AMD Ryzen 5 7600. Bez X, ale czy nadal taki dobry?

AMD wprowadza do oferty procesory Ryzen 7000 bez dopisku X - to słabsze modele, które charakteryzują się niższym współczynnikiem TDP. Głównym atutem nowych jednostek mają być bardziej konkurencyjne ceny.Do naszej redakcji trafił 6-rdzeniowy model Ryzen 5 7600, czyli najsłabszy i najtańszy przedstawiciel nowej generacji. Układ ma kosztować u nas około 1200 złotych, więc o jakieś 100 złotych mniej niż Ryzen 5 7600X (po obniżce).W naszej recenzji sprawdziliśmy wydajność jednostki w procesorowych zastosowaniach i grach. Zweryfikowaliśmy też pobór mocy i potencjał na przetaktowanie. Wyniki mogą Was zaskoczyć.

Sytuacja na rynku procesorów robi się coraz ciekawsza. Pod koniec ubiegłego roku na rynku zadebiutowały jednostki AMD Ryzen 7000 (testowaliśmy modele Ryzen 9 7950X, Ryzen 9 7900X i Ryzen 5 7600X). Układy wprowadziły małą rewolucję na rynku PC-tów, ale nie zostały zbyt ciepło przyjęte przez rynek – wszystko przez zbyt wysokie ceny procesorów i platformy na tle konkurencyjnych modeli Intel Core 13. generacji. W takiej sytuacji konieczne było obniżenie cen układów, co w pewien sposób poprawiło odbiór jednostek.

Producent nie zamierza jednak na tym poprzestawać i atakuje po raz drugi. W ofercie AMD pojawiły się modele Ryzen 7000 (bez dopisku X) - mamy otrzymać nieco słabsze jednostki o niższym poborze mocy, które będą oferowane w lepszych cenach. Na rynku debiutują trzy nowe modele: Ryzen 5 7600, Ryzen 7 7700 i Ryzen 9 7900. W niniejszej recenzji skupimy się na Ryzen 5 7600, czyli na najtańszym przedstawicielu nowej generacji.

Ryzen 5 7600 to słabszy „brat” testowanego przez nas procesora Ryzen 5 7600X. Mówimy o modelu ze średniej półki, który ma zainteresować osoby składające niedrogi i nowoczesny komputer do gier. Procesor pasuje do nowych płyt głównych z podstawką AM5 - dobrym pomysłem może być połączenie go z tańszymi modelami z chipsetem B650.

Jakie są różnice między procesorami Ryzen 5 7600 a Ryzen 5 7600X? Obydwa modele są bardzo podobne, ale jest kilka różnic.

Ryzen 5 7600 też został wyposażony w 6 rdzeni i 12 wątków na bazie architektury Zen 4, ale w tym przypadku pracują one z niższym taktowaniem – bazowa częstotliwość wynosi 3,8 GHz (o 900 MHz mniej), a w trybie Boost może ona zostać zwiększona maksymalnie do 5,1 GHz (o 200 MHz mniej). Podobnie jak w wydajniejszym modelu, producent pozostawił odblokowany mnożnik, co pozwala na podkręcanie jednostki.

Pozostała część specyfikacji nie uległa zmianie. Procesor oferuje po 1 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu na rdzeń (łącznie 6 MB) oraz 32 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu. Do tego przewidziano dwukanałowy kontroler pamięci DDR5 RAM z natywną obsługą modułów 5200 MHz. Jest też kontroler PCI-Express 5.0 wyposażony w 28 linii sygnałowych.

Procesor został wyposażony w zintegrowaną grafikę – producent zastosował podstawowy układ z 2 jednostkami obliczeniowymi CU na bazie architektury RDNA 2. Grafika wspiera interfejsy HDMI 2.1 z FRL, DisplayPort 2.0 z UHBR10 i USB typ C w trybie DisplayPort.

Nowy model pracuje z niższymi zegarami, co przekłada się też na niższy współczynnik TDP – ten zmniejszono ze 105 W do 65 W. Niższa wartość teoretycznie powinna przełożyć się na mniejszy pobór mocy, mniej generowanego ciepła i mniejsze wymagania co do chłodzenia. Jak będzie w praktyce? Przekonamy się podczas testów.

