelowo mają konkurować z modelami AMD Ryzen 7000.Jako pierwsze na rynku pojawiły się modele z odblokowanym mnożnikiem, które można dodatkowo podkręcić: Core i5-13600K(F), Core i7-13700K(F) oraz Core i9-13900K(F).W teście sprawdziliśmy Core i5-13600K, czyli model ze średniej półki - procesor oferuje lepsze parametry względem poprzednika, ale cechuje się też wyższymi limitami mocy. Docelowo ma on konkurować z modelem Ryzen 5 7600X.

Intel i AMD coraz mocniej konkurują na rynku procesorów. Niedawno na rynku zadebiutowały bardzo udane modele AMD Ryzen 7000. Teraz pora na odpowiedź Intela - niecały rok po premierze modeli Intel Core 12. generacji (testowaliśmy Core i9-12900K, Core i5-12600K i Core i5-12400), na rynku debiutują jednostki Core 13. generacji. Ma być dużo wydajniej. Czy pozwoli to pokonać konkurencję?

Producent początkowo wprowadził do oferty wersje z odblokowanym mnożnikiem (z opcją podkręcania). Jak już pewnie wiecie z newsa z zapowiedzią testów, do naszej redakcji trafiły dwa modele: Core i5-13600K oraz Core i9-13900K. W artykule sprawdziliśmy pierwszego z nich – Core i5-13600K to model ze średniej półki, który powinien zainteresować graczy. Jeśli jednak jesteście zainteresowani czymś lepszym, odsyłamy Was do osobnego artykułu poświęconemu flagowemu Core i9-13900K.

Modele Intel Core 12. generacji (Alder Lake) wprowadziły sporą rewolucję w budowie procesorów – doczekaliśmy się hybrydowej architektury, łączącej dwa typy rdzeni: wydajne Performance Core (P-Core) i efektywne Efficient Core (E-Core). Takie połączenie przełożyło się na lepszą wydajnośc i efektywność układów. Do tego zapewniono wsparcia dla nowych interfejsów: DDR5 RAM i PCI-Express 5.0. Przy okazji producent przygotował też nową platformę: LGA 1700.

Procesory Intel Core 13. generacji (Raptor Lake) nie są rewolucją, ale z całą pewnością można je nazwać dużym krokiem w ewolucji. Producent wprowadził tutaj kilka istotnych usprawnień, które mają przełożyć się na poprawę osiągów i efektywności energetycznej.

Jednostki bazują na całkowicie nowym jądrze, które wykonano w usprawnionym procesie litograficznym Intel 7 (Intel 7 Ultra) – producent wprowadził tutaj 3. generację tranzystorów SuperFin z usprawnionymi kanałami. W praktyce nowe procesory powinny pracować z wyższymi taktowaniami względem napięcia zasilającego rdzeń i oferować większy potencjał na podkręcanie.

Inżynierowie wprowadzili też istotne zmiany w architekturze procesorów. Nadal mamy do czynienia z hybrydowym połączeniem dwóch typów rdzeni: P-Core i E-Core, ale producent zwiększył liczbę efektywnych rdzeni (+8 rdzeni w modelach Core i9, +4 rdzenie w modelach Core i7 i +4 rdzenie w modelach Core i5).

To jednak nie wszystko. Procesory Raptor Lake dysponują też szybszą magistralą komunikacyjną oraz większą pojemnością pamięci podręcznej. W przypadku rdzeni P-Core zwiększono pojemność pamięci drugiego poziomu z 1,25 MB do 2 MB, natomiast w przypadku rdzeni E-Core pojemność na czterordzeniowy klaster została zwiększona z 2 MB do 4 MB. Dodatkowo układy oferują więcej współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu (w topowych modelach aż 36 MB).

