To nawet nie jest ewolucja... Testy GeForce RTX 5080

Niespełna tydzień po premierowej recenzji GeForce RTX 5090, zatem flagowego modelu z rodziny Blackwell, przyszło mi testować kartę, która wzbudza jeszcze więcej kontrowersji. Ponownie seria 80 dostała mniejszy chip graficzny niż model flagowy, ale ten tym razem jeszcze bardziej przycięto, co oznacza, że mamy do czynienia z ewenementem w branży GPU i drugi najmocniejszy układ w hierarchii jest zaledwie połową flagowca. Oznacza to również, że przyrostów w specyfikacji względem karty, którą ma zastąpić, czyli GeForce RTX 4080 SUPER, mamy bardzo mało. Ale możliwe, że będzie to łakomy kąsek dla osób, które nadal posiadają GeForce RTX 3080 - dokładnie dziś to dla Was przeanalizuję.

Zacznijmy może właśnie od ustalenia oczekiwań - a te, w przypadku graczy, powinny być bardzo niskie, jeżeli przyjrzycie się tabelce poniżej. Nie zrozumcie mnie źle - po dwóch latach czekania na nową generację oczekiwałem znacznego wzrostu wydajności, ale od czasu ujawnienia specyfikacji, w tym w szczególności informacji o pozostaniu na procesie TSMC N4, rozpocząłem proces godzenia się ze smutną rzeczywistością. Jednocześnie jednak, aż do ostatniego przeprowadzonego testu, nie wykluczałem możliwości, iż zmiany w architekturze dadzą dużo większy zysk, niż sugeruje to sama specyfikacja…

Kartę GeForce RTX 5080 Founders Edition, którą redakcja benchmark.pl otrzymała od NVIDII na potrzeby przeprowadzenia testów, wyposażono w identycznie wyglądający chłodzenia, co w przypadku RTX 5090, zatem o samym wyglądzie mocno rozwodzić się nie będę. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że nie jest to ten sam układ chłodzenia - zmiany względem droższego modelu są dwie i to dosyć istotne. Przede wszystkim RTX 5080 nie posiada trójwymiarowej komory parowej (ani nawet zwyczajnej komory parowej) - tutaj ciepłowody wyprowadzono ze zwyczajnej miedzianej płyty kontaktowej. Druga zmiana to materiał termoprzewodzący - zrezygnowano z ciekłego metalu na rzecz klasycznej pasty termoprzewodzącej.

Oznacza to, że mimo identycznego wyglądu, karta będzie oferować zupełnie inne właściwości odprowadzania ciepła. Sprawiło to, że z jeszcze większym zainteresowaniem przeprowadziłem testy pod kątem kultury pracy oraz temperatur. Okazuje się, że mimo opisanych zmian, schłodzenie GPU, które pobiera o 200 W mniej energii, jest znacznie prostszym zadaniem. Jest bardzo cicho, a karta tylko w największym stresie przekracza 65°C na GPU i 75°C na pamięciach.

Wentylatory większość czasu obracają się z prędkością 1250 obrotów na minutę, a w tych bardziej wymagających grach, kiedy pobór energii faktycznie przekracza 300 W, potrafią się rozkręcić do 1400 RPM. Przekłada się to na odczyty głośności z metra na poziomie 32-35 dBm, zatem w moim przypadku praktycznie na poziomie głośności tła w dosyć cichym biurze.

Taki nadmiar wydajności chłodzenia (co dziwnie brzmi w kontekście dwuslotowego układu, ale w istocie tak dobre chłodzenie w tym roku zaprezentowała NVIDIA w modelach Founders Edition) pozwala kartę zaskakująco skutecznie podkręcać. Testowany przeze mnie egzemplarz udało się podkręcić o ponad 10% na GPU oraz o 1500 MHz na i tak wyjątkowo szybko taktowanych pamięciach GDDR7. Finalnie karta utrzymywała stabilnie boost na poziomie 3060 MHz (z chwilowymi skokami nawet powyżej 3160 MHz). W ramach podkręcania podniosłem też limit zasilania - ten można przesunąć w okolice 390 W, ale karta zdawała się być zupełnie niezainteresowana takim nadmiarem energii, zwykle tylko o 1-2% przekraczając fabryczny limit.