W zestawie z procesorem Ryzen 5 7600 jest dodawane chłodzenie Wraith Stealth – to podstawowa konstrukcja, która obejmuje nieduży, aluminiowy radiator z 90-milimetrowym wentylatorem. Warto jednak zauważyć, że procesor z takim chłodzeniem podczas obciążenia szybko osiąga temperatury 95° C (nowe procesory automatycznie podbijają zegary do momentu aż osiągną temperaturę 90 – 95° C), przez co jego wydajność jest o kilka procent zaniżona. Jeśli chcecie uzyskać pełną wydajność jednostki i/lub planujecie overclocking, konieczna jest wymiana coolera na lepszy model (przyda się co najmniej dobry cooler z wieżowym radiatorem).

Ryzen 5 7600 został wyceniony na 229 dolarów, co w teorii powinno się przekładać na jakieś 1200 złotych (czyli o jakieś 100 złotych mniej niż trzeba zapłacić za Ryzen 5 7600X po obniżce). Nowy Ryzen powinien zatem konkurować z modelem Intel Core i5-13400, którego można kupić za 1250 złotych. Taniej - za 1100 złotych dostępny jest model Core i5-13400F bez zintegrowanego układu graficznego.

Tak to przynajmniej wygląda w teorii, bo różnica się zaciera, gdy weźmiemy pod uwagę koszt całej platformy. Płyty główne AMD B650 są o jakieś 300 - 400 złotych droższe względem modeli Intel B660. Do tego dochodzi różnica w cenie pamięci DDR4 i DDR5 – za przyzwoity zestaw „piątek” 2x 8 GB też musimy zapłacić jakieś 100 - 150 zł więcej. AMD chwali się jednak dłuższym wsparciem platformy (co najmniej do 2025 roku), co mogą docenić osoby planujące w przyszłości wymianę procesora na model z kolejnej lub jeszcze następnej generacji.

Procesor AMD Ryzen 5 7600 przetestowaliśmy na platformie, która nie powinna ograniczać jego potencjału - to wydajny zestaw, który pozwala wykorzystać pełny potencjał sprzętu.

• procesor: AMD Ryzen 5 7600X
• chłodzenie procesora: SilentiumPC Fortis 5 ARGB
• płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero (BIOS 0805)
• pamięć RAM: Kingston Fury Beast DDR5 RGB 2x 8 GB 6000 MHz CL40
• karta graficzna: Nvidia GeForce RTX 3080 Founders Edition
• dysk SSD: ADATA XPG Gammix S70 Blade 1 TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Przy standardowych testach pamięć RAM pracowała z domyślnym zegarem kontrolera wbudowanego w dany procesor (dla tj. 5200 MHz - FCLK 1733 MHz). Przy podkręconych ustawieniach zwiększyliśmy też taktowanie pamięci RAM:

• AMD Ryzen 5000: DDR4-3200 CL-16-16-16-36 / OC DDR4-3600 CL16-16-16-36
• Intel Core 12000: DDR5-4800 (Gear4) CL40-40-40-80 / OC DDR5-5200 (Gear4) CL40-40-40-80
• Intel Core 13000: DDR5-5600 (Gear4) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (Gear4) CL40-40-40-80
• AMD Ryzen 7000: DDR5-5200 (FCLK 1733 MHz) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (FCLK 2000 MHz) CL-40-40-40-80

Testy procesorów AMD Ryzen 5000 przeprowadziliśmy pod systemem Windows 10. W nowszych modelach Intel Core 12000/13000 i AMD Ryzen 7000 postawiliśmy system Windows 11, który powinien lepiej wykorzystywać potencjał nowych układów.

Jak najsłabszy Ryzen 7000 wypada w programach? Skupiliśmy się na tych zastosowaniach, gdzie procesor ma istotny wpływ na wydajność - to głównie praca twórcza typu renderowanie filmów, konwersja i renderowanie 3D.

Ryzen 5 7600 w procesorowych zastosowaniach wypada o jakieś 5-7% słabiej względem modelu Ryzen 5 7600X. Nowy model zwykle wypada też minimalnie słabiej względem konkurencyjnego modelu Core i5-13400/13400F (wyjątkiem jest tutaj test pojedynczego rdzenia, gdzie nowy Core i5 jest trochę słabszy oraz test renderowania filmu, gdzie Core i5 uzyskuje całkiem sporą przewagę).