Kolejne usprawnienia dotyczą warstwy programowej. Procesory Intel Raptor Lake korzystają z bardziej dopracowanej technologii Intel Thread Director, która odpowiada za dobieranie właściwego rdzenia do właściwego zadania we właściwym czasie (teraz korzysta ona z techniki uczenia maszynowego, wiec powinna sobie z tym radzić jeszcze lepiej). Do tego poprawiono rozpoznawanie zadań działających w tle względem usług systemowych (optymalizacja wymaga jednak najnowszej wersji systemu - Windows 11 22H2).

Co ważne, nowe procesory nadal korzystają z podstawki LGA 1700. Można je zamontować na nowych płytach głównych z serii Intel 700, ale też na starszych modelach z serii Intel 600 (wymagana jest tylko aktualizacja BIOS-u). Taka wiadomość powinna ucieszyć osoby, które posiadają komputer z procesorem 12. generacji i chciałyby zmodernizować sprzęt o nowy model. Oczywiście zachowano też kompatybilność z dwoma standardami pamięci: DDR4 i DDR5.

Intel Core i5-13600K to model ze średniej półki, który powinien zainteresować graczy i entuzjastów. Docelowo zastępuje on wcześniejszą jednostkę Core i5-12600K.

Nowy model oferuje lepszą specyfikację. Producent przewidział 14 rdzeni i 20 wątków – w praktyce mamy do czynienia z połączeniem 6 rdzeni/12 wątków P-Core oraz 8 rdzeni/8 wątków E-Core (czyli dodano tutaj 4 rdzenie/4 wątki E-Core).

Warto dodać, że zastosowane rdzenie pracują też z wyższym taktowaniem Turbo - w przypadku P-Core jest to 3,5 GHz w trybie bazowym i 5,1 GHz w trybie Turbo Boost, natomiast w przypadku E-Core jest to bazowe 2,6 GHz i 3,9 GHz w trybie Turbo Boost. 

Maksymalne limity mocy zostały ustawione na dosyć wysokim poziomie (181 W), więc w praktyce procesor przy wielordzeniowym obciążeniu osiąga maksymalne zegary – 5,1 GHz dla wszystkich rdzeni P-Core i 3,9 GHz dla wszystkich rdzeni E-Core (czyli odpowiednio +600 MHz i +300 MHz względem modelu Core i5-12600K).

Nowa architektura przekłada się na większą pojemność pamięci podręcznej. Core i5-13600K oferuje po 2 MB pamięci L2 na rdzeń P-Core (łącznie 12 MB) i 4 MB na klaster z czterema rdzeniami E-Core (łącznie 8 MB), a także 24 MB współdzielonej pamięci podręcznej L3. Ponadto ulepszono obsługę pamięci RAM – w przypadku modułów DDR4 natywnie nadal obsługiwane są moduły 3200 MT/s, ale w przypadku nowszych modułów DDR5 jest to już 5600 MT/s.

Core i5-13600K został wyposażony w zintegrowany układ graficzny Intel UHD 770 – to podstawowa jednostka, która została wyposażona w 32 bloki EU oparte o architekturę Xe LP (taktowanie w granicach 300 – 1550 MHz). Wprawdzie nie jest to demon wydajności, ale do podstawowych zastosowań powinna być wystarczająca. Układ obsługuje wyjścia DisplayPort 1.4a i HDMI 2.1, ale ich obecność zależy od konkretnej płyty głównej. Warto dodać, że na rynku pojawił się też trochę tańszy model Core i5-13600KF bez zintegrowanej grafiki.

Procesor oferuje dużo lepszą specyfikację względem poprzednika, ale cechuje się też wyższymi limitami mocy. Co prawda współczynnik TDP nadal określany jest na 125 W, ale w praktyce dotyczy on tylko bazowych zegarów. Procesor może zwiększyć maksymalny limit mocy (MTP - Maximum Turbo Power) do 181 W, co oznacza wzrost o 31 W względem poprzednika.

W zestawie nie znajdziemy żadnego chłodzenia, więc trzeba zaopatrzyć się w nie we własnym zakresie Polecamy zatem zaopatrzyć się w porządny cooler CPU lub dobry zestaw chłodzenia wodnego AiO. W trakcie testów wykorzystaliśmy chłodzenie Arctic Liquid Freezer II 420 – na domyślnych ustawieniach procesor osiągał temperatury w okolicach 75 stopni Celsjusza.