Przy tak krótkim czasie pomiędzy testami kart można poniższy artykuł traktować jako rozwinięcie od strony testów tego, co pokazałem podczas premiery RTX 5090. Przypomnę zatem tylko, że testy prowadziłem na Windows 11 Pro w wersji 24H2 na sprzęcie, tak jak poniżej.

• Procesor: AMD Ryzen 7 9800X3D
• Chłodzenie: Arctic Liquid Freezer II 420 mm RGB
• Płyta główna: ASUS ROG STRIX X670E-E GAMING WIFI
• RAM: 2x16 GB DDR5 6400 MT/s CL28 (Kingston Fury Renegade 8000 MHz)
• SSD: Lexar NM1090 1 TB + Lexar NM790 4 TB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power Pro 13 1300 W
• Obudowa: testbench Cooler Master (testy wydajności)
                   Cougar Duo Face Pro RGB (testy kultury pracy)

Karty z rodziny Blackwell wypadają zaskakująco dobrze w syntetycznych testach, co wykazał już RTX 5090, niemal o 50% wyprzedzając swego poprzednika. Ostatecznie nawet taka faworyzacja (albo może lepsze wykorzystanie potencjału nowej architektury?) nie pozwoliło RTX 5080 zbliżyć się do tego, co oferuje RTX 4090. Podkręcenie karty, jak widać, sprawia, że brakuje jej już bardzo niewiele, ale topowy układ Ada Lovelace pozostaje niewzruszony. Testy w grach są jeszcze mniej łaskawe dla nowego RTX 5080.

Tutaj ponownie podkreślę, iż moja nowa procedura została zaktualizowana tak, aby najwierniej oddać warunki, w jakich karty będą realnie używane, zatem z upscalingiem. Dzisiejsze gry wykorzystują techniki, takie jak śledzenie promieni, które zwyczajnie nie wyglądają dobrze, gdy za wygładzanie służy przestarzały TAA, a do tego jakość obrazu, jaką oferują nowoczesne techniki wspomagane przez AI, często wykracza poza to, co dostajemy w natywnym renderze (w szczególności na kartach NVIDII, gdy dodatkowo aktywujemy rekonstrukcję promieni).

Nie ma zatem sensu tracić czasu na testy w ustawieniach, których większość osób nawet nie zobaczy (jako że upscaling obecnie jest aktywowany automatycznie). Oczywiście takie podejście sprawia, że obraz na kartach różnych producentów różni się między sobą i te różnice będę ukazywać na porównaniach obrazu pod wykresami. Zupełnie inną kwestią są generatory klatek, których w poniższych testach NIE używałem - do nich przejdziemy w dalszej części recenzji. A teraz już bardziej nie przedłużając - oto wyniki:

Alan Wake 2 wykazał około 5% wzrostu wydajności względem wydanego rok wcześniej RTX 4080 SUPER. Jednocześnie przesiadając się z RTX 3080 uzyskamy nawet dwukrotnie wyższą płynność animacji. Zagadkowe było jednak zachowanie nowego RTX'a po aktywowaniu Path Tracingu. Tutaj w obu rozdzielczościach okazał się słabszy od RTX 4080 SUPER… Testy naturalnie powtarzałem, również po czystej instalacji sterowników, ale wyniki nie chciały wyjść inaczej. To jednak jedyny taki “wypadek w pracy”, jaki odnotowałem podczas testów. Jednocześnie i tak uzyskujemy nawet 150% przyrostu FPS względem RTX 3080, który z pełnym śledzeniem promieni nie radzi sobie zbyt dobrze, z uwagi na tylko 10 GB vRAM.

Wydajność nowej karty w Avatarze ponownie nie zachwyca na tle karty, którą ma zastąpić. Dodatkowe 7% FPS trudno odnotować bez oprogramowania do pomiarów. Do wyników oferowanych przez RTX 4090 brakuje bardzo dużo, ale za to przesiadka z RTX 3080 będzie oznaczać wzrost wydajności o ponad 60%.