AMD Ryzen 5 7600 to najsłabszy model z generacji Zen 4. Taki sprzęt może potencjalnie zainteresować graczy. Jak się sprawdzi w takich zastosowaniach? Sprawdziliśmy to w syntetycznym benchmarku 3DMark i kilku grach w rozdzielczości 1080p (czyli przy scenariuszu, gdzie dużą rolę odgrywa procesor - należy zatem oczekiwać, że przy wyższych rozdzielczościach różnice będą coraz mniejsze). 

3DMark Time Spy to test, który zdecydowanie preferuje procesory Intela. Co prawda przy ogólnej punktacji komputera różnica między poszczególnymi konfiguracjami nie jest zbyt duża, ale przy składowej odpowiedzialnej za wydajność procesora jest to już bardziej widoczne - Core i5-13400/13400F jest tutaj o 1/3 wydajniejszy. Po prostu pogrom.

Sytuacja zmienia się w grach - tutaj Ryzen 5 7600 zwykle wypada trochę lepiej niż Core i5-13400, oferują kilka dodatkowych klatek na sekundę. Wyjątkiem jest jedynie benchmark procesora w grze Riftbreaker, gdzie minimalnie na prowadzenie wysuwa się jednostka Intela.

AMD Ryzen 5 7600 charakteryzuje się niższym współczynnikiem TDP względem 7600X (65 W zamiast 105 W), co teoretycznie powinno przełożyć się na mniejsze zapotrzebowanie na energię elektryczną. Jak jest w praktyce? Testy przeprowadziliśmy dla dwóch kluczowych scenariuszy: mocnego obciążenia procesora w wielowątkowym programie (Cinebench R23) i wymagającej grze (Cyberpunk 2077). 

Nowy Ryzen rzeczywiście pobiera mniej energii, ale różnica nie jest znacząca - w teście mocnego obciążenia procesora są to 22 W, natomiast w grze różnica spada do zaledwie 3 W. Konkurencyjny model Intel Core i5-13400 to zdecydowanie bardziej energooszczędna konstrukcja.

Procesor AMD Ryzen 5 7600 oczywiście oferuje odblokowany mnożnik, więc istnieje możliwość jego podkręcenia. Warto tutaj zaopatrzyć się w lepsze chłodzenie, bo standardowy cooler Wraith Stealth już przy standardowych ustawieniach jest niewystarczający. My posłużyliśmy się wieżowym chłodzeniem SilentiumPC Fortis 5 ARGB.

Udostępniona nam sztuka z 26. tygodnia 2022 roku raczej nie imponowała potencjałem na podkręcanie – ostatecznie udało nam się wycisnąć 5,3 GHz na wszystkich rdzeniach, co oznacza zwiększenie taktowania o 150 MHz dla obciążenia jednowątkowego i jakieś 350 MHz dla obciążenia wielowątkowego.

Ustawienia wymagały zwiększenia napięcia zasilającego do 1,25 V i podniesienia Load Line Calibration do LLC5. Przy takich ustawieniach procesor osiągał temperatury około 80° C na chłodzeniu SilentiumPC Fortis 5 ARGB.

Jak podkręcenie zegarów przekłada się na osiągi? Na pierwszy ogień sprawdziliśmy to na przykładzie programów - przetaktowanego Ryzena 5 7600 porównaliśmy do innych modeli po OC (jeśli oficjalnie nie można ich podkręcić, pozostaliśmy tylko przy szybszej pamięci RAM).

Podkręcenie taktowania i zastosowanie szybszych pamięci pozwala uzyskać jakieś 5-8% przyrostu wydajności. Takie przyspieszenie pozwala zbliżyć się lub nawet minimalnie przegonić konkurencyjnego Core i5-13400 (pracującego z domyślnymi ustawieniami).

Przy okazji sprawdziliśmy, jak podkręcenie procesora i zastosowanie szybszych pamięci wpływa na wydajność w grach.  Podobnie jak przy standardowych ustawieniach, testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p (gdzie nadal istotne znaczenie ma procesor). W wyższych rozdzielczościach należy spodziewać się mniejszych różnic między poszczególnymi modelami.

Podkręcenie zegarów zmniejsza różnicę między procesorami, ale Ryzen 5 7600 w teście procesora nadal wypada dużo słabiej względem modelu Core i5-13400 (mówimy o różnicy na poziomie 28%!).

Podniesienie zegarów i zastosowanie szybszych pamięci RAM pozwala uzyskać kilka dodatkowych fps-ów. W większości tytułów oznacza to jeszcze większą przewagę względem konkurencyjnego Core i5-13400 (połączonego z szybszymi pamięciami).