Intel Core i5-13600K został wyceniony na 329 dolarów, więc na podobnym poziomie co poprzedni model Core i5-12600K. W polskich sklepach różnica jest jednak wyraźnie wyższa – Core i5-12600K można kupić za 1600 złotych (wersja 12600KF za 1550 złotych), a Core i5-13600K za 1900 złotych (wersja 13600KF za 1750 zł). Można zatem przyjąć, że jego konkurentem jest Ryzen 5 7600X, którego można kupić trochę taniej – obecnie za około 1750 złotych.

W praktyce model Intela ma niewielką przewagę jeśli chodzi o koszt całej platformy. Procesor Core i5-13600K można zamontować na starszej płycie głównej z chipsetem Z690 za około 1000 – 1200 złotych i połączyć ze starszymi, tańszymi pamięciami DDR4 2x 8 GB 3600 MHz za około 400 zł. W przypadku platformy AMD trzeba liczyć około 1200 – 1500 zł za płytę główną B650 i około 500 zł za pamięci DDR5 2x 8 GB 5200 MHz. Sumarycznie daje to różnicę około 200 - 300 złotych.

Procesor Intel Core i5-13600K przetestowaliśmy na high-endowej platformie, która mocno odstaje od realnego scenariusza wykorzystania sprzętu (można jednak przyjąć, że nie będzie ona ograniczać możliwości jednostki).

• procesor: Intel Core i5-13600K (MTP 181 W)
• chłodzenie procesora: Arctic Liquid Freezer II 420
• płyta główna: ASUS ROG Maximus Z790 Extreme (BIOS 0502)
• pamięć RAM: Kingston Fury Beast DDR5 RGB 2x 8 GB 6000 MHz CL40
• karta graficzna: Nvidia GeForce RTX 3080 Founders Edition
• dysk SSD: Kingston KC3000 1 TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Przy standardowych testach pamięć RAM pracowała z domyślnym zegarem kontrolera wbudowanego w dany procesor (tj. 5600 MHz - w trybie Gear4). Przy podkręconych ustawieniach zwiększyliśmy też taktowanie pamięci RAM:

• AMD Ryzen 5000: DDR4-3200 CL-16-16-16-36 / OC DDR4-3600 CL16-16-16-36
• Intel Core 12000: DDR5-4800 (Gear4) CL40-40-40-80 / OC DDR5-5200 (Gear4) CL40-40-40-80
• AMD Ryzen 7000: DDR5-5200 (FCLK 1733 MHz) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (FCLK 2000 MHz) CL-40-40-40-80
• Intel Core 13000: DDR5-5600 (Gear4) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (Gear4) CL-40-40-40-80

Testy procesorów AMD Ryzen 5000 przeprowadziliśmy pod systemem Windows 10. W nowszych modelach Intel Core 12000 i 13000 oraz AMD Ryzen 7000 postawiliśmy na system Windows 11, który powinien lepiej wykorzystywać potencjał nowych układów.

Jak wypada Core i5-13600K? Na pierwszy ogień testy w programach - wybraliśmy zastosowania, które są mocno zależne od wydajności procesora.

Po prostu WOW! Intel Core i5-13600K w wielowątkowych, procesorowych testach deklasuje poprzedni model Core i5-12600K oraz konkurencyjnego Ryzena 5 7600X. Jednostka w większości testów wypada nawet ciut lepiej niż starszy, 12-rdzeniowy model Ryzen 9 5900X. Przy okazji otrzymujemy też całkiem wydajny pojedynczy wątek, który przełoży się na dobre osiągi w starszych i/lub gorzej zoptymalizowanych aplikacjach.