Black Myth: Wukong to kolejna gra, która najlepiej prezentuje się po aktywowaniu pełnego śledzenia promieni, o czym można zapomnieć na RTX 3080 (oraz na Radeonach). Nowy RTX 5080 sprawuje się tutaj ponownie o 7% lepiej od tak samo wycenionego RTX 4080 SUPER. W zwyczajnej rasteryzacji, gdy za oświetlenie odpowiada Lumen, przesiadka z RTX 3080 to ponownie około 66% wzrostu wydajności.

Cyberpunk w QHD zaoferował sztampowe na tym etapie 7% wzrostu wydajności, ale w 4K nowy RTX 5080 wyprzedza 4080 SUPER o prawie 12%, co nawet da się odczuć, jako że zbliżamy się do magicznej bariery 60 FPS. Starszy RTX 3080 zdecydowanie nie ogarnia takiej ilości śledzenia promieni i w tym przypadku wydajność powiększymy ponad dwukrotnie, niezależnie od rozdzielczości. Jeżeli będziemy trzymać się rozdzielczości QHD, to na nowym RTX'ie będzie można bardzo przyjemnie pograć z Path Tracingiem i jeszcze zostanie zapas wydajności do aktywowania generatora klatek. To też kolejna gra, która znacznie lepiej wygląda na kartach graficznych NVIDIA, zwłaszcza teraz, gdy DLSS 4 poprawia działanie rekonstrukcji promieni.

Wyścigi Formuły 1 dopiero w 4K zaoferowały odczuwalny wzrost wydajności względem RTX 4080 SUPER. Tutaj też przyrosty po przesiadce z RTX 3080 nie będą porywające - około 30% więcej FPS zdecydowanie da się odczuć, ale też liczyłbym na więcej.

Po ostatniej aktualizacji Dziedzictwo Hogwartu znacznie bardziej obciąża procesor, co nieco wypłaszcza wyniki w moim miejscu testowym. Niemniej zysk jest - przynajmniej w 4K - około 8% więcej FPS. W praktyce jednak tylko na RTX 4090 i 5090 nie będzie potrzeby podnoszenia poziomu upscalowania, jeżeli chcemy grać z aktywną rekonstrukcją promieni, aby uzyskać najwyższy poziom jakości obrazu.

Horizon zaskakuje przyrostami na nowej architekturze i RTX 5080 wypada tym razem dokładnie w połowie drogi pomiędzy RTX 4080 SUPER a RTX 4090. To taki rodzaj przyrostu wydajności, jaki w przypływie łaskawości zaakceptowałbym dla karty nowej generacji, ale niestety te pomiary to jedynie wyjątek od reguły, którą pewnie już dostrzegacie. Przy okazji tutaj też przeskok z RTX 3080 nadal zaoferowałby całkiem sporo - około 50% więcej FPS. Gdybyśmy takiego RTX 4080 dostali te 2 lata temu, to prawie byłby wart ówczesnej wyceny na poziomie $1199…

Testy w Indiana Jones na dwóch topowych kartach były limitowane przez procesor, który dosłownie stale był obciążony w 100%... Niemniej udało się uzyskać prawie 10% przyrostu względem RTX 4080 SUPER w QHD i ponad 12% w UHD. To też gra, w którą będzie można pograć na najwyższych ustawieniach, jeżeli przesiądziemy się z RTX 3080 (albo dowolnego Radeona), jako że aktywacja Path Tracingu wymaga w tym przypadku posiadania karty graficznej RTX oraz minimum 12 GB vRAM.

Druga część Stalkera to powrót to marnych kilku procent przyrostu, względem tak samo wycenionej karty Ada Lovelace. Co gorsza, odnotowałem też nieco niższe wartości w percentylu pomiarów, co w efekcie sprawia, że w sumie na RTX 4080 SUPER grało się ogólnie przyjemniej… Tutaj przesiadka z RTX 3080 przełoży się na około 60% wyższy FPS, niezależnie od tego, którą z nowszych “osiemdziesiątek” wybierzemy.