Jak podkręcenie i zastosowanie szybszych pamięci RAM przekłada się na pobór mocy? Testy przeprowadziliśmy dla dwóch kluczowych scenariuszy: mocnego obciążenia procesora w wielowątkowym programie (Cinebench R23) i wymagającej grze (Cyberpunk 2077).

Podkręcenie taktowań przekłada się na lekki wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną - przy naszych ustawieniach (5,3 GHz przy napięciu 1,25 V) nie jest to spory skok, ale różnica względem Intela powiększyła się już do 37 W dla testu procesorowego.

Miało być dobrze, a wyszło… jak zawsze. AMD Ryzen 5 7600 zapowiadał się na ciekawy procesor dla graczy, którzy nie potrzebują mocnego i drogiego  sprzętu. Problem w tym, że jednostka w obecnej sytuacji jest kompletnie nieopłacalna. I ze względu na obniżkę wyższego modelu, i ze względu na koszt całej platformy.

AMD Ryzen 5 7600 to właściwie „znerfiony” Ryzen 5 7600X. Układ oferuje bardzo podobną specyfikację, ale pracuje z niższymi taktowaniami, a przy tym cechuje się niższym współczynnikiem TDP. W zestawie producent dorzuca nawet chłodzenie, jednak domyślny cooler okazuje się trochę za słaby i lekko ogranicza potencjał sprzętu.

Niższe taktowania oczywiście mają przełożenie na gorsze osiągi. W procesorowych testach Ryzen 5 7600 jest o jakieś 5-7% słabszy względem wersji Ryzen 5 7600X. Szału nie ma, bo to trochę słabsze osiągi względem konkurencyjnego modelu Core i5-13400/13400F. W grach sytuacja wygląda zauważalnie lepiej, bo jednostka jest ciut słabsza względem wersji z X, ale zwykle wyprzedza konkurencyjnego Intela.

Procesor cechuje się niższym poborem mocy. Nie powinniśmy tutaj jednak oczekiwać rewelacji. Różnica względem 7600X to jakieś 20 W, ale to nadal przeszło 30 W więcej niż pobiera model konkurencji. AMD ma jednak jedną przewagę – procesor można podkręcić, wprawdzie bez szału, ale z dobrym chłodzeniem można liczyć na jakieś 5-7% przyrostu wydajności, co zwykle już pozwala dogonić zablokowanego Intela. Niestety, w takiej sytuacji musimy się też liczyć z trochę wyższym zapotrzebowaniem na energię.

Największym problemem jest oczywiście cena. Ryzen 5 7600 został wyceniony na 229 dolarów, czyli teoretycznie o 70 dolarów niżej niż Ryzen 5 7600X. Różnica w cenie powinna być spora... przynajmniej w teorii. Tyle, że ten drugi ostatnio mocno potaniał, więc różnica nie jest już tak znacząca. Realnie wersja X kosztuje u nas około 1300 złotych, podczas gdy wersja bez X powinna kosztować około 1200 złotych (czyli tylko 100 złotych mniej + ewentualna cena chłodzenia).

W podobnej cenie Intel oferuje zbliżony model Core i5-13400 (ewentualnie wersję bez zintegrowanej grafiki Core i5-13400F za 1100 złotych). Tyle, że nawet procesor Intel w tych pieniądzach nie należy do zbyt opłacalnych propozycji, a platforma oferuje gorsze możliwości i nie będzie tak długo rozwijana. Ma ona jednak jeden niepodważalny atut – jest sporo tańsza. Realnie na płycie da się przyoszczędzić dodatkowe 300 – 400 złotych, a na pamięciach jakieś 100 - 150 złotych. To sporo jak na ten segment, bo kasę można dołożyć np. do szybszej karty graficznej.

Ryzen 5 7600 ma ten atut, że w procesorowych zastosowaniach jest podobny wydajnościowo, natomiast w grach często dużo lepszy od propozycji Intela. Do tego można go podkręcić, co nieznacznie poprawi osiągi sprzętu. Za wyborem AMD przemawia też bardziej funkcjonalna platforma i dłuższe wsparcie, co pozwoli w przyszłości zmodernizować sprzęt o nowszy, wydajniejszy procesor.

AMD musiałoby popracować nad poprawą opłacalności procesora. Przydałoby się obniżyć cenę do 1000 - 1100 złotych, a przy okazji namówić producentów do wydania tańszych płyt głównych AM5.