Core i5-13600K teoretycznie powinien zainteresować osoby składające nowoczesny komputer do gier. Jak się sprawdzi w takim zastosowaniu? Wybraliśmy kilka nowszych tytułów - testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p, gdzie istotną rolę odgrywa wydajność procesora (w wyższych rozdzielczościach różnice między procesorami powinny się zacierać).

3DMark Time Spy sprawdza głównie wydajność karty graficznej, więc ogólna punktacja wygląda dosyć podobnie. Warto jednak zwrócić uwagę na składową odpowiedzialną za wydajność procesora - Core i5-13600K wypada tutaj podobnie do Core i9-12900K (mówimy o prawie 2-krotnie lepszym wyniku CPU Score względem Ryzena 5 7600X!).

Testy w grach też pokazująbardzo dobre możliwości Core i5-13600K - ukłąd wypada lepiej od modeli 12. generacji (w tym nawet 12900K!), a w większości tytułów prezentuje on poziom konkurencyjnego Ryzena 5 7600X (większą przewagę widać jedynie w Marvel's Spider-Man Remastered, który zdecydowanie preferuje jednostki "niebieskich").

Intel Core i5-13600K oferuje dużo lepszą specyfikację, co wymagało zwiększenia maksymalnego limitu mocy (MTP) ze 150 W do 181 W. Jak to wpłynie na zapotrzebowanie na energię elektryczną? Sprawdziliśmy to na przykładzie dwóch scenariuszy - mocnego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Cyberpunk 2077).

Intel Core i5-13600K cechuje się dużo większym poborem energii elektrycznej względem konkurenta - modelu Ryzen 5 7600X. Warto jednak zaznaczyć, że jego efektywność energetyczna (wydajność w przeliczeniu na pobieraną moc) jest tutaj dużo lepsza. Producent uczynił tutaj też spory postęp względem poprzedniej generacji.

Procesor Intel Core i5-13600K wyróżnia się odblokowanym mnożnikiem, dzięki czemu można go dodatkowo podkręcić. Należy jednak pamiętać, że funkcja jest dostępna tylko na droższych płytach głównych z chipsetem Intel Z690 lub Z790.

Okazuje się, że jednostka oferuje całkiem niezły potencjał na przetaktowanie. Udostępnioną nam sztukę udało się zmusić do pracy z taktowaniem 5,6 GHz (+500 MHz) przy obciążeniu wszystkich rdzeni P-Core i 4,5 GHz (+600 MHz) przy obciążeniu wszystkich rdzeni E-Core, a do tego 5,8 GHz (+ 700 MHz) przy obciążeniu dwóch rdzeni P-Core.

Ustawienia wymagały jednak zmiany Load-Line Calibration do LVL5 oraz zwiększenia napięcia zasilającego w trybie offstet +0,100 V. Przy takich parametrach procesor osiągał około 90 stopni Celsjusza na wydajnym chłodzeniu Arctic Liquid Freezer II 420. Przy wykorzystaniu słabszych chłodzeń osiągi mogą być nieco niższe (w przeciwnym wypadku może pojawić się Thermal Throttling).

Jak podkręcenie nowej "i-piątki" wpływa na oferowaną wydajność? Sprawdziliśmy to na przykładzie kilku wymagających aplikacji, nastawionych na wydajność procesora. Wyniki porównaliśmy do innych podkręconych modeli (o ile można je normalnie podkręcić).

Podkręcenie procesora przekłada się na konkretny wzrost wydajności (w zależności od testu jakieś 9 - 11% w teście wielordzeniowym i 12% w teście jednordzeniowym). Core i5-13600K po OC bez problemu pokonuje podkręconego Ryzena 5 7600X, a nawet często przegania Ryzena 9 5900X. Mówimy o wydajności zbliżonej do standardowo taktowanego Core i9-12900K (!).

Ile można zyskać w grach? Sprawdziliśmy to w kilku nowszych grach w rozdzielczości 1080p - to scenariusz, gdzie istotną rolę odgrywa też procesor komputera (w wyższych rozdzielczościach różnica między poszczególnymi modelami będzie mniejsza).