Space Marine nie wykazało niemal żadnego wzrostu wydajności w QHD, co może wynikać z dobijania do limitu możliwości CPU. W 4K sytuacja wygląda lepiej i mamy ponad 13% przyrostu. Tutaj też przesiadka z RTX 3080 zaowocuje pokaźnym wzrostem na poziomie 67% wyższego FPS.

Gwiezdne Wojny, którymi kończymy testy gier AAA, idealnie wpisują się w średnią wszystkich testów - około 7% przewagi nad GeForce RTX 4080 SUPER w przypadku każdej rozdzielczości oraz tak samo po aktywowaniu Path Tracingu. Co ciekawe, to pełne śledzenie promieni działa też na RTX 3080, ale w tym przypadku silnik już mocno redukuje jakość tekstu z uwagi na zbyt mało vRAM. Przez to gra na starym RTX'ie wygląda wtedy znacznie gorzej niż na podobnie szybkim Radeonie RX 7900XTX, a w 4K w sumie wszystkim tym kartom brakuje już sił, aby mierzyć się z nowszymi RTX’ami. Ta gra to również wyśmienity przykład tego, ile zyskujemy na jakości obrazu, wybierając kartę graficzną ze wsparciem dla DLSS (nie tylko pod względem upscalingu, ale również za sprawą rekonstrukcji promieni).

W przypadku gry Counter-Strike 2 nie odnotowałem żadnego wzrostu wydajności. Sprawdzić chciałem też, tak jak ostatnio, Fortnite, ale tutaj akurat mój RTX 5080 odmówił posłuszeństwa przy próbie odpalenia gry w DX11 na ustawieniach epickich z DLSS w trybie Jakość. Ustawienia niskie działały w porządku, ale przejście na wysokie każdorazowo wyrzuca grę do pulpitu. Problem ten nie tylko nie występuje na tym samym sterowniku z RTX 5090, ale też nie napotkali go inni testerzy, z którymi się kontaktowałem, co oznacza, że najpewniej inny czynnik w mojej platformie się tutaj wykłada. Tak czy owak tych wyników nie jestem w stanie na teraz zaprezentować.

GeForce RTX 5080 wyprzedza GeForce RTX 4080 SUPER o średnio 7% - istne szaleństwo!

Podsumowując wszystkie testy, uzyskałem względem RTX 4080 SUPER 6% przyrostu w QHD, 9% w UHD oraz 7% z aktywnym Path Tracingiem, niezależnie od wybranej rozdzielczości. Wydajność po przesiadce z GeForce RTX 3080 wzrosła o już bardziej imponujące 60% w QHD i 70% w UHD, a do tego w końcu realne stało się granie z Path Tracingiem. W tym drugim przypadku, osób które “przesiedziały” serię RTX 4000, nowe Blackwelle z pewnością wywołały ogromny zawód (bo zasadniczo od 2 lat mogły się one cieszyć taką samą wydajnością, jaką teraz pokazały nowe karty…), ale też trudno polecić dalsze czekanie, w sytuacji gdy RTX 3080 realnie już przestaje spełniać ich raczej wysokie oczekiwania (zwłaszcza z uwagi na tylko 10 GB vRAM).

Wzrost wydajności po przejściu z GeForce RTX 3000 na nowe karty Blackwell to również dostęp do nowego generatora wieloklatek (promocja jak w Żabce - generujesz jedną, a trzy kolejne gratis!). Ten dodatek implementowany w wybranych grach pozwala karcie generować więcej FPS niż wykonane na podstawie wytycznych silnika gry. Pisałem o tym sporo przy poprzedniej recenzji, ale dla formalności powtórzę. Zasada działania jest tutaj prosta - karta po otrzymaniu klatki do wyświetlenia analizuje też informacje o kolejnej klatce i na podstawie takiego kompletu danych, w oczekiwaniu na wyrenderowanie kolejnej klatki, wytwarza w dodatkowych rdzeniach Tensor klatki pośrednie. W przeciwieństwie do kart z serii 4000, nowe RTXy mają na tyle wydajne Tensory, aby generować nawet trzy takie pośrednie klatki i całość idealnie rozkładać w czasie.

Te klatki nie wpływają na zwiększenie responsywności gry, jako że ta cały czas reaguje na nasze poczynania w interwałach nadsyłania klatek tworzonych tylko przez silnik gry. Co więcej, takie dodatkowe obliczenia nieco obniżają bazową ilość FPS, co wręcz zwiększa opóźnienia, podobnie jak oczekiwanie na informacje o następnej klatce. Dostajemy zatem obraz znacznie płynniejszy dla oka, ale nieco mniej responsywny dla ręki. O ile mniej responsywny? To zależy od wyjściowego FPS.

Aktywacja generatora przy 30 FPS będzie bardzo dobrze wyczuwalna nawet na padzie, ale już przy 90 FPS, które generator może podnieść nawet do poziomu ponad 300 FPS, większość graczy nie odnotuje wzrostu opóźnień. Zapytacie, po cóż 300 FPS w Cyberpunku z Path Tracingiem? Otóż taka płynność idealnie koresponduje z najnowszymi monitorami OLED QHD 360-480 Hz, które są w stanie bardzo dosadnie wykazać przewagę, jaką w grach daje generator klatek, zwłaszcza że nawet z jego użyciem karty NVIDII oferują bardzo zbliżone opóźnienia do kart konkurencji bez generatorów. Biorąc pod uwagę, że większość graczy do komfortowego grania na myszce i klawiaturze wymaga opóźnień na poziomie 35-40 ms, to w sporej części gier nowy DLSS MFG sprawdza się wyśmienicie.

Zwiększone opóźnienia z pewnością nie będą radować graczy kompetytywnych, ale też w grach dla pojedynczego gracza trzeba nastawić się na pewne kompromisy - głównie od strony jakości obrazu, jako że ten generowany przez Tensory praktycznie nigdy nie jest wolny od wad. Fakt, że podczas normalnej gry zwykle ciężko te problemy wyłapać, ale jednak są one obecne. Przykładowo DLSS MFG nadal nie potrafi pominąć podczas interpolacji interfejsu gry, przez co ten często ujawnia przeróżne artefakty. Prawda jednak jest taka, że gdy mamy monitor, to zysk płynności znacznie przysłania straty w responsywności. Jedynie gry e-sportowe raczej lepiej wychodzą bez takich upłynniaczy.

O ile czystej wydajności dotyczącej renderowania nowy RTX 5080 nie ma szczególnie więcej od swojego poprzednika i zwykle mocno traci względem RTX 4090 (który też zyskuje na dodatkowych 8 GB vRAM), tak są dwa obszary, w których nowe karty oparte o NVIDIA Blackwell wyraźnie błyszczą. Mowa o edycji wideo oraz pracy z AI. W tym pierwszym przypadku sprawa jest prosta - nowe karty posiadają dodatkowy dekoder oraz sprzętowe wsparcie dla popularnych w branży formatów 10 bit z kompresją chromatyczną 4:2:2. To sprawia, że praca z dużymi materiałami nawet bez proxy jest bardzo płynna.

W drugim przypadku mamy gruntowne zmiany w architekturze, za sprawą których karty Blackwell potrafią wykonywać 2x szybciej obliczenia na liczbach całkowitych, a w przypadku tych wymagających zmiennoprzecinkowej precyzji doszła obsługa precyzji 4-bitowej, co również nawet dwukrotnie przyspiesza takie zadania, jak generowanie obrazów z pomocą AI.

Zatem w tych dwóch przypadkach można śmiało powiedzieć, że nowy RTX 5080 jest dużo bardziej opłacalnym wyborem niż GeForce RTX 4090. Z tym tylko zastrzeżeniem, że 16 GB vRAM może nas limitować do średniego rozmiaru projektów oraz mniejszych modeli AI. Jeżeli chcemy pełnego pakietu korzyści, to trzeba niestety się zaopatrzyć w GeForce RTX 5090. Pozostałe testy również stawiają flagowy model znacznie powyżej tego, co da się wykrzesać z RTX 5080.