W 3DMarku Time Spy bez większych zaskoczeń - ogólna wydajność platformy jest dosyć zbliżona, ale podkręcony Core i5-13600K zapewnia dużo lepszą punktację przy składowej procesora względem Ryzena 5 7600X (można powiedzieć, że to już poziom Core i9-12900K).

Wyższe zegary CPU i RAM w większości tytułów nie mają dużego wpływu na poprawę osiągów w grach (wyjątkiem jest tutaj Marvel’s Spider-Man Remastered, Watch Dogs Legion i Horizon Zero Dawn, gdzie odnotowaliśmy lekki wzrost płynności animacji). Podkręcony Core i5-13600K w grach wypada minimalnie lepiej względem Ryzena 5 7600X. Ponownie mówimy o lepszych osiągach niżw przypadku 12. generacji (pracującej z wolniejszymi pamięciami RAM).

Podkręcenie procesora wymaga zwiększenia napięcia zasilającego. Jak to wpływa na zapotrzebowanie komputera na energię elektryczną? Sprawdziliśmy to dla tych samych scenariuszy - mocnego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Cyberpunk 2077).

Podkręcenie procesora wymaga zwiększenia napięcia zasilającego, co niestety niekorzystnie wpływa na pobór mocy komputera. Core i5-13600K po OC oferuje też wyraźnie gorszą efektywność energetyczną - jest ona zbliżona do modelu Ryzen 5 7600X (który też nie imponuje pod tym względem).

I co, zaskoczeni? Bo my bardzo! Procesory Intel Core i5 K nigdy jakoś nie wywoływały szczególnego efektu „WOW”. W przypadku Core i5-13600K sytuacja wygląda inaczej – jednostka oferuje potężny przyrost wydajności, zachowując przy tym przystępną cenę. Ten procesor rzeczywiście może być hitem.

Core i5-13600K to następca modelu Core i5-12600K, który oferuje dużo lepszą specyfikację – producent dodał więcej rdzeni E-Core, podniósł taktowania i zwiększył pojemność pamięci podręcznych. Co ważne, zachowano też kompatybilność z płytami głównymi LGA 1700 z serii Intel 600 oraz pamięciami DDR4 i DDR5 RAM.

Efekt jest imponujący. Nowa „i-piątka” w zastosowaniach procesorowych po prostu deklasuje poprzednika - model Core i5-12600K czy konkurencyjnego Ryzena 5 7600X. Do tego dochodzi świetna wydajność pojedynczego rdzenia, więc w starszych i/lub gorzej zoptymalizowanych aplikacjach też możemy liczyć na bardzo dobre osiągi. W grach jest to poziom konkurencyjnego Ryzena, aczkolwiek w niektórych tytułach na prowadzenie wysuwa się jednostka Intela.

Dodatkowym atutem jest niezły potencjał na podkręcanie. W procesorowych zastosowaniach z Core i5-13600K udało nam się wycisnąć dodatkowe 9-11% wydajności, dzięki czemu jednostka depcze po piętach Core i9-12900K, czyli topowemu modelowi z poprzedniej generacji. Warto jednak pamiętać, że do podkręcania przyda się dobre chłodzenie. Dobre wyniki będą zaś okupione spadkiem efektywności energetycznej.

Intel zaczyna konkurować nie tylko wydajnościowo, ale także cenowo. Core i5-13600K(F) detronizuje konkurencyjnego Ryzena 5 7600X, szczególnie jeśli dodamy do tego niższą cenę zakupu całej platformy.

Core i5-13600K to świetny procesor w segmencie do 2000 złotych, jednak osoby składające komputer do gier mogą zastanowić się nad wyborem tańszego modelu Core i5-13600KF (bez zintegrowanej grafiki). Umówmy się, to segment, gdzie gracze mimo wszystko szukają oszczędności. Za wyborem modelu Intela przemawia również kompatybilność ze starszymi płytami głównymi Intel z serii 600 i tańszymi pamięciami DDR4 RAM.