Testując nowego RTX’a miałem cały czas wrażenie, jakby coś go blokowało - w wielu grach, zwłaszcza w QHD, nawet przy pozornie 98-100% użycia GPU, pobór energii utrzymywał się poniżej 300 W. Tylko kilka tytułów ogrywanych w 4K zmusiło kartę do przekroczenia tej bariery. Ogólnie jednak pobór energii wzrósł niewiele - w zasadzie o tyle, o ile wzrosła wydajność samej karty…

Jeżeli spojrzymy wstecz na premierowe testy GeForce RTX 4080, to zwykle spotkamy się z opiniami, że nie był to dobry produkt. Wtedy dostaliśmy o około 30% niższą wydajność w o 25% niższej cenie od modelu flagowego (RTX 4090). Tym razem NVIDIA podniosła cenę flagowca, jednocześnie obniżając cenę nowej osiemdziesiątki, ale też rozstrzał wydajności między nimi zwiększył się w bardzo podobny sposób… Innymi słowy nadal zakup droższego modelu okazuje się być opłacalniejszym wyborem, co fachowo po angielsku określa się terminem upsellingu, zatem tworzenia sytuacji, w której klientów popycha się do wydania większej kwoty. Mojej opinii na ten temat raczej nie muszę przytaczać.

Jednocześnie, przynajmniej w teorii, dostaliśmy kartę, która jest o porywające 7% szybsza w tej samej cenie. Dodatkowo wspiera nowsze rozwiązania z zakresu AI i powinna lepiej sobie radzić z technikami, które dopiero zostaną zaimplementowane w grach (jak RTX Mega Geometry albo Neural Materials), a to mimo wszystko główny powód, dla którego kupuje się nowe karty (pod kątem przyszłych gier, a nie tych, które już przeszliśmy na starszej karcie). Jest też lepszy generator klatek, ale to na tyle sytuacyjna funkcja, że wartość przez nią dodaną oceniam bardzo nisko, względem “zwykłego” DLSS FG działającego na kartach Ada Lovelace.

GeForce RTX 5080 prezentuje poziom, którego oczekiwałem rok temu od RTX 4080 SUPER - jako karta nowej generacji dla graczy wypada żenująco słabo...

Nie ma również żadnej poprawy w kontekście efektywności energetycznej. Na dobrą sprawę z nowego RTX 5080 najbardziej zadowoleni będą początkujący twórcy, dla których wydatek kilkunastu tysięcy na RTX 4090/5090 to zbyt wiele, a jednak chcieliby przyspieszyć pracę z edycją wideo lub generatywnym AI. A gracze? Tutaj wszystko zależy od ceny. Jeżeli RTX’a 5080 uda wam się upolować poniżej ceny tego samego modelu RTX 4080 SUPER, to w sumie stratni nie będziecie. Ale warto mieć na uwadze, że najbardziej fabrycznie podkręcone modele RTX 4080 SUPER pewnie zrównają się wydajnością z podstawowymi RTX 5080…

Gdyby NVIDIA miała godnego konkurenta, to możliwe, że dziś prezentowany układ na rynek wszedłby pod nazwą GeForce RTX 5070 i został wyceniony na 2500 zł. Wtedy byłaby to wyśmienita propozycja nowej generacji, choć dalej nie na tyle dobra, jak próbuje nam to sprzedać prezes NVIDIA, wykrzykując na scenie w Vegas, że nowy GeForce RTX 5070 dostarczy WYDAJNOŚĆ na poziomie GeForce RTX 4090. A tak niestety sami ze sobą konkurować nie będą i dostaliśmy, co dostaliśmy - to samo, co 2 lata temu, ale z posypką “AI”. Czy to obecnie najszybsza karta graficzna w kwocie 4-6 tys. zł? Tak. Czy taki stan rzeczy mi się podoba? Nie. Tak, jak RTX 4080 SUPER uzyskał ode mnie niższą notę od oryginału, tak kolejna iteracja zalicza dalszy spadek oceny, zasługując ostatecznie na notę ledwie dostateczną.

Kartę GeForce RTX 5080 Founders Edition na potrzeby branżowego i niezależnego testu otrzymaliśmy od NVIDII.